ଵରାହପୁରାଣମ୍

ପୃଥ୍ଵ୍ଯାଦିତତ୍ତ୍ଵେଷୁ ଭଵାନ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତୋ ଧ୍ଵନିସ୍ଵରୂପୋ ଗଗନେ ଵିଶେଷତଃ । ଵାଯୌ ଦ୍ଵିଧା ତେଜସି ଚ ତ୍ରିଧା ଜଲେ ଚତୁଃ କ୍ଷିତୌ ପଞ୍ଚଗୁଣଃ ପ୍ରପାହି ନଃ ।। ୨୫.

'ପୃଥିବୀ ଆଦି ପଞ୍ଚତତ୍ତ୍ୱରେ ତୁମେ ବ୍ୟାପିତ, ଆକାଶରେ ଧ୍ୱନିର ରୂପେ ବିଶେଷ ଅଛ, ବାୟୁରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର, ଅଗ୍ନିରେ ତିନି ପ୍ରକାର, ଜଳରେ ଚାରି ପ୍ରକାର, ପୃଥିବୀରେ ପାଞ୍ଚ ଗୁଣରେ ବ୍ୟାପିତ—ତୁମେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।'

ଅଗ୍ନିସ୍ଵରୂପୋଽସି ତରୌ ତଥୋପଲେ ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଵରୂପୋଽସି ତଥା ଜଲେଷ୍ଵପି । ତେଜଃସ୍ଵରୂପୋ ଭଗଵାନ୍ ମହେଶ୍ଵରଃ ପ୍ରପାହି ନୋ ଦୈତ୍ଯଗଣାର୍ଦିତାନ୍ ହର ।। ୨୫.

ତୁମେ ଅଗ୍ନିର ରୂପ ହେଇ ଗଛ ଓ ପାଥରରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ଜଳରେ ମଧ୍ୟ ସତ୍ତାର ରୂପ ଅଟୁଟ ଅଛ। ପ୍ରଭାର ରୂପ ମହାଦେବ ହେ, ଦାନବମାନେ ଯେଉଁଠି ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି, ହେ ହର, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।

ନାସୀଦ୍ଯଦାଽକାଣ୍ଡମିଦଂ ତ୍ରିଲୋଚନ ପ୍ରଭାକରେନ୍ଦ୍ରଦ୍ରଵିଣାଧିପାଃ କୁତଃ । ତଦା ଭଵାନେଵ ଵିରୁଦ୍ଧଲୋଚନ ପ୍ରମାଣବାଧାଦିଵିଵର୍ଜିତଃ ସ୍ଥିତଃ ।। ୨୫.

ହେ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଯେତେବେଳେ ନଥିଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, କିମ୍ବା ଧନର ରାଜା କେଉଁଠୁ ଆସିଥିଲେ? ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଏକାକି, ସମସ୍ତ ପରିମାଣ ଓ ବାଧାରୁ ମୁକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛିଲ।

କପାଲମାଲିନ୍ ଶଶିଖଣ୍ଡଶେଖର ଶ୍ମଶାନଵାସିନ୍ ସିତଭସ୍ମଗୁଣ୍ଠିତ । ଫଣୀନ୍ଦ୍ରସଂଵୀତତନୋଽନ୍ତକାପହ ପ୍ରପାହି ନୋ ଦକ୍ଷଧିଯା ସୁରେଶ୍ଵର ।। ୨୫.

ହେ କପାଳମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିଥିବା, ଶ୍ମଶାନରେ ବସିଥିବା, ଧଳା ଭସ୍ମରେ ଢାକା, ସର୍ପରାଜା ଦେହକୁ ଘେରିଥିବା, ମୃତ୍ୟୁକୁ ଦୂର କରୁଥିବା, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଠାକୁର, ତୁମର ଦକ୍ଷ ଶକ୍ତିରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।

ଭଵାନ୍ ପୁମାନ୍ ଶକ୍ତିରିଯଂ ଗିରେଃ ସୁତା ସର୍ଵାଙ୍ଗରୂପା ଭଗଵଂସ୍ତଥା ତ୍ଵଯି । ତ୍ରିଶୂଲରୂପେଣ ଜଗତ୍ତ୍ରଯଂ କରେ ସ୍ଥିତଂ ତ୍ରିନେତ୍ରେଷୁ ମଖାଗ୍ନଯସ୍ତ୍ରଯଃ ।। ୨୫.

ତୁମେ ପରମ ପୁରୁଷ, ଏହି ଶକ୍ତି ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା, ସେ ତୁମର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ବ୍ୟାପିଛି। ତୁମର ତ୍ରିଶୂଳ ରୂପରେ ତିନି ଲୋକ ହାତରେ ଧରିଛ, ତିନି ଚକ୍ଷୁରେ ତିନି ଯଜ୍ଞ ଅଗ୍ନି ବସିଛି।

ଜଟାସ୍ଵରୂପେଣ ସମସ୍ତସାଗରାଃ କୁଲାଚଲାଃ ସିନ୍ଧୁଵହାଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ । ଶଶୀ ପରଂ ଜ୍ଞାନମିଦଂ ତଵ ସ୍ଥିତଂ ନ ଦେଵ ପଶ୍ଯନ୍ତି କୁଦୃଷ୍ଟଯୋ ଜନାଃ ।। ୨୫.

ତୁମର ଜଟାର ରୂପରେ ସମସ୍ତ ସାଗର, ପାହାଡ଼ ଓ ନଦୀମାନେ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ପରମ ଜ୍ଞାନ ତୁମେ ଅନ୍ତରେ ବସିଛ। ହେ ଦେବ, ଯେଉଁମାନେ ଭଲ ଦୃଷ୍ଟି ନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହାକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

ନାରାଯଣସ୍ତ୍ଵଂ ଜଗତାଂ ସମୁଦ୍ଭଵ- ସ୍ତଥା ଭଵଃ ସୈଵ ଚତୁର୍ମୁଖୋ ଭଵାନ୍ । ସତ୍ତ୍ଵାଦିଭେଦେନ ତଥାଗ୍ନିଭେଦତୋ ଯୁଗାଦିଭେଦେନ ଚ ସଂସ୍ଥିତସ୍ତ୍ରିଧା ।। ୨୫.

ତୁମେ ନାରାୟଣ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥାନ; ଏହିପରି ତୁମେ ଭବ ଓ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ। ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅଗ୍ନିର ଭିନ୍ନତା ଅନୁଯାୟୀ, ଯୁଗ ଅନୁଯାୟୀ, ତୁମେ ତିନି ପ୍ରକାରରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ।

ଭଵନ୍ତମେତେ ସୁରନାଯକାଃ ପ୍ରଭୋ ଭଵାର୍ଥିନୋଽନ୍ଯସ୍ଯ ଵଦନ୍ତି ତୋଷଯନ୍ । ଯତସ୍ତତୋ ନୋ ଭଵ ଭୂତିଭୂଷଣ ପ୍ରପାହି ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵର ରୁଦ୍ର ତେ ନମଃ ।। ୨୫.

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ନୁହେଁ। ଏହିଠାରୁ, ହେ ଭସ୍ମଭୂଷିତ, ଆମପ୍ରତି ଦୟା କର। ହେ ବିଶ୍ୱନାଥ, ରୁଦ୍ର, ଆମେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।

ମହାତପା ଉଵାଚ । ଏଵଂ ସ୍ତୁତସ୍ତଦା ଦେଵୋ ରୁଦ୍ରଃ ପଶୁପତିଃ ସୁରୈଃ । ଉଵାଚ ଦେଵାନଵ୍ଯଗ୍ରଃ କିଂ କାର୍ଯଂ ବ୍ରୂତ ମା ଚିରମ୍ ।। ୨୫.

ମହାତପସ୍ବୀ କହିଲେ: ସେତେବେଳେ ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ନମସ୍କାର କଲେ, ତାହାପରେ ରୁଦ୍ର, ପଶୁପତି, ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ ପଚାରିଲେ: 'କି କରିବାକୁ ହେବ, ଶୀଘ୍ର କହ।'

ଦେଵା ଊଚୁଃ । ସେନାପତିଂ ନୋ ଦେଵେଶ ଦେହି ଦୈତ୍ଯଵଧାଯ ଵୈ । ଦେଵାନାଂ ବ୍ରହ୍ମମୁଖ୍ଯାନାମେତଦେଵ ହିତଂ ଭଵେତ୍ ।। ୨୫.

