ତତଃ ସସ୍ମାର ଭଗଵାନ୍ ଵରଦାନଂ ପୁରାତନମ୍ । ଵାଗାଦୀନାଂ ତତସ୍ତୁଷ୍ଟଃ ପ୍ରାଦାତ୍ ତସ୍ଯ ପୁନର୍ଵରମ୍ ।। ୩୧.
ତାପରେ ଭଗବାନ ପୁରୁଣା ଵରକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ; ତାଙ୍କର ଭାଷା ଓ ଅନ୍ୟ ଗୁଣରେ ଖୁସି ହୋଇ, ପୁନି ଏକ ଵର ଦେଲେ।
ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ସର୍ଵକର୍ତା ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଲୋକନମସ୍କୃତଃ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଶନାଚ୍ଚ ତ୍ଵଂ ଭଵ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସନାତନଃ ।। ୩୧.
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଣା, ସମସ୍ତ କାମ କରୁଥିବା, ତିନି ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ; ତିନି ଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବାରୁ, ଚିରଯୁଗୀ ବିଷ୍ଣୁ ହେଉ।
ଦେଵାନାଂ ସର୍ଵଦା କାର୍ଯଂ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତଥା । ସର୍ଵଜ୍ଞତ୍ଵଂ ଚ ଭଵତୁ ତଵ ଦେଵ ନ ସଂଶଯଃ ।। ୩୧.
ଦେବତା ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କାମ ସଦା ତୁମେ କରିବା ଦରକା; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଣା ହେବା, ଦେବତା, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଦେଵଃ ପ୍ରକୃତିସ୍ଥୋ ବଭୂଵ ହ । ଵିଷ୍ଣୁରପ୍ଯଧୁନା ପୂର୍ଵାଂ ବୁଦ୍ଧିଂ ସସ୍ମାର ଚ ପ୍ରଭୁଃ ।। ୩୧.
ଏଭଳି କହି ବେଳେ, ଦେବତା ନିଜ ପ୍ରକୃତିରେ ବସିଲେ; ଓ ବିଷ୍ଣୁ, ପ୍ରଭୁ, ପୂର୍ବ ଭାବନାକୁ ଏବେ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ତଦା ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ଯୋଗନିଦ୍ରାଂ ମହାତପାଃ । ତସ୍ଯାଂ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଭଗଵାନିନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥୋଦ୍ଭଵାଃ ପ୍ରଜାଃ । ଧ୍ଯାତ୍ଵା ପରେଣ ରୂପେଣ ତତଃ ସୁଷ୍ଵାପ ଵୈ ପ୍ରଭୁଃ ।। ୩୧.
ତେବେ ମହାତପସ୍ୱୀ ଭଗବାନ୍ ଯୋଗନିଦ୍ରାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ । ସେଠାରେ ଭଗବାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ତାହାର ବିଷୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ବସାଇଲେ । ପରମ ରୂପକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ପ୍ରଭୁ ତାପରେ ଶୁଇଯାଇଲେ ।
ତସ୍ଯ ସୁପ୍ତସ୍ଯ ଜଠରାନ୍ମହତ୍ପଦ୍ମଂ ଵିଵିଃସୃତମ୍ । ସପ୍ତଦ୍ଵୀପଵତୀ ପୃଥ୍ଵୀ ସସମୁଦ୍ରା ସକାନନା ।। ୩୧.
ତାଙ୍କର ଶୁଅଥିବା ଦେହରୁ ବଡ଼ ପଦ୍ମ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା । ସେହି ପଦ୍ମରେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ, ସମୁଦ୍ର ଓ କାନନ ସହିତ ପୃଥିବୀ ପ୍ରକଟ ହେଲା ।
ତସ୍ଯ ରୂପସ୍ଯ ଵିସ୍ତାରଂ ପାତାଲଂ ନାଲସଂସ୍ଥିତମ୍ । କର୍ଣିକାଯାଂ ତଥା ମେରୁସ୍ତନ୍ମଧ୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଭଵଃ ।। ୩୧.
ସେହି ରୂପର ବିସ୍ତାର ପାତାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇଥିଲା, ତାହାର ମୂଳ ନାଳରେ ଅଟୁଟ ଥିଲା । ପଦ୍ମର କର୍ଣ୍ଣିକାରେ ମେରୁ ପର୍ବତ ଓ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସ ଥିଲା ।
ଏଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରଂ ତସ୍ଯ ଶରୀରସ୍ଯ ତୁ ସଂଭଵମ୍ । ମୁମୁଚେ ତଚ୍ଛରୀରସ୍ଥୋ ଵାଯୁର୍ଵାଯୁଂ ସମଂ ସୃଜତ୍ ।। ୩୧.
ଏଭଳି ତାଙ୍କର ଶରୀରର ପରମ ଉତ୍ପତ୍ତି ଦେଖି, ଶରୀର ଭିତରେ ଥିବା ବାୟୁ ବାହାରିଗଲା ଓ ସେ ବାୟୁକୁ ସମଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ ।
ଅଵିଦ୍ଯାଵିଜଯଂ ଚେମଂ ଶଙ୍ଖରୂପେଣ ଧାରଯ । ଅଜ୍ଞାନଚ୍ଛେଦନାର୍ଥାଯ ଖଙ୍ଗଂ ତେଽସ୍ତୁ ସଦା କରେ ।। ୩୧.
ଅବିଦ୍ୟା ଜୟ ପାଇଁ ଏହି ଶଂଖକୁ ଧର, ଅଜ୍ଞାନ ଛେଦନ ପାଇଁ ତୋର ହାତରେ ତଳୱାର ସଦା ରହୁ ।
କାଲଚକ୍ରମିମଂ ଘୋରଂ ଚକ୍ରଂ ତ୍ଵଂ ଧାରଯାଚ୍ଯୁତ । ଅଧର୍ମଗଜଘାତାର୍ଥଂ ଗଦାଂ ଧାରଯ କେଶଵ ।। ୩୧.
ଏହି ଭୟଙ୍କର କାଳଚକ୍ରକୁ ଧର, ଅଚ୍ୟୁତ । ଅଧର୍ମର ହାତୀକୁ ନଶ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ଗଦାକୁ ଧର, କେଶବ ।
ମାଲେଯଂ ଭୂତମାତା ତେ କଣ୍ଠେ ତିଷ୍ଠତୁ ସର୍ଵଦା । ଶ୍ରୀଵତ୍ସକୌସ୍ତୁଭୌ ଚେମୌ ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ଯଚ୍ଛଲେନ ହ ।। ୩୧.
ସମସ୍ତ ଜୀବର ମାତା ମାଳା ସଦା ତୋର କଣ୍ଠରେ ରହୁ । ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଓ କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ତୋର ଉପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉ ।
ମାରୁତସ୍ତେ ଗତିର୍ଵୀର ଗରୁତ୍ମାନ୍ ସ ଚ କୀର୍ତ୍ତିତଃ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଗାମିନୀ ଦେଵୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ତେଽସ୍ତୁ ସଦାଶ୍ରଯେ । ଦ୍ଵାଦଶୀ ଚ ତିଥିସ୍ତେଽସ୍ତୁ କାମରୂପୀ ଚ ଜାଯତେ ।। ୩୧.
ବାୟୁ ତୋର ଗତି ହେଉ, ଶୂରବୀର, ଏବଂ ଗରୁଡ଼ ତୋର ବାହନ ହେଉ । ତିନି ଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଥିବା ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସଦା ତୋର ଆଶ୍ରୟ ହେଉ । ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ତୋର ହେଉ ଓ ସେ ଚାହିଲେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତୁ ।
ଘୃତାଶନୋ ଭଵେଦ୍ଯସ୍ତୁ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ତ୍ଵଲ୍ପରାଯଣଃ । ସ ସ୍ଵର୍ଗଵାସୀ ଭଵତୁ ପୁମାନ୍ ସ୍ତ୍ରୀ ଵା ଵିଶେଷତଃ ।। ୩୧.
ଯିଏ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଅଳ୍ପ ଭକ୍ତି ସହିତ ଘୃତ ଖାଏ, ସେ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଯେହେଉଁ, ବିଶେଷକରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରିଥାଏ ।
ଏଷ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତଵାଖ୍ଯାତୋ ମୂର୍ତଯୋ ଦେଵଦାନଵାନ୍ । ହନ୍ତି ପାତି ଶରୀରାଣି ସୃଜତ୍ଯନ୍ଯାନି ଚାତ୍ମନଃ ।। ୩୧.
ଏହି ବିଷ୍ଣୁ, ଯେଉଁଠି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ଦେହକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଓ ନଶ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ନିଜେ ନିଜେ ନିଜ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଆଉ ଅନ୍ୟ ଦେହ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି ।
ଯୁଗେ ଯୁଗେ ସର୍ଵଗୋଽଯଂ ଵେଦାନ୍ତେ ପୁରୁଷୋ ହ୍ଯସୌ । ନ ହୀନବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଵକ୍ତଵ୍ଯୋ ମନୁଷ୍ଯୋଽଯଂ କଦାଚନ ।। ୩୧.
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ, ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଏହି ପୁରୁଷଙ୍କୁ ବେଦାନ୍ତରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ । ଅଲ୍ପ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଲୋକେ କେବେ ଏହିଁକୁ ସାଧାରଣ ମଣିଷ ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
ଯ ଏଵଂ ଶ୍ରୃଣୁଯାତ୍ ସର୍ଗଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପାପନାଶନମ୍ । ସ କୀର୍ତିମିହ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ ।। ୩୧.
ଯିଏ ଏହି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି କଥା ଶୁଣେ, ଯାହା ପାପ ନଶ୍ୱ କରେ, ସେ ଏହି ଲୋକରେ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରେ ଓ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ ।
ପୂର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମାଽଵ୍ଯଯଃ ଶୁଦ୍ଧଃ ପରାଦପରସଂଜ୍ଞିତଃ । ସ ସିସୃକ୍ଷୁଃ ପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵାଦୌ ପାଲନଂ ଚ ଵିଚିନ୍ତଯତ୍ ।। ୩୨.
ପୂର୍ବେ ଅବିନାଶୀ, ପବିତ୍ର, ପରମ ଓ ପରାତ୍ପର ବ୍ରହ୍ମା, ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଲେ ଓ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ ।
ତସ୍ଯ ଚିନ୍ତଯତସ୍ତ୍ଵଙ୍ଗାଦ୍ ଦକ୍ଷିଣାଚ୍ଛ୍ଵେତକୁଣ୍ଡଲଃ । ପ୍ରାଦୁର୍ବଭୂଵ ପୁରୁଷଃ ଶ୍ଵେତମାଲ୍ଯାନୁଲେପନଃ ।। ୩୨.
ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କ ଦେହର ଡାହାଣ ପାଖରୁ ଧଳା କୁଣ୍ଡଳ, ଧଳା ମାଳା ଓ ଧଳା ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଥିବା ଏକ ପୁରୁଷ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୋଵାଚ ଭଗଵାଂଶ୍ଚତୁଷ୍ପାଦଂ ଵୃଷାକୃତିମ୍ । ପାଲଯେମାଃ ପ୍ରଜାଃ ସାଧୋ ତ୍ଵଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ଜଗତୋ ଭଵ ।। ୩୨.
ସେଉଁଠି ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ: 'ହେ ସାଧୁ, ଚାରିଟିଏ ପାଉଁ ଥିବା ବୃଷ ରୂପେ ଏହି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର । ତୁମେ ଜଗତରେ ବଡ଼ ଭାଇ ହେଉ ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସମଵସ୍ଥୋଽସୌ ଚତୁଃପଦ୍ଭ୍ଯାଂ କୃତେ ଯୁଗେ । ତ୍ରେତାଯାଂ ସ ସମସ୍ତୃଭ୍ଯାଂ ଦ୍ଵେ ଚୈଵ ଦ୍ଵାପରେଽଭଵତ୍ । କଲାଵେକେନ ପାଦେନ ପ୍ରଜାଃ ପାଲଯତେ ପ୍ରଭୁଃ ।। ୩୨.
ଏପରି କହାଯିବା ପରେ, ସେ କୃତଯୁଗରେ ଚାରିଟିଏ ପାଉଁ ଉପରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦାଁଡ଼ି ରହିଲେ । ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ତିନିଟି ପାଉଁ, ଦ୍ୱାପରରେ ଦୁଇଟି ପାଉଁ ଓ କଳିଯୁଗରେ ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଭଗବାନ୍ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ।
ଷଡ୍ଭେଦୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ସ ତ୍ରିଧା କ୍ଷତ୍ରେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ । ଦ୍ଵିଧା ଵୈଶ୍ଯେକଧା ଶୂଦ୍ରେ ସ୍ଥିତଃ ସର୍ଵଗତଃ ପ୍ରଭୁଃ । ରସାତଲେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଦ୍ଵୀପଵର୍ଷେ ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରଭୁଃ ।। ୩୨.
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଛଅ ପ୍ରକାର, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତିନି, ବୈଶ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ଏବଂ ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ରୂପରେ ପ୍ରଭୁ ବ୍ୟାପିଥିବା । ସେ ସମସ୍ତ ରସାତଳ ଓ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ଓ ଭୂଭାଗରେ ନିଜେ ବ୍ୟାପିଥିବା ।
ଦ୍ରଵ୍ଯଗୁଣକ୍ରିଯାଜାତିଚତୁଃପାଦଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ । ସଂହିତାପଦକ୍ରମଶ୍ଚୈଵ ତ୍ରିଶ୍ରୃଙ୍ଗୋଽସୌ ସ୍ମୃତୋ ବୁଧୈଃ ।। ୩୨.
ଦ୍ରବ୍ୟ, ଗୁଣ, କ୍ରିୟା ଓ ଜାତି — ଏହି ଚାରି ପାଉଁ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ କୁହାଯାଏ । ସଂହିତାର କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ତିନିଟି ଶୃଙ୍ଗ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି ।
ତଥା ଆଦ୍ଯନ୍ତ ଓଙ୍କାର ଦ୍ଵିଶିରାଃ ସପ୍ତହସ୍ତଵାନ୍ । ତ୍ରିବଦ୍ଧବଦ୍ଧୋ ଵିପ୍ରାଣାଂ ମୁଖ୍ଯଃ ପାଲଯତେ ଜଗତ୍ ।। ୩୨.
ଏଭଳି, ଆଦି ଓ ଶେଷ ନଥିବା 'ଓଁ' ରୂପୀ, ଦୁଇଟି ମୁଣ୍ଡ ଓ ସାତଟି ହାତ ଥିବା, ତିନିପ୍ରକାର ବାନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କରେ।
ସ ଧର୍ମଃ ପୀଡିତଃ ପୂର୍ଵଂ ସୋମେନାଦ୍ଭୁତକର୍ମଣ । ତାରାଂ ଜିଘୃକ୍ଷତା ପତ୍ନୀଂ ଭ୍ରାତୁରାଙ୍ଗିରସସ୍ଯ ହ ।। ୩୨.
ସେ ଧର୍ମ, ପୂର୍ବରୁ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସୋମ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟାଚାରିତ ହେଇଥିଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ଭାଇ ଅଙ୍ଗିରସର ପତ୍ନୀ ତାରାକୁ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ।
ସୋଽପାଯାଦ୍ ଭୀଷିତସ୍ତେନ ବଲିନା କ୍ରୂରକର୍ମଣା । ଅରଣ୍ଯଂ ଗହନଂ ଘୋରମାଵିଵେଶ ତଦା ପ୍ରଭୁଃ ।। ୩୨.
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ କ୍ରୂର ସୋମଙ୍କ ଭୟରେ, ଧର୍ମ ଏଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ ଓ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଗଭୀର ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ ଗତେ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଅସୁରାଣାଂ ତୁ ପତ୍ନଯଃ । ଜିଘୃକ୍ଷନ୍ତସ୍ତଦୌକାଂସି ବଭ୍ରମୁର୍ଧର୍ମଵଞ୍ଚିତାଃ । ଅସୁରା ଅପି ତଦ୍ଵଚ୍ଚ ସୁରଵେଶ୍ମନି ବଭ୍ରମୁଃ ।। ୩୨.
ଧର୍ମ ଚାଲିଗଲାପରେ, ଅସୁରମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପତ୍ନୀ ଧର୍ମ ହୀନ ହୋଇ, ଦେବମାନଙ୍କ ଘରକୁ ଦଖଳ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଘୁଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କ ଘରରେ ଏଭଳି ଘୁଡ଼ିଲେ।
ନିର୍ମର୍ଯାଦେ ତଥା ଜାତେ ଧର୍ମନାଶେ ଚ ପାର୍ଥିଵ । ଦେଵାସୁରା ଯୁଯୁଧିରେ ସୋମଦୋଷେଣ କୋପିତାଃ । ସ୍ତ୍ରୀହେତୋଶ୍ଚ ମହାଭାଗ ଵିଵିଧାଯୁଧପାଣଯଃ ।। ୩୨.
ଏଭଳି ନିୟମ ଭଙ୍ଗ ଓ ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେବାପରେ, ରାଜା, ସୋମଙ୍କ ଦୋଷ ଓ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ତାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯୁଧ୍ଯତୋ ଦେଵାନସୁରୈଃ ସହ କୋପିତାନ୍ । ନାରଦଃ ପ୍ରାହ ସଂଗମ୍ଯ ପିତ୍ରେ ବ୍ରହ୍ମଣି ହର୍ଷିତଃ ।। ୩୨.
କ୍ରୋଧରେ ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଦେଖି, ନାରଦ ଖୁସି ହୋଇ, ତାଙ୍କର ପିତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କଥା କହିଲେ।
ସ ହଂସଯାନମାରୁହ୍ଯ ସର୍ଵଲୋକପିତାମହଃ । ନିଵାରଯାମାସ ତଦା କସ୍ଯାର୍ଥେ ଯୁଦ୍ଧମବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୩୨.
ସମସ୍ତ ଜଗତର ପିତାମହ, ହଂସ ଯାନରେ ବସି, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ଅଟକାଇଲେ ଓ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—କାହା ପାଇଁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ?
ସର୍ଵେ ଶଶଂସୁଃ ସୋମଂ ତୁ ସ ତୁ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ସ୍ଵକଂ ସୁତମ୍ । ପୀଡନାଦପଯାତଂ ତୁ ଗହନଂ ଵନମାଶ୍ରିତମ୍ ।। ୩୨.
ସମସ୍ତେ କହିଲେ ଯେ, ସୋମ ଦ୍ୱାରା; ବ୍ରହ୍ମା ବୁଝିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ନିଜ ପୁଅ ଅତ୍ୟାଚାରିତ ହୋଇ ଏକ ଗଭୀର ଜଙ୍ଗଲରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି।