ଵରାହପୁରାଣମ୍

ମୋହଃ ସ୍ଵଯଂଭୂଃ କୌମାରୀ ମାତ୍ସର୍ଯଂ ଚେନ୍ଦ୍ରଜଂ ଵିଦୁଃ । ଯମଦଣ୍ଡଧରା ଦେଵୀ ପୈଶୁନ୍ଯଂ ସ୍ଵଯମେଵ ଚ । ଅସୂଯା ଚ ଵରାହାଖ୍ଯା ଇତ୍ଯେତାଃ ପରିକୀର୍ତିତାଃ ।। ୨୭.

ମୋହ ସ୍ୱୟଂଭୂ, କୌମାରୀ ମାତ୍ସର୍ଯ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ରଜ ମାତ୍ସର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି ଜାଣ; ଯମଙ୍କ ଦଣ୍ଡଧାରିଣୀ ଦେବୀ ପୈଶୁନ୍ୟ, ଏବଂ ଅସୂୟା ବରାହା ନାମରେ ଖ୍ୟାତ—ଏହିଭଳି ସେମାନେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

କାମାଦିଗଣ ଏଷୋଽଯଂ ଶରୀରେ ପରିକୀର୍ତିତଃ । ଜଗ୍ରାହ ମୂର୍ତ୍ତିଂ ତୁ ଯଥା ତଥା ତେ କୀର୍ତିତଂ ମଯା ।। ୨୭.

ଏହି କାମ ଆଦି ଗୋଷ୍ଠୀ ଶରୀରରେ ଏଭଳି ବର୍ଣ୍ଣିତ; ଯେପରି ଏମାନେ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ସେପରି ମୁଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି।

ଏତାଭିର୍ଦେଵତାଭିଶ୍ଚ ତସ୍ଯ ରକ୍ତେଽତିଶୋଷିତେ । କ୍ଷଯଂ ଗତାଽଽସୁରୀ ମାଯା ସ ଚ ସିଦ୍ଧୋଽନ୍ଧକୋଽଭଵତ୍ । ଏତତ୍ ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତମାତ୍ମଵିଦ୍ଯାଽମୃତଂ ମଯା ।। ୨୭.

ଏହି ଦେବୀମାନେ ତାଙ୍କର ରକ୍ତ ବହୁତ ଶୋଷି ନେଲେ, ତେଣୁ ଅସୁରୀ ମାୟା ନଶ୍ଟ ହେଲା, ଏବଂ ଅନ୍ଧକ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କଲେ; ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି, ଏହା ଆତ୍ମଜ୍ଞାନର ଅମୃତ।

ଯ ଏତଚ୍ଛୃଣୁଯାନ୍ନିତ୍ଯଂ ମାତୄଣାମୁଦ୍ଭଵଂ ଶୁଭମ୍ । ତସ୍ଯ ତାଃ ସର୍ଵତୋ ରକ୍ଷାଂ କୁର୍ଵନ୍ତ୍ଯନୁଦିନଂ ନୃପ ।। ୨୭.

ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ଏହି ମାତୃମାନଙ୍କର ଶୁଭ ଉତ୍ପତ୍ତି ଦିନେଦିନେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ଦେବୀମାନେ ସବୁଠାରେ ଦିନେଦିନେ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାନ୍ତି, ରାଜନ।

ଯଶ୍ଚୈତତ୍ ପଠତେ ଜନ୍ମ ମାତୄଣାଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ । ସ ଧନ୍ଯଃ ସର୍ଵଦା ଲୋକେ ଶିଵଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି ।। ୨୭.

ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ଏହି ମାତୃମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ କଥା ପଢନ୍ତି, ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ସେ ସଦା ଧନ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି ଏହି ଲୋକରେ ଏବଂ ଶିବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ତାସାଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମଣା ଦତ୍ତା ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରୁତ୍ତମା । ଏତାଃ ସଂପୂଜଯେଦ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ବିଲ୍ଵାହାରୋ ନରଃ ସଦା । ତସ୍ଯ ତାଃ ପରିତୁଷ୍ଟାସ୍ତୁ କ୍ଷେମାରୋଗ୍ଯଂ ଦଦନ୍ତି ଚ ।। ୨୭.

ଏହି ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ଦିଆଯାଇଛି; ଯେଉଁ ଲୋକ ଭକ୍ତି ସହିତ ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି ଏବଂ ସଦା ବିଲ୍ୱ ପତ୍ର ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସେଉଁଠି ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ଷେମ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ପ୍ରଜାପାଲ ଉଵାଚ । କଥଂ ମାଯା ସମୁତ୍ପନ୍ନା ଦୁର୍ଗା କାତ୍ଯାଯନୀ ଶୁଭା । ଆଦିକ୍ଷେତ୍ରେ ସ୍ଥିତା ସୂକ୍ଷ୍ମା ପୃଥଗ୍ମୂର୍ତ୍ତା ଵ୍ଯଜାଯତ ।। ୨୮.

ପ୍ରଜାପାଳ ପଚାରିଲେ: କିପରି ମାୟା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଶୁଭ ଦୁର୍ଗା ଓ କାଟ୍ୟାୟନୀ କିପରି ଆଦି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବେ ଅଲଗା ଆକାରରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ?

ମହାତପା ଉଵାଚ । ଆସୀଦ୍ ରାଜା ପୁରା ରାଜନ୍ ସିନ୍ଧୁଦ୍ଵୀପଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ଵରୁଣାଂଶୋ ମହାରାଜ ସୋଽରଣ୍ଯେ ତପସି ସ୍ଥିତଃ ।। ୨୮.

ମହାତପା କହିଲେ: ପୂର୍ବେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଥିଲେ, ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପ ନାମକ, ଯିଏ ବରୁଣଙ୍କ ଅଂଶ ଥିଲେ ଓ ବନରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ।

ପୁତ୍ରୋ ମେ ଶକ୍ରନାଶାଯ ଭଵେଦିତି ନାରଧିପଃ । ଏଵଂ କୃତମତିଃ ସୋଽଥ ମହତା ତପସା ସ୍ଵକମ୍ । କଲେଵରଂ ସ୍ଥିତୋ ଭୂତ୍ଵା ଶୋଷଯାମାସ ସୁଵ୍ରତ ।। ୨୮.

ସେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ଯେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଶକ୍ରଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଉ; ଏହିପରି ମନୋଭାବ ନେଇ, ସେ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କରି, ନିଜ ଶରୀରକୁ ଶୁଷ୍କ କରି ଅଟୁଟ ରହିଲେ।

ପ୍ରଜାପାଲ ଉଵାଚ । କଥଂ ତସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ରେଣାପକୃତଂ ଭଵେତ୍ । ଯେନାସୌ ତଦ୍ଵିନାଶାଯ ପୁତ୍ରମିଚ୍ଛନ୍ ଵ୍ରତେ ସ୍ଥିତଃ ।। ୨୮.

ପ୍ରଜାପାଳ ପଚାରିଲେ: ଶକ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ କିପରି ଅନ୍ୟାୟ ଭୋଗିଥିଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାହା ପାଇଁ ସେ ଶକ୍ରଙ୍କ ବିନାଶ ଇଚ୍ଛା କରି ଏଭଳି ବ୍ରତ ଧାରଣ କଲେ?

ମହାତପା ଉଵାଚ । ସୋଽନ୍ଯଜନ୍ମନି ପୁତ୍ରୋଽଭୂତ୍ ତ୍ଵଷ୍ଟୁର୍ବଲଭୃତାଂ ଵରଃ । ଅଵଧ୍ଯଃ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରେଷୁ ଅପାଂ ଫେନେନ ନାଶିତଃ ।। ୨୮.

ମହାତପା କହିଲେ: ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ତ୍ୱଷ୍ଟା, ବଳଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଅଜୟ, କିନ୍ତୁ ପାଣିର ଫେନ ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ ହୋଇଥିଲେ।

ଜଲଫେନେନ ନିହତସ୍ତସ୍ମିଁଲ୍ଲଯମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମାନ୍ଵଯାଜ୍ଜାତଃ ସିନ୍ଧୁଦ୍ଵୀପେତି ସଂଜ୍ଞିତଃ । ସ ତେପେ ପରମଂ ତୀଵ୍ରଂ ଶକ୍ରଵୈରମନୁସ୍ମରନ୍ ।। ୨୮.

ପାଣିର ଝାଲ ଫେନରେ ଆଘାତ ପାଇ ବିନାଶ ହେଲା; କିନ୍ତୁ ପୁନି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ବଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ବିରୋଧକୁ ମନେ ପକାଇ, ସେ ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟା କଲା।

ତତଃ କାଲେନ ମହତା ନଦୀ ଵେତ୍ରଵତୀ ଶୁଭା । ମାନୁଷଂ ରୂପମାସ୍ଥାଯ ସାଲଂକାରଂ ମନୋରମମ୍ । ଆଜଗାମ ଯତୋ ରାଜା ତେପେ ପରମକଂ ତପଃ ।। ୨୮.

ଏହା ପରେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ଶୁଭ୍ର ନଦୀ ବେତ୍ରାବତୀ ମଣିଷ ରୂପ ଧରି, ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ରାଜା ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଲା।

ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୂପସଂପନ୍ନାଂ ସ ରାଜା କ୍ରୁଦ୍ଧମାନସଃ । ଉଵାଚ କାଽସି ସୁଶ୍ରୋଣି ସତ୍ଯଂ କଥଯ ଭାମିନି ।। ୨୮.

ତାକୁ ଦେଖି, ରୂପରେ ଶୋଭିତ ନଦୀକୁ ଦେଖି, ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ମନରେ ପଚାଇ, କହିଲେ: 'ତୁମେ କିଏ, ଶୁଭ୍ର ନିତମ୍ଭା? ସତ୍ୟ କହ, ଭାମିନୀ।'

ନଦ୍ଯୁଵାଚ । ଅହଂ ଜଲପତେଃ ପତ୍ନୀ ଵରୁଣସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ନାମ୍ନା ଵେତ୍ରଵତୀ ପୁଣ୍ଯା ତ୍ଵାମିଚ୍ଛନ୍ତୀହମାଗତା ।। ୨୮.

ନଦୀ କହିଲା: 'ମୁଁ ପାଣିର ଦେବତା ବରୁଣଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ମହାତ୍ମା ଭାବରେ। ମୋର ନାମ ବେତ୍ରାବତୀ, ପବିତ୍ର ନଦୀ। ତୁମକୁ ଚାହିଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।'

ସାଭିଲାଷାଂ ପରସ୍ତ୍ରୀଂ ଚ ଭଜମାନାଂ ଵିସର୍ଜ୍ଜଯେତ୍ । ସ ପାପଃ ପୁରୁଷୋ ଜ୍ଞେଯୋ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଚ ଵିନ୍ଦତି । ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମହାରାଜ ଭଜମାନାଂ ଭଜସ୍ଵ ମାମ୍ ।। ୨୮.

ଅନ୍ୟ ଜନଙ୍କ ପତ୍ନୀକୁ ଚାହିଁ, ତାଙ୍କ ସହ ମିଶିଥିବା ପୁରୁଷକୁ ଛାଡିଦିଆଯିବା ଉଚିତ; ସେ ପାପୀ ଭାବରେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଲାଗିଥାଏ। ଏହି କଥା ଜାଣି, ମହାରାଜ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଚାହି ଆସିଛି, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର।

ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଯା ରାଜା ସାଭିଲାଷୋପଭୁକ୍ତଵାନ୍ । ତସ୍ଯ ସଦ୍ଯୋଽଭଵତ୍ ପୁତ୍ରୋ ଦ୍ଵାଦଶାର୍କସମପ୍ରଭଃ ।। ୨୮.

ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଆଶାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ସହ ମିଶିଲେ। ସହସ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଭା ପରି, ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କର ଏକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲା।

ଵେତ୍ରଵତ୍ଯୁଦରେ ଜାତୋ ନାମ୍ନା ଵୈତ୍ରାସୁରୋଽଭଵତ୍ । ବଲଵାନତିତେଜସ୍ଵୀ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷପତିର୍ଭଵତ୍ ।। ୨୮.

ବେତ୍ରାବତୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସେ 'ବୈତ୍ରାସୁର' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା; ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇ, ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷ ରାଜା ହେଲା।

ସ କାଲେନ ଯୁଵା ଜାତୋ ବଲଵାନ୍ ଦୃଢଵିକ୍ରମଃ । ମହାଯୋଗେନ ସଂଯୁକ୍ତୋ ଜିଗାଯେମାଂ ଵସୁଂଧରାମ୍ ।। ୨୮.

ସମୟ ଗତିରେ, ସେ ଯୁବକ ହେଲା; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଦୃଢ ଶୌର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମହା ଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଜୟ କଲା।

ସପ୍ତଦ୍ଵୀପଵତୀଂ ପଶ୍ଚାନ୍ମେରୁପର୍ଵତମାରୁହତ୍ । ତତ୍ରେନ୍ଦ୍ରଂ ପ୍ରଥମଂ ଜିଗ୍ଯେ ପଶ୍ଚାଦଗ୍ନିଂ ଯମଂ ତତଃ । ନିର୍ଋତିଂ ଵରୁଣଂ ଵାଯୁଂ ଧନଦଶ୍ଚେଶ୍ଵରଂ ତତଃ ।। ୨୮.

ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ଜୟ କରି, ସେ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଚଢିଲା। ସେଠାରେ ପ୍ରଥମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ପରେ ଅଗ୍ନି, ତାପରେ ଯମ, ନିରୃତି, ବରୁଣ, ବାୟୁ, କୁବେର ଏବଂ ଶେଷରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜୟ କଲା।

ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଭଗ୍ନୋ ଗତଃ ସୋଗ୍ନିଂ ଅଗ୍ନିର୍ଭଗ୍ନୋ ଯମଂ ଯଯୌ । ଯମୋ ନିର୍ଋତିମାଗଚ୍ଛନ୍ନିର୍ଋତିର୍ଵରୁଣଂ ଯଯୌ ।। ୨୮.

ଇନ୍ଦ୍ର ହାରି, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପଳାଇଗଲେ; ଅଗ୍ନି ହାରି, ଯମଙ୍କୁ ଗଲେ; ଯମ ନିରୃତିଙ୍କୁ ଗଲେ, ନିରୃତି ବରୁଣଙ୍କୁ ଗଲେ।

ଇନ୍ଦ୍ରାଦିଭିରୁପେତସ୍ତୁ ଵରୁଣୋ ଵାଯୁମନ୍ଵଗାତ୍ । ଵାଯୁର୍ଧନପତିଂ ତ୍ଵାଗାତ୍ ସର୍ଵୈରିନ୍ଦ୍ରାଦିଭିଃ ସହ ।। ୨୮.

ତାପରେ ବରୁଣ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ବାୟୁଙ୍କୁ ଗଲେ; ବାୟୁ, କୁବେରଙ୍କୁ ଗଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହ।

ଧନଦୋଽପି ସ୍ଵକଂ ମିତ୍ରମୀଶଂ ଦେଵସମନ୍ଵିତଃ । ଇଯାଯ ଗଦଯା ସୋଽପି ଦାନଵୋ ବଲଦର୍ପିତଃ । ଗଦାମାଦାଯ ଦୁଦ୍ରାଵ ଶିଵଲୋକଂ ପ୍ରତି ପ୍ରଭୋ ।। ୨୮.

କୁବେର, ନିଜ ମିତ୍ର ଈଶ୍ୱର ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ଯାତ୍ରା କଲେ। କିନ୍ତୁ ଦାନବ, ଶକ୍ତିର ଅଭିମାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଗଦା ନେଇ, ଶିବ ଲୋକକୁ ଦେଇ ଧାଉଥିଲେ।

ଶିଵୋଽପ୍ଯଵଧ୍ଯଂ ତଂ ମତ୍ଵା ଦେଵାନ୍ ଗୁହ୍ଯ ଯଯୌ ପୁରୀମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୁରସିଦ୍ଧାଦ୍ଯୈର୍ଵନ୍ଦିତାଂ ପୁଣ୍ଯକାରିଭିଃ ।। ୨୮.

ଶିବ, ତାଙ୍କୁ ଅଜୟ ଭାବି, ଦେବତାଙ୍କ ସହ ଗୁପ୍ତ ପୁରୀକୁ ଗଲେ; ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ୍ର ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ।

ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା ଜଗତ୍ସ୍ତ୍ରଷ୍ଟା ଵିଷ୍ଣୁପାଦୋଦ୍ଭଵେ ଜଲେ । ନିଯାମିତାକାଶଗତୋ ଜପତ୍ଯନ୍ତର୍ଜଲେ ଶୁଭେ । କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞମାଯାଂ ଗାଯତ୍ରୀଂ ତତୋ ଦେଵା ଵିଚୁକ୍ରୁଶୁଃ ।। ୨୮.

ସେଠାରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଜଳରେ, ଆକାଶରେ ବସି, ପବିତ୍ର ଜଳ ଭିତରେ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରୁଥିଲେ, କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ମାୟାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି। ତାପରେ ଦେବମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ।

ତ୍ରାହି ପ୍ରଜାପତେ ସର୍ଵାନ୍ ଦେଵାନୃଷିଵରାନପି । ଅସୁରାଦ୍ଭଯମାପନ୍ନାନ୍ ତ୍ରାହି ତ୍ରାହୀତ୍ଯଚୋଦଯନ୍ ।। ୨୮.

'ପ୍ରଜାପତି, ସମସ୍ତ ଦେବ, ଋଷି, ପିତୃମାନେ ଉପରେ ରକ୍ଷା କର; ଦାନବର ଭୟରୁ ଆମକୁ ଉଦ୍ଧାର କର!'—ଏଭଳି ଅନୁରୋଧ କଲେ।

ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ବ୍ରହ୍ମା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵାଂସ୍ତଦାଗତାନ୍ । ଚିନ୍ତଯାମାସ ଦେଵସ୍ଯ ମାଯେଯଂ ଵିତତଂ ଜଗତ୍ । ନାସୁରା ନ ସୁରାଶ୍ଚାତ୍ର ମାଯେଯଂ କୀଦୃଶୀ ମତା ।। ୨୮.

ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମା ଦେବମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ଦେଖି, ଚିନ୍ତା କରିଲେ: 'ଏହି ଜଗତ ଦେବଙ୍କର ମାୟାରେ ଭରିଛି। ଏଠାରେ ଦାନବ ନାହିଁ, ଦେବତା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଏହି ମାୟା କେମିତି?'

ଏଵଂ ଚିନ୍ତଯତସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରାଦୁରାସୀଦଯୋନିଜା । ଶୁକ୍ଲାମ୍ବରଧରା କନ୍ଯା ସ୍ତ୍ରକ୍କିରୀଟୋଜ୍ଜ୍ଵଲାନନା । ଅଷ୍ଟଭିର୍ବାହୁଭିର୍ଯୁକ୍ତା ଦିଵ୍ଯପ୍ରହରଣୋଦ୍ଯତା ।। ୨୮.

ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ଏକ କନ୍ୟା ପ୍ରକଟ ହେଲା; ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମୁକୁଟ ଓ ମାଳାରେ ଚମକୁଥିବା ମୁହଁ, ଅଠ ହାତରେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ପ୍ରଭା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲା।

ଚକ୍ରଂ ଶଙ୍ଖଂ ଗଦାଂ ପାଶଂ ଖଙ୍ଗଂ ଘଣ୍ଟାଂ ତଥା ଧନୁଃ । ଧାରଯନ୍ତୀ ତଥା ଚାନ୍ଯାନ୍ ବଦ୍ଧତୂଣା ଜଲାଦ୍ ବହିଃ ।। ୨୮.

ସେ ଚକ୍ର, ଶଂଖ, ଗଦା, ପାଶ, ଖଡ୍ଗ, ଘଣ୍ଟା, ଧନୁଷ ଓ ଅନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିଲା; ତୁଣୀ ନିଜ ପାଶରେ ବାନ୍ଧି, ଜଳରୁ ବାହାରି ଆସିଥିଲା।