ଦେବମାନେ କହିଲେ: 'ହେ ଦେବେଶ, ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଆମକୁ ଏକ ସେନାପତି ଦିଅ। ଏହା ଦେବମାନେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ ହେବ।'

ରୁଦ୍ର ଉଵାଚ । ଦଦାମି ସେନାନାଥଂ ଵୋ ଦେଵା ଭଵତ ଵିଜ୍ଵରାଃ । ଭଵିଷ୍ଯମସ୍ତି ପୌରାଣଂ ଯୋଗାଦୀନାମଚିନ୍ତଯନ୍ ।। ୨୫.

ରୁଦ୍ର କହିଲେ: 'ମୁଁ ତୁମମାନେ ପାଇଁ ଏକ ସେନାପତି ଦେଉଛି, ଦେବମାନେ, ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼। ଆଗକୁ ଏକ ପୁରାତନ ଅଛିବେ, ସେ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, ଚିନ୍ତାର ପାରା ନୁହେଁ।'

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ହରୋ ଦେଵାନ୍ ଵିସୃଜ୍ଯ ସ୍ଵାଙ୍ଗସଂସ୍ଥିତାମ୍ । ଶକ୍ତିଂ ସଂକ୍ଷୋଭଯାମାସ ପୁତ୍ରହେତୋଃ ପରଂତପ ।। ୨୫.

ଏପରି କହି, ହର ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଦୂର କରି, ନିଜ ଦେହରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଶକ୍ତିକୁ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଉତ୍ତେଜିତ କଲେ।

ତସ୍ଯ କ୍ଷୋଭଯତଃ ଶକ୍ତିଂ ଜ୍ଵଲନାର୍କସମପ୍ରଭଃ । କୁମାରଃ ସହଜାଂ ଶକ୍ତିଂ ବିଭ୍ରଜ୍ଜ୍ଞାନୈକଶାଲିନୀମ୍ ।। ୨୫.

ସେ ଶକ୍ତିକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିବା ସମୟରେ, ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଜନ୍ମସିଦ୍ଧ ଶକ୍ତି ଓ ଏକମାତ୍ର ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ତସ୍ଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ବହୁରୂପା ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା । ମନ୍ଵନ୍ତରେଷ୍ଵନେକେଷୁ ଦେଵସେନାପତିଃ କିଲ ।। ୨୫.

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ବହୁରୂପ ଓ ନାନା ଭାବରେ ହୁଏ; ବହୁ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ସେ ଦେବସେନାର ସେନାପତି ହେଇଥାନ୍ତି।

ଯୋଽସୌ ଶରୀରଗୋ ଦେଵଃ ଅହଂକାରେତି କୀର୍ତ୍ତିତଃ । ପ୍ରଯୋଜନଵଶାଦ୍ ଦେଵଃ ସୈଵ ସେନାପତିର୍ଵିଭୋ ।। ୨୫.

ଯିଏ ଦେହରେ ବସିଥିବା ଦେବ, ସେ 'ଅହଂକାର' ବୋଲି ପରିଚିତ। ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ, ସେ ଦେବ ହିଁ ସେନାପତି ହୁଅନ୍ତି, ହେ ପ୍ରଭୁ।

ତସ୍ମିନ୍ ଜାତେ ସ୍ଵଯଂ ବ୍ରହ୍ମା ସର୍ଵଦୈଵୈଃ ସମନ୍ଵିତଃ । ପୂଜଯାମାସ ଦେଵେଶଂ ଶିଵଂ ପଶୁପତିଂ ତଦା ।। ୨୫.

ସେ ଜନ୍ମ ନେବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ସହିତ ଶିବ, ପଶୁପତିଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ।

ସର୍ଵୈଶ୍ଚ ଦେଵୈ ଋଷିଭିଶ୍ଚ ସିଦ୍ଧୈଃ ସେନାପତିର୍ଵରଦାନେନ ତେନ । ଆପ୍ଯାଯିତଃ ସୋଽପି ସୁରାନୁଵାଚ ସଖାଯାର୍ଥଂ କ୍ରଡନେ କାର୍ଯମେଵ ।। ୨୫.

ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଏହି ସେନାପତିଙ୍କୁ ବର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସେ ଖୁସି ହୋଇ, ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଖେଳ ସହଯୋଗୀ ପାଇଁ କଥା କହିଲେ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତସ୍ଯ୍ ମହାନୁଭାଵୋ ମହାଦେଵୋ ଵାକ୍ଯମିଦଂ ଜଗାଦ । ଦଦାମି ତେ କ୍ରୀଡନକଂ ତୁ କୁକ୍କୁଟଂ ତଥାନୁଗୌ ଶାଖଵିଶାଖସଂଜ୍ଞୌ । କୁମାର ଭୂତଗ୍ରହନାଯକୋ ଭଵାନ୍ ଭଵସ୍ଵ ଦେଵେଶ୍ଵର ସେନଯାପତିଃ ।। ୨୫.

ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ମହାଦେବ କହିଲେ: 'ମୁଁ ତୁମକୁ ଖେଳିବା ପାଇଁ ଏକ କୁକୁଡ଼ା ଦେଉଛି, ଏବଂ ଦୁଇଟି ସହଯୋଗୀ ଶାଖ ଓ ବିଶାଖ ନାମର ଦେଉଛି। ହେ କୁମାର, ତୁମେ ଭୂତମାନଙ୍କ ନାୟକ ଓ ଦେବମାନେଙ୍କ ସେନାପତି ହେଉ।'

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଦେଵଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵ । ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ଵାଗ୍ଭିରିଷ୍ଟାଭିଃ ସ୍କନ୍ଦଂ ସେନାପତିଂ ତଦା ।। ୨୫.

ଏପରି କହି, ସେ ଦେବ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ, ହେ ରାଜନ୍, ଇଚ୍ଛିତ କଥାରେ ସେନାପତି ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

ଦେଵା ଊଚୁଃ । ଭଵସ୍ଵ ଦେଵସେନାନୀର୍ମହେଶ୍ଵରସୁତ ପ୍ରଭୋ । ଷଣ୍ମୁଖ ସ୍କନ୍ଦ ଵିଶ୍ଵେଶ କୁକ୍କୁଟଧ୍ଵଜ ପାଵକେ ।। ୨୫.

ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: ହେ ପ୍ରଭୁ, ମହାଦେବଙ୍କର ପୁଅ, ଆମ ଦେବସେନାଙ୍କ ନାୟକ ହେଉ। ଷଣ୍ମୁଖ, ସ୍କନ୍ଦ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, କୁକୁଡ଼ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଅଗ୍ନିପୁତ୍ର, ଆମେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ।

କମ୍ପିତାରେ କୁମାରେଶ ସ୍କନ୍ଦ ବାଲଗ୍ରହାନୁଗ । ଜିତାରେ କ୍ରୌଞ୍ଚଵିଧ୍ଵଂସ କୃତ୍ତିକାସୁତ ମାତୃଜ ।। ୨୫.

ହେ କୁମାରେଶ୍ୱର, ସ୍କନ୍ଦ, ଶିଶୁମାନେ ଯେଉଁ ଗ୍ରହର କ୍ଷୁଭିତ କରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରୁଥିବା, ବିଜୟୀ, କ୍ରଉଞ୍ଚ ପର୍ବତକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିବା, କୃତ୍ତିକା ମାଆଁଙ୍କର ପୁଅ, ମାତୃମାନେ ଯାହାଁରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

ଭୂତଗ୍ରହପତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଵକି ପ୍ରିଯଦର୍ଶନ । ମହାଭୂତପତେଃ ପୁତ୍ର ତ୍ରିଲୋଚନ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ।। ୨୫.

ହେ ଭୂତଗ୍ରହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଗ୍ନିପୁତ୍ର, ମଧୁର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ମହାଭୂତଙ୍କ ନାଥଙ୍କ ପୁଅ, ତିନି ଆଖି ଥିବା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତସ୍ତଦା ଦେଵୈର୍ଵଵର୍ଧ ଭଵନନ୍ଦନଃ । ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯସଂକାଶୋ ବଭୂଵାଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନଃ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମପି ତତ୍ତେଜସ୍ତାପଯାମାସ ପାର୍ଥିଵ ।। ୨୫.

ଏଭଳି ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ପରେ, ଭବଙ୍କ ପୁଅ ବଢ଼ିଲେ; ସେ ଦ୍ୱାଦଶ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ତାଙ୍କର ତେଜ ତିନି ଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ଜଳାଇଦେଲା, ରାଜନ।

ପ୍ରଜାପାଲ ଉଵାଚ । କଥଂ ତଂ କୃତ୍ରିକାପୁତ୍ରମୁକ୍ତଵନ୍ତଃ ସୁରଂ ଗୁରୁମ୍ । କଥଂ ଚ ପାଵକିରସୌ କଥଂ ଵା ମାତୃନନ୍ଦନଃ ।। ୨୫.

ପ୍ରଜାପାଳ ପଚାରିଲେ: ତାଙ୍କୁ କିପରି କୃତ୍ତିକାଙ୍କ ପୁଅ, ଦେବତାଙ୍କ ଗୁରୁ, ଅଗ୍ନିର ପୁଅ, ଓ ମାତୃମାନେ ଯାହାଁରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି ବୋଲି କହିଲେ?

ମହାତପା ଉଵାଚ । ଆଦିମନ୍ଵନ୍ତରେ ଦେଵ ଉତ୍ପତ୍ତିର୍ଯା ମଯୋଦିତା । ପରୋକ୍ଷଦର୍ଶିଭିର୍ଦେଵୈରେଵମେଵ ସ୍ତୁତଃ ପ୍ରଭୁଃ ।। ୨୫.

ମହାତପା କହିଲେ: ପ୍ରଥମ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ମୁଁ ଯେପରି ତାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା କହିଛି, ସେପରି ଦୂରଦର୍ଶୀ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ।

କୃତ୍ତିକା ପାଵକସ୍ତ୍ଵନ୍ଯମାତରୋ ଗିରିଜା ତଥା । ଦ୍ଵିଜୀଯଜନ୍ମନି ଗୁହସ୍ଯୈତେ ଉତ୍ପତ୍ତିହେତଵଃ ।। ୨୫.

କୃତ୍ତିକା, ଅଗ୍ନି, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାଆଁମାନେ ଓ ଗିରିଜା — ଏମାନେ ଗୁହାଙ୍କ ଦ୍ୱିଜନ୍ମ ଉତ୍ପତ୍ତିର କାରଣ ହେଇଥିଲେ।

ଏଵମେତତ୍ ତଵାଖ୍ଯାତଂ ପୃଚ୍ଛତଃ ପାର୍ଥିଵୋତ୍ତମ । ଆତ୍ମଵିଦ୍ଯାଽମୃତଂ ଗୁହ୍ଯମହଂକାରସ୍ଯ ସଂଭଵଃ ।। ୨୫.

ଏପରି, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ରାଜା, ତୁମେ ଯେପରି ପଚାରିଲ, ମୁଁ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନର ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ, ଅମୃତ ଓ ଅହଂକାରର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେଲି।

ସ୍ଵଯଂ ସ୍କନ୍ଦୋ ମହାଦେଵଃ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନଃ । ତସ୍ଯ ଷଷ୍ଠୀଂ ତିଥିଂ ପ୍ରାଦାଦଭିଷେକେ ପିତାମହଃ ।। ୨୫.

ସ୍କନ୍ଦ ନିଜେ ମହାଦେବ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଅଭିଷେକ ସମୟରେ ପିତାମହ ତାଙ୍କୁ ଷଷ୍ଠୀ ତିଥି ଦେଇଥିଲେ।

ଏତାଂ ଫଲାଶନୋ ଯସ୍ତୁ କ୍ଷଯେନ୍ନିଯତମାନସଃ । ଅପୁତ୍ରୋଽପି ଲଭେତ୍ ପୁତ୍ରାନଧନୋଽପି ଧନଂ ଲଭେତ୍ । ଯଂ ଯମିଚ୍ଛେତ ମନସା ତଂ ତଂ ଲଭତି ମାନଵଃ ।। ୨୫.

ଯେଉଁଠି ଲୋକ ନିୟମିତ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼ନ୍ତି, ଏବଂ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଯଦି ସନ୍ତାନହୀନ, ତେବେ ସନ୍ତାନ ପାଇବେ; ଧନହୀନ ହେଲେ ