ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷସହସ୍ତ୍ରଂ ତୁ ଦିଵ୍ଯୈରସ୍ତ୍ରୈର୍ମହାବଲମ୍ । ଯୁଦ୍ଧ୍ଵା କାଲାତ୍ଯଯେ ଦେଵ୍ଯା ହତୋ ଵୈତ୍ରାସୁରୋ ରଣେ । ତତଃ କିଲକିଲାଶବ୍ଦୋ ଦେଵସୈନ୍ଯେଽଭଵନ୍ମହାନ୍ ।। ୨୮.

ଦେବୀ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଏକ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଦକ୍ଷ ଅସୁର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ । ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଆସିଲାପରେ, ଦେବୀ ରଣରେ ବୈତ୍ରାସୁରକୁ ମାରିଦେଲେ । ତାପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସେନାରେ ବଡ଼ ଉତ୍ସାହର ଶବ୍ଦ ହେଲା ।

ହତେ ଵୈତ୍ରାସୁରେ ଭୀମେ ତଦା ସର୍ଵେ ଦିଵୌକସଃ । ପ୍ରଣେମୁର୍ଜଯ ଯୁଦ୍ଧେତି ସ୍ଵଯମୀଶଃ ସ୍ତୁତିଂ ଜଗୌ ।। ୨୮.

ଭୟଙ୍କର ବୈତ୍ରାସୁର ମରିଗଲାପରେ, ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ଦେବତାମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ ହେବା ଦେଇ ନମସ୍କାର କଲେ । ନିଜେ ପ୍ରଭୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କଲେ ।

ମହେଶ୍ଵର ଉଵାଚ । ଜଯସ୍ଵ ଦେଵି ଗାଯତ୍ରେ ମହାମାଯେ ମହାପ୍ରଭେ । ମହାଦେଵି ମହାଭାଗେ ମହାସତ୍ତ୍ଵେ ମହୋତ୍ସଵେ ।। ୨୮.

ମହେଶ୍ୱର କହିଲେ — ଦେବୀ ଗାୟତ୍ରୀ, ମହାମାୟା, ମହାପ୍ରଭା, ମହାଦେବୀ, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ମହାଶକ୍ତି, ଏହି ମହାଉତ୍ସବରେ ତୁମେ ଜୟ ପାଉ ।

ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧାନୁଲିପ୍ତାଙ୍ଗି ଦିଵ୍ଯସ୍ତ୍ରଗ୍ଦାମଭୂଷିତେ । ଵେଦମାତର୍ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ତ୍ର୍ଯକ୍ଷରସ୍ଥେ ମହେଶ୍ଵରି ।। ୨୮.

ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଲଗାଇଥିବା ଅଙ୍ଗ, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ଅଲଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ବେଦମାତା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର । ତିନି ଅକ୍ଷରରେ ବସିଥିବା ମହେଶ୍ୱରୀ ।

ତ୍ରିଲୋକସ୍ଥେ ତ୍ରିତତ୍ତ୍ଵସ୍ଥେ ତ୍ରିଵହ୍ନିସ୍ଥେ ତ୍ରିଶୂଲିନି । ତ୍ରିନେତ୍ରେ ଭୀମଵକ୍ତ୍ରେ ଚ ଭୀମନେତ୍ରେ ଭଯାନକେ । କମଲାସନଜେ ଦେଵି ସରସ୍ଵତି ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ।। ୨୮.

ତିନି ଲୋକରେ ବସିଥିବା, ତିନି ତତ୍ତ୍ୱରେ ନିବାସ କରୁଥିବା, ତିନି ଅଗ୍ନିରେ ଅଛିଥିବା, ତିନି ଶୂଳ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଓ ଭୟଙ୍କର ଆଖି, କମଳାସନରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।

ନମଃ ପଙ୍କଜପତ୍ରାକ୍ଷି ମହାମାଯେଽମୃତସ୍ତ୍ରଵେ । ସର୍ଵଗେ ସର୍ଵଭୂତେଶି ସ୍ଵାହାକାରେ ସ୍ଵଧେଽମ୍ବିକେ ।। ୨୮.

ପଙ୍କଜପତ୍ର ଆଖି, ମହାମାୟା, ଅମୃତ ଝରିବା, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଶ୍ୱାମିନୀ, ସ୍ୱାହା ଓ ସ୍ୱଧାର ରୂପ ଅମ୍ବିକେ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।

ସଂପୂର୍ଣେ ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ରାଭେ ଭାସ୍ଵରାଙ୍ଗେ ଭଵୋଦ୍ଭଵେ । ମହାଵିଦ୍ଯେ ମହାଵେଦ୍ଯେ ମହାଦୈତ୍ଯଵିନାଶିନି । ମହାବୁଦ୍ଧ୍ଯୁଦ୍ଭଵେ ଦେଵି ଵୀତଶୋକେ କିରାତିନି ।। ୨୮.

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ଦୀପ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ଭବର ଉତ୍ପତ୍ତି, ମହାଜ୍ଞାନ, ମହାବିଦ୍ୟା, ମହାଦେତ୍ୟ ନାଶକାରୀ, ମହାବୁଦ୍ଧିର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଦୁଃଖ ହୀନ, କିରାତି ଦେବୀ ।

ତ୍ଵଂ ନୀତିସ୍ତ୍ଵଂ ମହାଭାଗେ ତ୍ଵଂ ଗୀସ୍ତ୍ଵଂ ଗୌସ୍ତ୍ଵମକ୍ଷରମ୍ । ତ୍ଵଂ ଧୀସ୍ତ୍ଵଂ ଶ୍ରୀସ୍ତ୍ଵମୋଙ୍କାରସ୍ତତ୍ତ୍ଵେ ଚାପି ପରିସ୍ଥିତା । ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵାହିତେ ଦେଵି ନମସ୍ତେ ପରମେଶ୍ଵରି ।। ୨୮.

ତୁମେ ନୀତି, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ଗୀତ, ଗାଉ, ଅକ୍ଷର, ଧୀ, ଶ୍ରୀ, ଓଁକାର, ତତ୍ତ୍ୱରେ ବସିଥିବା । ସମସ୍ତ ଜୀବର ଭଲରେ ଲାଗିଥିବା ଦେବୀ, ପରମେଶ୍ୱରୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।

ଇତ୍ଯେଵଂ ସଂସ୍ତୁତା ଦେଵୀ ଭଵେନ ପରମେଷ୍ଠିନା । ଦେଵୈରପି ଜଯେତ୍ଯୁଚ୍ଚୈରିତ୍ଯୁକ୍ତା ପରମେଶ୍ଵରୀ ।। ୨୮.

ଏଭଳି ଭବ ପରମେଶ୍ୱର ଦେବୀଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କଲେ । ଦେବତାମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଜୟ ଦେଇ ପରମେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାନ କଲେ ।

ଯାଵଦାସ୍ତେ ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରସ୍ତାଵଦନ୍ତର୍ଜଲାଦ୍ ବହିଃ । ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ତତୋ ଦେଵୀଂ କୃତକୃତ୍ଯାଂ ଦଦର୍ଶ ସଃ ।। ୨୮.

ଚତୁର୍ମୁଖ ଥିବା ସମୟ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଲେ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବୀ ଜଳରୁ ବାହାରେ ରହିଲେ । ତାପରେ ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯିବା ।

ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵକାର୍ଯଂ ଚ ସିଦ୍ଧଂ ମତ୍ଵା ପିତାମହଃ । ଭଵିଷ୍ଯଂ କାର୍ଯମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ତତୋ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୨୮.

ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦେବ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ଭବା କହି, ପିତାମହ ଆଗକୁ ଘଟିବା କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ ।

ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଇଯଂ ଦେଵୀ ଵରାରୋହା ଯାତୁ ଶୈଲଂ ହିମୋଦ୍ଭଵମ୍ । ତତ୍ର ଯୂଯଂ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଗତ୍ଵା ନନ୍ଦତ ମାଚିରମ୍ ।। ୨୮.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ — ଏହି ଦେବୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ନେଇ ହିମ ଜନ୍ମ ଶୈଳକୁ ଯାଉ । ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦ କର ।

ନଵମ୍ଯାଂ ଚ ସଦା ପୂଜ୍ଯା ଇଯଂ ଦେଵୀ ସମାଧିନା । ଵରଦା ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ ।। ୨୮.

ନବମୀ ଦିନରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସଦା ଧ୍ୟାନରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ । ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଦାନ ଦେବେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।

ନଵମ୍ଯାଂ ଯଶ୍ଚ ପିଷ୍ଟାଶୀ ଭଵିଷ୍ଯତି ହି ମାନଵଃ । ନାରୀ ଵା ତସ୍ଯ ସଂପନ୍ନଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ମନୋଗତମ୍ ।। ୨୮.

ନବମୀ ଦିନରେ ଯେ କୌଣସି ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଚିରା ଖାଇବେ, ସେମାନଙ୍କର ମନର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ ।

ଯଶ୍ଚ ସାଯଂ ତଥା ପ୍ରାତରିଦଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ପଠିଷ୍ଯତି । ତ୍ଵଯେରିତଂ ମହାଦେଵ ତସ୍ଯ ଦେଵ୍ଯା ସମଂ ଭଵାନ୍ ।। ୨୮.

ସାନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରଭାତରେ ଏହି ଷ୍ଟୁତି, ମହାଦେବ ତୁମେ ରଚିଥିବା, ଯେ ପଢିବେ, ସେ ଦେବୀ ସହିତ ଏକତା ପାଇବେ ।

ଵରଦୋ ଦେଵ ସର୍ଵାସୁ ଆପତ୍ସ୍ଵପ୍ଯୁଦ୍ଧରସ୍ଵ ତମ୍ । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଭଵଂ ବ୍ରହ୍ମା ପୁନର୍ଦେଵୀଂ ସ ଚାବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୨୮.

ବରଦାନ କରୁଥିବା ଦେବ, ସମସ୍ତ ଆପଦରୁ ସେମାନେକୁ ଉଦ୍ଧାର କର । ଏପରି କହି ବ୍ରହ୍ମା ପୁନି ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ ।

ତ୍ଵଯା ଦେଵି ମହତ୍କାର୍ଯଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଚାନ୍ଯଦସ୍ତି ନଃ । ଭଵିଷ୍ଯଂ ମହିଷାଖ୍ଯସ୍ଯ ଅସୁରସ୍ଯ ଵିନାଶନମ୍ ।। ୨୮.

ଦେବୀ, ଆମ ପାଇଁ ତୁମେ ଏକ ମହା କାର୍ଯ୍ୟ ଆଗକୁ କରିବାକୁ ଅଛି — ମହିଷ ନାମକ ଅସୁରର ନାଶ ଭବିଷ୍ୟତରେ ହେବ ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ସର୍ଵେ ଦେଵାଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵ । ଯଥାଗତଂ ତତୋ ଜଗ୍ମୁର୍ଦ୍ଦେଵୀଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ହିମେ ଗିରୌ । ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ନନ୍ଦିତା ଯସ୍ମାତ୍ ତସ୍ମାନ୍ନନ୍ଦାଽଭଵତ୍ ତୁ ସା ।। ୨୮.

ଏପରି କହିବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ । ଦେବୀଙ୍କୁ ହିମପାହାଡ଼ରେ ବସାଇ ଦେଲେ । ଦେବୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ବସାଇଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ ନନ୍ଦା ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ ।

ଯଶ୍ଚେଦଂ ଶ୍ରୃଣୁଯାଜ୍ଜନ୍ମ ଦେଵ୍ଯା ଯଶ୍ଚ ସ୍ଵଯଂ ପଠେତ୍ । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ପରଂ ନିର୍ଵାଣମୃଚ୍ଛତି ।। ୨୮.

ଯେଉଁ ଜଣେ ଦେବୀଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା ଶୁଣିବେ କିମ୍ବା ପଢ଼ିବେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମୋକ୍ଷ ପାଇବେ ।

ମହାତପା ଉଵାଚ । ଶ୍ରୃଣୁ ରାଜନ୍ନଵହିତଃ ପ୍ରଜାପାଲ କଥାମିମାମ୍ । ଯଦା ଦିଶଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନାଃ ଶ୍ରୋତ୍ରେଭ୍ଯଃ ପୃଥିଵୀପତେ ।। ୨୯.

ମହାତପା କହିଲେ — ରାଜା, ଜନମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ତୁମେ ଏହି କଥା ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣ । କିପରି ଦିଗଗୁଡ଼ିକ ଶ୍ରୋତ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏହି କଥା ଶୁଣ ।

ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୃଜତଃ ସୃଷ୍ଟିମାଦିସର୍ଗେ ସମୁତ୍ଥିତେ । ଚିନ୍ତାଭୂନ୍ମହତୀ କୋ ମେ ପ୍ରଜାଃ ସୃଷ୍ଟା ଧରିଷ୍ଯତି ।। ୨୯.

ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ସୃଷ୍ଟିରେ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କ ମନରେ ବଡ଼ ଚିନ୍ତା ଆସିଲା — 'ମୋର ସୃଷ୍ଟିତ ପ୍ରଜାମାନେ କିଏ ଧାରଣ କରିବେ?'

ଏଵଂ ଚିନ୍ତଯତସ୍ତସ୍ଯ ଅଵକାଶଂ ପ୍ରଜାସ୍ଵିହ । ପ୍ରାଦୁର୍ବଭୂଵୁଃ ଶ୍ରୋତ୍ରେଭ୍ଯଃ ଦଶ କନ୍ଯା ମହାପ୍ରଭାଃ ।। ୨୯.

ଏପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶ୍ରୋତ୍ରରୁ ଦଶଟି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ କନ୍ୟା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଜାମାନେ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ଦେଲେ ।

ପୂର୍ଵା ଚ ଦକ୍ଷିଣା ଚୈଵ ପ୍ରତୀଚୀ ଚୋତ୍ତରା ତଥା । ଊର୍ଧ୍ଵାଽଧରା ଚ ଷଣ୍ମୁଖ୍ଯାଃ କନ୍ଯା ହ୍ଯାସଂସ୍ତଦା ନୃପ ।। ୨୯.

ସେମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର, ଉପର ଓ ତଳ — ଏହି ଛଅଟି ମୁଖ୍ୟ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ରାଜା ।

ଅନ୍ଯାଶ୍ଚତସ୍ତ୍ରସ୍ତେଷାଂ ତୁ କନ୍ଯାଃ ପରମଶୋଭନାଃ । ରୂପସ୍ଵିନ୍ଯୋ ମହାଭାଗା ଗାମ୍ଭୀର୍ଯେଣ ସମନ୍ଵିତାଃ ।। ୨୯.

ଅନ୍ୟ ଚାରିଟି କନ୍ୟା ମଧ୍ୟରୁ ବହୁତ ସୁନ୍ଦର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଓ ଭାଗ୍ୟବତୀ, ଗଭୀର ଚରିତ୍ର ଥିଲେ ।

ତା ଊଚୁଃ ପ୍ରଣଯାଦ୍ ଦେଵଂ ପ୍ରଜାପତିମକଲ୍ମଷମ୍ । ଅଵକାଶଂ ତୁ ନୋ ଦେହି ଦେଵଦେଵ ପ୍ରଜାପତେ ।। ୨୯.

ସେମାନେ ସ୍ନେହରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ କହିଲେ — 'ଦେବଦେବ, ପ୍ରଜାପତି, ଆମେ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ଦିଅ ।'

ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠାମହେ ସର୍ଵା ଭର୍ତୃଭିଃ ସହିତାଃ ସୁଖମ୍ । ପତଯଶ୍ଚ ମହାଭାଗା ଦେହି ନୋଽଵ୍ଯକ୍ତସଂଭଵ ।। ୨୯.

'ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆମ ପତିମାନେ ସହିତ ସୁଖରେ ବସିପାରିବା । ଆମେ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପତିମାନେ ଦିଅ, ହେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥାନ ।'

ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମେତତ୍ ସୁଶ୍ରୋଣ୍ଯଃ ଶତକୋଟିପ୍ରଵିସ୍ତରମ୍ । ତସ୍ଯାନ୍ତେ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ଭଦ୍ରା ଉଷ୍ଯତାଂ ମା ଵିଲମ୍ବତ ।। ୨୯.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ — 'ହେ ସୁନ୍ଦର କନ୍ୟାମାନେ, ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଶତ କୋଟି ବ୍ୟାପି ଅଛି । ତାହାର ଶେଷରେ ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମତେ ବସ, ବିଳମ୍ବ କରିବା ନାହିଁ ।'

ଭର୍ତୄଂଶ୍ଚ ଵଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୂପସ୍ଵିନୋଽନଘାଃ । ଯଥେଷ୍ଟଂ ଗମ୍ଯତାଂ ଦେଶୋ ଯସ୍ଯା ଯୋ ରୋଚତେଽଧୁନା ।। ୨୯.

'ମୁଁ ତୁମେ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ପତିମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରି ଦେଉଛି । ଏବେ ଯେଉଁଠାରେ ଚାହୁଁ, ସେଠାକୁ ଯାଅ ।'

ଏଵମୁକ୍ତାଶ୍ଚ ତାଃ ସର୍ଵା ଯଥେଷ୍ଟଂ ପ୍ରଯଯୁସ୍ତଦା । ବ୍ରହ୍ମାପି ସସୃଜେ ତୂର୍ଣଂ ଲୋକପାଲାନ୍ ମହାବଲାନ୍ ।। ୨୯.

ଏପରି କହିବା ପରେ, ସମସ୍ତ କନ୍ୟାମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାମତେ ଚାଲିଗଲେ । ବ୍ରହ୍ମା ତୁରନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକପାଳମାନେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ ।