ଵରାହପୁରାଣମ୍

ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵକାର୍ଯଂ ଚ ସିଦ୍ଧଂ ମତ୍ଵା ପିତାମହଃ । ଭଵିଷ୍ଯଂ କାର୍ଯମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ତତୋ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୨୮.

ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦେବ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ଭବା କହି, ପିତାମହ ଆଗକୁ ଘଟିବା କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ ।

ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଇଯଂ ଦେଵୀ ଵରାରୋହା ଯାତୁ ଶୈଲଂ ହିମୋଦ୍ଭଵମ୍ । ତତ୍ର ଯୂଯଂ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଗତ୍ଵା ନନ୍ଦତ ମାଚିରମ୍ ।। ୨୮.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ — ଏହି ଦେବୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ନେଇ ହିମ ଜନ୍ମ ଶୈଳକୁ ଯାଉ । ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦ କର ।

ନଵମ୍ଯାଂ ଚ ସଦା ପୂଜ୍ଯା ଇଯଂ ଦେଵୀ ସମାଧିନା । ଵରଦା ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ ।। ୨୮.

ନବମୀ ଦିନରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସଦା ଧ୍ୟାନରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ । ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଦାନ ଦେବେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।

ନଵମ୍ଯାଂ ଯଶ୍ଚ ପିଷ୍ଟାଶୀ ଭଵିଷ୍ଯତି ହି ମାନଵଃ । ନାରୀ ଵା ତସ୍ଯ ସଂପନ୍ନଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ମନୋଗତମ୍ ।। ୨୮.

ନବମୀ ଦିନରେ ଯେ କୌଣସି ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଚିରା ଖାଇବେ, ସେମାନଙ୍କର ମନର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ ।

ଯଶ୍ଚ ସାଯଂ ତଥା ପ୍ରାତରିଦଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ପଠିଷ୍ଯତି । ତ୍ଵଯେରିତଂ ମହାଦେଵ ତସ୍ଯ ଦେଵ୍ଯା ସମଂ ଭଵାନ୍ ।। ୨୮.

ସାନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରଭାତରେ ଏହି ଷ୍ଟୁତି, ମହାଦେବ ତୁମେ ରଚିଥିବା, ଯେ ପଢିବେ, ସେ ଦେବୀ ସହିତ ଏକତା ପାଇବେ ।

ଵରଦୋ ଦେଵ ସର୍ଵାସୁ ଆପତ୍ସ୍ଵପ୍ଯୁଦ୍ଧରସ୍ଵ ତମ୍ । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଭଵଂ ବ୍ରହ୍ମା ପୁନର୍ଦେଵୀଂ ସ ଚାବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୨୮.

ବରଦାନ କରୁଥିବା ଦେବ, ସମସ୍ତ ଆପଦରୁ ସେମାନେକୁ ଉଦ୍ଧାର କର । ଏପରି କହି ବ୍ରହ୍ମା ପୁନି ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ ।

ତ୍ଵଯା ଦେଵି ମହତ୍କାର୍ଯଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଚାନ୍ଯଦସ୍ତି ନଃ । ଭଵିଷ୍ଯଂ ମହିଷାଖ୍ଯସ୍ଯ ଅସୁରସ୍ଯ ଵିନାଶନମ୍ ।। ୨୮.

ଦେବୀ, ଆମ ପାଇଁ ତୁମେ ଏକ ମହା କାର୍ଯ୍ୟ ଆଗକୁ କରିବାକୁ ଅଛି — ମହିଷ ନାମକ ଅସୁରର ନାଶ ଭବିଷ୍ୟତରେ ହେବ ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ସର୍ଵେ ଦେଵାଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵ । ଯଥାଗତଂ ତତୋ ଜଗ୍ମୁର୍ଦ୍ଦେଵୀଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ହିମେ ଗିରୌ । ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ନନ୍ଦିତା ଯସ୍ମାତ୍ ତସ୍ମାନ୍ନନ୍ଦାଽଭଵତ୍ ତୁ ସା ।। ୨୮.

ଏପରି କହିବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ । ଦେବୀଙ୍କୁ ହିମପାହାଡ଼ରେ ବସାଇ ଦେଲେ । ଦେବୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ବସାଇଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ ନନ୍ଦା ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ ।

ଯଶ୍ଚେଦଂ ଶ୍ରୃଣୁଯାଜ୍ଜନ୍ମ ଦେଵ୍ଯା ଯଶ୍ଚ ସ୍ଵଯଂ ପଠେତ୍ । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ପରଂ ନିର୍ଵାଣମୃଚ୍ଛତି ।। ୨୮.

ଯେଉଁ ଜଣେ ଦେବୀଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା ଶୁଣିବେ କିମ୍ବା ପଢ଼ିବେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମୋକ୍ଷ ପାଇବେ ।

ମହାତପା ଉଵାଚ । ଶ୍ରୃଣୁ ରାଜନ୍ନଵହିତଃ ପ୍ରଜାପାଲ କଥାମିମାମ୍ । ଯଦା ଦିଶଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନାଃ ଶ୍ରୋତ୍ରେଭ୍ଯଃ ପୃଥିଵୀପତେ ।। ୨୯.

ମହାତପା କହିଲେ — ରାଜା, ଜନମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ତୁମେ ଏହି କଥା ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣ । କିପରି ଦିଗଗୁଡ଼ିକ ଶ୍ରୋତ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏହି କଥା ଶୁଣ ।

ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୃଜତଃ ସୃଷ୍ଟିମାଦିସର୍ଗେ ସମୁତ୍ଥିତେ । ଚିନ୍ତାଭୂନ୍ମହତୀ କୋ ମେ ପ୍ରଜାଃ ସୃଷ୍ଟା ଧରିଷ୍ଯତି ।। ୨୯.

ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ସୃଷ୍ଟିରେ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କ ମନରେ ବଡ଼ ଚିନ୍ତା ଆସିଲା — 'ମୋର ସୃଷ୍ଟିତ ପ୍ରଜାମାନେ କିଏ ଧାରଣ କରିବେ?'

ଏଵଂ ଚିନ୍ତଯତସ୍ତସ୍ଯ ଅଵକାଶଂ ପ୍ରଜାସ୍ଵିହ । ପ୍ରାଦୁର୍ବଭୂଵୁଃ ଶ୍ରୋତ୍ରେଭ୍ଯଃ ଦଶ କନ୍ଯା ମହାପ୍ରଭାଃ ।। ୨୯.

ଏପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶ୍ରୋତ୍ରରୁ ଦଶଟି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ କନ୍ୟା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଜାମାନେ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ଦେଲେ ।

ପୂର୍ଵା ଚ ଦକ୍ଷିଣା ଚୈଵ ପ୍ରତୀଚୀ ଚୋତ୍ତରା ତଥା । ଊର୍ଧ୍ଵାଽଧରା ଚ ଷଣ୍ମୁଖ୍ଯାଃ କନ୍ଯା ହ୍ଯାସଂସ୍ତଦା ନୃପ ।। ୨୯.

ସେମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର, ଉପର ଓ ତଳ — ଏହି ଛଅଟି ମୁଖ୍ୟ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ରାଜା ।

ଅନ୍ଯାଶ୍ଚତସ୍ତ୍ରସ୍ତେଷାଂ ତୁ କନ୍ଯାଃ ପରମଶୋଭନାଃ । ରୂପସ୍ଵିନ୍ଯୋ ମହାଭାଗା ଗାମ୍ଭୀର୍ଯେଣ ସମନ୍ଵିତାଃ ।। ୨୯.

ଅନ୍ୟ ଚାରିଟି କନ୍ୟା ମଧ୍ୟରୁ ବହୁତ ସୁନ୍ଦର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଓ ଭାଗ୍ୟବତୀ, ଗଭୀର ଚରିତ୍ର ଥିଲେ ।

ତା ଊଚୁଃ ପ୍ରଣଯାଦ୍ ଦେଵଂ ପ୍ରଜାପତିମକଲ୍ମଷମ୍ । ଅଵକାଶଂ ତୁ ନୋ ଦେହି ଦେଵଦେଵ ପ୍ରଜାପତେ ।। ୨୯.

ସେମାନେ ସ୍ନେହରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ କହିଲେ — 'ଦେବଦେବ, ପ୍ରଜାପତି, ଆମେ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ଦିଅ ।'

ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠାମହେ ସର୍ଵା ଭର୍ତୃଭିଃ ସହିତାଃ ସୁଖମ୍ । ପତଯଶ୍ଚ ମହାଭାଗା ଦେହି ନୋଽଵ୍ଯକ୍ତସଂଭଵ ।। ୨୯.

'ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆମ ପତିମାନେ ସହିତ ସୁଖରେ ବସିପାରିବା । ଆମେ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପତିମାନେ ଦିଅ, ହେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥାନ ।'

ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମେତତ୍ ସୁଶ୍ରୋଣ୍ଯଃ ଶତକୋଟିପ୍ରଵିସ୍ତରମ୍ । ତସ୍ଯାନ୍ତେ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ଭଦ୍ରା ଉଷ୍ଯତାଂ ମା ଵିଲମ୍ବତ ।। ୨୯.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ — 'ହେ ସୁନ୍ଦର କନ୍ୟାମାନେ, ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଶତ କୋଟି ବ୍ୟାପି ଅଛି । ତାହାର ଶେଷରେ ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମତେ ବସ, ବିଳମ୍ବ କରିବା ନାହିଁ ।'

ଭର୍ତୄଂଶ୍ଚ ଵଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୂପସ୍ଵିନୋଽନଘାଃ । ଯଥେଷ୍ଟଂ ଗମ୍ଯତାଂ ଦେଶୋ ଯସ୍ଯା ଯୋ ରୋଚତେଽଧୁନା ।। ୨୯.

'ମୁଁ ତୁମେ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ପତିମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରି ଦେଉଛି । ଏବେ ଯେଉଁଠାରେ ଚାହୁଁ, ସେଠାକୁ ଯାଅ ।'

ଏଵମୁକ୍ତାଶ୍ଚ ତାଃ ସର୍ଵା ଯଥେଷ୍ଟଂ ପ୍ରଯଯୁସ୍ତଦା । ବ୍ରହ୍ମାପି ସସୃଜେ ତୂର୍ଣଂ ଲୋକପାଲାନ୍ ମହାବଲାନ୍ ।। ୨୯.

ଏପରି କହିବା ପରେ, ସମସ୍ତ କନ୍ୟାମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାମତେ ଚାଲିଗଲେ । ବ୍ରହ୍ମା ତୁରନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକପାଳମାନେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ ।

ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ଲୋକପାଲାଂସ୍ତୁ ତାଃ କନ୍ଯାଃ ପୁନରାହ୍ଵଯତ୍ । ଵିଵାହଂ କାରଯାମାସ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ ।। ୨୯.

ଲୋକପାଳମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରି, ବ୍ରହ୍ମା ସେ କନ୍ୟାମାନେକୁ ପୁଣି ଡାକିଲେ ଓ ବିବାହ କରାଇଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପିତାମହ ଭାବରେ ।

ଏକାମିନ୍ଦ୍ରାଯ ସ ପ୍ରାଦାଦଗ୍ନଯେଽନ୍ଯାଂ ଯମାଯ ଚ । ନିର୍ଋତାଯ ଚ ଦେଵାଯ ଵରୁଣାଯ ମହାତ୍ମନେ ।। ୨୯.

ଏକ କନ୍ୟାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଅନ୍ୟକୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ଏକକୁ ଯମଙ୍କୁ, ଏକକୁ ନିରୃତିଙ୍କୁ ଓ ଏକକୁ ମହାତ୍ମା ବରୁଣଙ୍କୁ ଦେଲେ ।

ଵାଯଵେ ଧନଦେଶାଯ ଈଶାନାଯ ଚ ସୁଵ୍ରତ । ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵାଂ ସ୍ଵଯମଧିଷ୍ଠାଯ ଶେଷାଯାଧୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାମ୍ ।। ୨୯.

ଏକକୁ ବାୟୁଙ୍କୁ, ଏକକୁ କୁବେରଙ୍କୁ, ଏକକୁ ଈଶାନଙ୍କୁ ଦେଲେ । ବ୍ରହ୍ମା ଉପର ଦିଗକୁ ନିଜେ ଅଧିଷ୍ଠାନ କଲେ, ତଳ ଦିଗକୁ ଶେଷଙ୍କୁ ଦେଲେ ।

ଏଵଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମା ତିଥିଂ ପ୍ରାଦାଦ୍ ଦିଶାଂ ପୁନଃ । ଦଶମୀଂ ଭର୍ତୃନାମ୍ନସ୍ତୁ ଦଧ୍ଯନ୍ନଂ ଭୋଜନଂ ପ୍ରଭୁଃ ।। ୨୯.

ଏପରି ଦେଇ, ବ୍ରହ୍ମା ପୁଣି ଦିଗମାନେ ପାଇଁ ଏକ ତିଥି ଦେଲେ — ଦଶମୀ, ପତିମାନଙ୍କ ନାମରେ, ଦଧିଭାତ ଖାଦ୍ୟ ଭାବେ ।

ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ତା ଦେଵ୍ଯଃ ସେନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଯାଃ ପରିକୀର୍ତିତାଃ । ଦଶମୀ ଚ ତିଥିସ୍ତାସାମତୀଵ ଦଯିତାଭଵତ୍ ।। ୨୯.

ସେହି ସମୟରୁ, ସେମାନେ ଦେବୀମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ । ଦଶମୀ ତିଥି ସେମାନେ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଆଦରିତ ହେଲା ।

ତସ୍ଯାଂ ଦଧ୍ଯାଶନୋ ଯସ୍ତୁ ସୁଵ୍ରତୀ ଭଵତେ ନରଃ । ତସ୍ଯ ପାପକ୍ଷଯଂ ତାସ୍ତୁ କୁର୍ଵନ୍ତ୍ଯହରହର୍ନୃପ ।। ୨୯.

ଯେଉଁ ଜଣେ ଶୁଭ ଆଚରଣ କରି ଦଶମୀ ତିଥିରେ ଦଧିଭାତ ଖାଇଥାଏ, ଦେବୀମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ତାଙ୍କର ପାପ କ୍ଷୟ କରନ୍ତି, ରାଜା ।

ଯଶ୍ଚୈତଚ୍ଛୃଣୁଯାଜ୍ଜନ୍ମ ଦିଶାଂ ନିଯତମାନସଃ । ସ ପ୍ରତିଷ୍ଠାମଵାପ୍ନୋତି ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ନ ସଂଶଯଃ ।। ୨୯.

ଯେଉଁ ଲୋକେ ଏହି ଦିଗ୍ଗୁଡିକର ଜନ୍ମ କଥାକୁ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ଦୃଢ଼ ସ୍ଥାନ ପାଇଥାନ୍ତି; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ମହାତପା ଉଵାଚ । ଶ୍ରୃଣୁ ଚାନ୍ଯାଂ ଵସୁପତେରୁତ୍ପତ୍ତିଂ ପାପନାଶିନୀମ୍ । ଯଥା ଵାଯୁଃ ଶରୀରସ୍ଥୋ ଧନଦଃ ସଂବଭୂଵ ହ ।। ୩୦.

ମହାତପା କହିଲେ: ଏବେ ଆଉ ଏକ ଧନପତିଙ୍କର ଜନ୍ମ କଥା ଶୁଣ, ଯାହା ପାପକୁ ନଷ୍ଟ କରେ। କିପରି ବାୟୁ ଦେହରେ ବସି ଧନଦାତା ହେଲେ, ତାହା ମୁଁ କହୁଛି।

ଆଦ୍ଯଂ ଶରୀରଂ ଯତ୍ ତସ୍ମିନ୍ ଵାଯୁରନ୍ତଃ ସ୍ଥିତୋଽଭଵତ୍ । ପ୍ରଯୋଜନାନ୍ମୂର୍ତ୍ତିମତ୍ତ୍ଵମାଦିଷ୍ଟଂ କ୍ଷେତ୍ରଦେଵତା ।। ୩୦.

ଏହି ପ୍ରଥମ ଦେହରେ ବାୟୁ ଭିତରେ ବସିଥିଲେ; ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଦେହର ଦେବତା ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ନିୟୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।

ତତ୍ର ମୂର୍ତ୍ତସ୍ଯ ଵାଯୋସ୍ତୁ ଉତ୍ପତ୍ତିଃ କୀର୍ତ୍ତ୍ଯଯେ ମଯା । ତାଂ ଶ୍ରୃଣୁଷ୍ଵ ମହାଭାଗ କଥ୍ଯମାନାଂ ମଯାନଘ ।। ୩୦.

ସେଠାରେ ବାୟୁଙ୍କର ଦେହଧାରଣ କଥା ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ କହୁଛି; ମହାଭାଗ, ମୁଁ କହୁଥିବା ଏହି କଥାକୁ ଶୁଣ, ଅନଘ।