ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଦ୍ରଵ୍ଯଗୁଣକ୍ରିଯାଜାତିଚତୁଃପାଦଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ । ସଂହିତାପଦକ୍ରମଶ୍ଚୈଵ ତ୍ରିଶ୍ରୃଙ୍ଗୋଽସୌ ସ୍ମୃତୋ ବୁଧୈଃ ।। ୩୨.

ଦ୍ରବ୍ୟ, ଗୁଣ, କ୍ରିୟା ଓ ଜାତି — ଏହି ଚାରି ପାଉଁ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ କୁହାଯାଏ । ସଂହିତାର କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ତିନିଟି ଶୃଙ୍ଗ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି ।

ତଥା ଆଦ୍ଯନ୍ତ ଓଙ୍କାର ଦ୍ଵିଶିରାଃ ସପ୍ତହସ୍ତଵାନ୍ । ତ୍ରିବଦ୍ଧବଦ୍ଧୋ ଵିପ୍ରାଣାଂ ମୁଖ୍ଯଃ ପାଲଯତେ ଜଗତ୍ ।। ୩୨.

ଏଭଳି, ଆଦି ଓ ଶେଷ ନଥିବା 'ଓଁ' ରୂପୀ, ଦୁଇଟି ମୁଣ୍ଡ ଓ ସାତଟି ହାତ ଥିବା, ତିନିପ୍ରକାର ବାନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କରେ।

ସ ଧର୍ମଃ ପୀଡିତଃ ପୂର୍ଵଂ ସୋମେନାଦ୍ଭୁତକର୍ମଣ । ତାରାଂ ଜିଘୃକ୍ଷତା ପତ୍ନୀଂ ଭ୍ରାତୁରାଙ୍ଗିରସସ୍ଯ ହ ।। ୩୨.

ସେ ଧର୍ମ, ପୂର୍ବରୁ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସୋମ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟାଚାରିତ ହେଇଥିଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ଭାଇ ଅଙ୍ଗିରସର ପତ୍ନୀ ତାରାକୁ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ।

ସୋଽପାଯାଦ୍ ଭୀଷିତସ୍ତେନ ବଲିନା କ୍ରୂରକର୍ମଣା । ଅରଣ୍ଯଂ ଗହନଂ ଘୋରମାଵିଵେଶ ତଦା ପ୍ରଭୁଃ ।। ୩୨.

ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ କ୍ରୂର ସୋମଙ୍କ ଭୟରେ, ଧର୍ମ ଏଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ ଓ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଗଭୀର ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ତସ୍ମିନ୍ ଗତେ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଅସୁରାଣାଂ ତୁ ପତ୍ନଯଃ । ଜିଘୃକ୍ଷନ୍ତସ୍ତଦୌକାଂସି ବଭ୍ରମୁର୍ଧର୍ମଵଞ୍ଚିତାଃ । ଅସୁରା ଅପି ତଦ୍ଵଚ୍ଚ ସୁରଵେଶ୍ମନି ବଭ୍ରମୁଃ ।। ୩୨.

ଧର୍ମ ଚାଲିଗଲାପରେ, ଅସୁରମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପତ୍ନୀ ଧର୍ମ ହୀନ ହୋଇ, ଦେବମାନଙ୍କ ଘରକୁ ଦଖଳ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଘୁଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କ ଘରରେ ଏଭଳି ଘୁଡ଼ିଲେ।

ନିର୍ମର୍ଯାଦେ ତଥା ଜାତେ ଧର୍ମନାଶେ ଚ ପାର୍ଥିଵ । ଦେଵାସୁରା ଯୁଯୁଧିରେ ସୋମଦୋଷେଣ କୋପିତାଃ । ସ୍ତ୍ରୀହେତୋଶ୍ଚ ମହାଭାଗ ଵିଵିଧାଯୁଧପାଣଯଃ ।। ୩୨.

ଏଭଳି ନିୟମ ଭଙ୍ଗ ଓ ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେବାପରେ, ରାଜା, ସୋମଙ୍କ ଦୋଷ ଓ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।

ତାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯୁଧ୍ଯତୋ ଦେଵାନସୁରୈଃ ସହ କୋପିତାନ୍ । ନାରଦଃ ପ୍ରାହ ସଂଗମ୍ଯ ପିତ୍ରେ ବ୍ରହ୍ମଣି ହର୍ଷିତଃ ।। ୩୨.

କ୍ରୋଧରେ ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଦେଖି, ନାରଦ ଖୁସି ହୋଇ, ତାଙ୍କର ପିତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କଥା କହିଲେ।

ସ ହଂସଯାନମାରୁହ୍ଯ ସର୍ଵଲୋକପିତାମହଃ । ନିଵାରଯାମାସ ତଦା କସ୍ଯାର୍ଥେ ଯୁଦ୍ଧମବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୩୨.

ସମସ୍ତ ଜଗତର ପିତାମହ, ହଂସ ଯାନରେ ବସି, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ଅଟକାଇଲେ ଓ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—କାହା ପାଇଁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ?

ସର୍ଵେ ଶଶଂସୁଃ ସୋମଂ ତୁ ସ ତୁ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ସ୍ଵକଂ ସୁତମ୍ । ପୀଡନାଦପଯାତଂ ତୁ ଗହନଂ ଵନମାଶ୍ରିତମ୍ ।। ୩୨.

ସମସ୍ତେ କହିଲେ ଯେ, ସୋମ ଦ୍ୱାରା; ବ୍ରହ୍ମା ବୁଝିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ନିଜ ପୁଅ ଅତ୍ୟାଚାରିତ ହୋଇ ଏକ ଗଭୀର ଜଙ୍ଗଲରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି।

ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଯଯୌ ତତ୍ର ଦେଵାସୁରଯୁତସ୍ତ୍ଵରନ୍ । ଦଦର୍ଶ ଚ ସୁରୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଚତୁଷ୍ପାଦଂ ଵୃଷାକୃତିମ୍ । ଚରନ୍ତଂ ଶଶିସଙ୍କାଶଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵାନୁଵାଚ ହ ।। ୩୨.

ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ତାଠାକୁ ଗଲେ; ଦେବମାନେ ସହିତ ଧର୍ମକୁ ଚାରିଟି ପାଦ ଥିବା ବୃଷ ରୂପରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଚମକୁଥିବା ଦେଖିଲେ; ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା ଦେବମାନେକୁ କହିଲେ।

ବ୍ରହ୍ମା ଉଵାଚ । ଅଯଂ ମେ ପ୍ରଥମଃ ପୁତ୍ରଃ ପୀଡିତଃ ଶଶିନା ଭୃଶମ୍ । ପତ୍ନୀଂ ଜିଘୃକ୍ଷତା ଭ୍ରାତୁର୍ଦ୍ଧର୍ମସଂଜ୍ଞୋ ମହାମୁନିଃ ।। ୩୨.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଏହା ମୋର ପ୍ରଥମ ପୁଅ ଧର୍ମ, ସୋମ ଦ୍ୱାରା ଭଲି ଅତ୍ୟାଚାରିତ, ଯିଏ ଭାଇଙ୍କର ପତ୍ନୀକୁ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, ମହାମୁନି।

ଇଦାନୀଂ ତୋଷଯଧ୍ଵଂ ଵୈ ସର୍ଵ ଏଵ ସୁରାସୁରାଃ । ଯେନ ସ୍ଥିତିର୍ଵୋ ଭଵତି ସମଂ ଦେଵାସୁରା ଇତି ।। ୩୨.

ଏବେ, ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର; ଯେପରି ତୁମମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ସମାନ ରହିପାରିବ।

ତତଃ ସର୍ଵେ ସ୍ତୁତିଂ ଚକ୍ରୁସ୍ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ହର୍ଷିତାଃ । ଵିଦିତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵାକ୍ଯାତ୍ ସଂପୂର୍ଣଶଶିସନ୍ନିଭମ୍ ।। ୩୨.

ତାପରେ ସମସ୍ତେ ଖୁସି ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ଦ୍ୱାରା ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଚମକୁଥିବା ଦେବକୁ ଜାଣି, ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ଦେଵା ଊଚୁଃ । ନମୋଽସ୍ତୁ ଶଶିସଙ୍କାଶ ନମସ୍ତେ ଜଗତଃ ପତେ । ନମୋଽସ୍ତୁ ଦେଵରୂପାଯ ସ୍ଵର୍ଗମାର୍ଗପ୍ରଦର୍ଶକ । କର୍ମମାର୍ଗସ୍ଵରୂପାଯ ସର୍ଵଗାଯ ନମୋ ନମଃ ।। ୩୨.

ଦେବମାନେ କହିଲେ: ଶଶି ସମାନ ଚମକୁଥିବା, ଜଗତର ନାଥ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଦେବ ରୂପୀ, ସ୍ବର୍ଗ ପଥ ଦେଖାଇବା, କର୍ମ ପଥର ରୂପ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ତୁମକୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର।

ତ୍ଵଯେଯଂ ପାଲ୍ଯତେ ପୃଥ୍ଵୀ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଚ ତ୍ଵଯୈଵ ହି । ଜନସ୍ତପସ୍ତଥା ସତ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା ସର୍ଵଂ ତୁ ପାଲ୍ଯତେ ।। ୩୨.

ତୁମେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛ; ତିନି ଲୋକ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଏକା ରକ୍ଷା କରୁଛ। ଜନ, ତପସ୍ବୀ ଓ ସତ୍ୟ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ରକ୍ଷା କରୁଛ।

ନ ତ୍ଵଯା ରହିତଂ କିଂଚିଜ୍ଜଗତ୍ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍ । ଵିଦ୍ଯତେ ତ୍ଵଦ୍ଵିହୀନଂ ତୁ ସଦ୍ଯୋ ନଶ୍ଯତି ଵୈ ଜଗତ୍ ।। ୩୨.

ତୁମେ ନଥିଲେ, ଜଗତରେ ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ କିଛି ନାହିଁ; ତୁମ ବିନା, ଏହି ଜଗତ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

ତ୍ଵମାତ୍ମା ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସତାଂ ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଵରୂପଵାନ୍ । ରାଜସାନାଂ ରଜସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ତାମସାନାଂ ତମ ଏଵ ଚ ।। ୩୨.

ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆତ୍ମା, ସତ୍ଜନଙ୍କର ମୂଳ ଗୁଣ; ରାଜସ ଲୋକଙ୍କର ରାଜସ ଗୁଣ, ତାମସ ଲୋକଙ୍କର ତାମସ ଗୁଣ ତୁମେ।

ଚତୁଷ୍ପାଦୋ ଭଵାନ୍ ଦେଵ ଚତୁଶ୍ଶ୍ରୃଙ୍ଗସ୍ତ୍ରିଲୋଚନଃ । ସପ୍ତହସ୍ତସ୍ତ୍ରିବନ୍ଧଶ୍ଚ ଵୃଷରୂପ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ।। ୩୨.

ତୁମେ ଚାରିଟି ପାଦ, ଚାରିଟି ଶୃଙ୍ଗ, ତିନିଟି ଚକ୍ଷୁ, ସାତଟି ହାତ, ତିନିପ୍ରକାର ବାନ୍ଧନ ଥିବା ବୃଷ ରୂପୀ ଦେବ; ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

ତ୍ଵଯା ହୀନା ଵଯଂ ଦେଵ ସର୍ଵ ଉନ୍ମାର୍ଗଵର୍ତ୍ତିନଃ । ତନ୍ମାର୍ଗଂ ଯଚ୍ଛ ମୂଢାନାଂ ତ୍ଵଂ ହି ନଃ ପରମା ଗତିଃ ।। ୩୨.

ତୁମେ ନଥିଲେ, ଦେବ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ଅନ୍ୟପଥରେ ଚାଲିଯାଉ; ଏହି ମୂଢ଼ମାନେକୁ ସଠିକ ପଥରେ ନେଇଯାଅ, କାରଣ ତୁମେ ଆମର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତି।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତସ୍ତଦା ଦେଵୈର୍ଵୃଷରୂପୀ ପ୍ରଜାପତିଃ । ତୁଷ୍ଟଃ ପ୍ରସନ୍ନମନସା ଶାନ୍ତଚକ୍ଷୁରପଶ୍ଯତ ।। ୩୨.

ଏଭଳି ଦେବତାମାନେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ବୃଷଭ ଆକାରରେ ସ୍ତୁତି କଲେ, ସେ ଖୁସି ହୋଇ ଶାନ୍ତ ମନ ଓ ଶାନ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଚାହିଲେ।

ଦୃଷ୍ଟମାତ୍ରାସ୍ତୁ ତେ ଦେଵାଃ ସ୍ଵଯଂ ଧର୍ମେଣ ଚକ୍ଷୁଷା । କ୍ଷଣେନ ଗତସଂମୋହାଃ ସମ୍ଯକ୍ସଦ୍ଧର୍ମସଂହିତାଃ ।। ୩୨.

ସେଠାରେ ଦେବମାନେ ଧର୍ମଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବା ସହିତ, ସମସ୍ତ ଭ୍ରମ ଦୂର କରି ଠିକ୍ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ହେଲେ।

ଅସୁରା ଅପି ତଦ୍ଵଚ୍ଚ ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଉଵାଚ ତମ୍ । ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ତେ ଧର୍ମ ତିଥିରସ୍ତୁ ତ୍ରଯୋଦଶୀ ।। ୩୨.

ଏହିପରି ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ହେଲେ। ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, 'ଏଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ତୁମ ପାଇଁ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥି ପବିତ୍ର ହେଉ।'

ଯସ୍ତାମୁପୋଷ୍ଯ ପୁରୁଷୋ ଭଵନ୍ତଂ ସମୁପାର୍ଜଯେତ୍ । କୃତ୍ଵା ପାପସମାହାରଂ ତସ୍ମାନ୍ମୁଞ୍ଚତି ମାନଵଃ ।। ୩୨.

ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଏହି ତିଥି ଉପବାସ କରି ତୁମକୁ ଭଜେ, ସେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥାଏ।

ଯଚ୍ଚାରଣ୍ଯମିଦଂ ଧର୍ମ୍ମ ତ୍ଵଯା ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ଚିରଂ ପ୍ରଭୋ । ତତୋ ନାମ୍ନା ଭଵିଷ୍ଯେ ତଦ୍ଧର୍ମାରଣ୍ଯମିତି ପ୍ରଭୋ ।। ୩୨.

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଧର୍ମ ଅରଣ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ତୁମେ ଭରି ରଖିଛ, ତେଣୁ ଏହା ଏବେ 'ଧର୍ମାରଣ୍ୟ' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବ।

ଚତୁସ୍ତ୍ରିପାଦ୍ ଦ୍ଵ୍ଯେକପାଚ୍ଚ ପ୍ରଭୋ ତ୍ଵଂ କୃତାଦିଭିର୍ଲ୍ଲକ୍ଷ୍ଯସେ ଯେନ ଲୋକୈଃ । ତଥା ତଥା କର୍ମଭୂମୌ ନଭଶ୍ଚ ପ୍ରାଯୋଯୁକ୍ତଃ ସ୍ଵଗୃହଂ ପାହି ଵିଶ୍ଵମ୍ ।। ୩୨.

ହେ ପ୍ରଭୁ, କୃତାଦି ଯୁଗ ଅନୁସାରେ ଚାରି, ତିନି, ଦୁଇ କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ପାଦ ଥିବା ବୋଲି ସମସ୍ତ ଲୋକ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନନ୍ତି। ଏଭଳି କର୍ମଭୂମି ଓ ଆକାଶରେ ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ତୁମ ଗୃହ ଓ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ରକ୍ଷା କର।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତମାତ୍ରଃ ପ୍ରପିତାମହୋଽଧୁନା ସୁରାସୁରାଣାମଥ ପଶ୍ଯତାଂ ନୃପ । ଅଦୃଶ୍ଯତାମଗମତ୍ ସ୍ଵାଲଯାଂଶ୍ଚ ଜଗ୍ମୁଃ ସୁରାଃ ସଵୃଷା ଵୀତଶୋକାଃ ।। ୩୨.

ଏହିପରି କହିବା ପରେ ପ୍ରପିତାମହ ସମସ୍ତ ଦେବ-ଅସୁରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଦେବମାନେ ବୃଷଭ ସହିତ ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଭୁଲିଗଲେ।

ଧର୍ମୋତ୍ପତ୍ତିଂ ଯ ଇମାଂ ଶ୍ରାଵଯୀତ ତଦା ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ତର୍ପଯେତ ପିତୄଂଶ୍ଚ । ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ପାଯସେନ ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା ସ ସ୍ଵର୍ଗଗାମୀ ତୁ ସୁରାନୁପେଯାତ୍ ।। ୩୨.

ଯିଏ ଏହି ଧର୍ମ ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ପଢ଼ି ଶୁଣାଏ ଏବଂ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଖିର ଦେଇ ତୃପ୍ତ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ଦେବମାନେ ସହିତ ଯୋଗ ହୁଏ।

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ଅଥାପରାଂ ରୁଦ୍ରସଂଭୂତିମାଦ୍ଯାଂ ଶ୍ରୃଣୁଷ୍ଵ ରାଜନ୍ନିତି ସୋଽଭ୍ଯୁଵାଚ । ମହାତପାଃ ପ୍ରୀତିତୋ ଧର୍ମ୍ମଦକ୍ଷଃ କ୍ଷମାସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଋଷିରୁଗ୍ରତେଜାଃ ।। ୩୩.

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: 'ହେ ରାଜା, ଏବେ ତୁମେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମ କଥା ଶୁଣ। ସେ ମହାତପସ୍ବୀ, ପ୍ରସନ୍ନ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, କ୍ଷମାଶୀଳ ଓ ତୀବ୍ର ତେଜସ୍ବୀ ଋଷି କଥା କହିଲେ।'

ଜାତଃ ପ୍ରଜାନାଂ ପତିରୁଗ୍ରତେଜା ଜ୍ଞାନଂ ପରଂ ତତ୍ତ୍ଵଭାଵଂ ଵିଦିତ୍ଵା । ସୃଷ୍ଟିଂ ସିସୃକ୍ଷୁଃ କ୍ଷୁଭିତୋଽତିକୋପାଦ ଵୃଦ୍ଧିକାଲେ ଜଗତଃ ପ୍ରକାମମ୍ ।। ୩୩.

ସେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ନାଥ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତୀବ୍ର ତେଜ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି ତଥ୍ୟର ସ୍ୱରୂପ ବୁଝିଲେ। ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେ ବିଶ୍ୱର ବୃଦ୍ଧି ସମୟରେ ଅତି କ୍ରୋଧରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲେ।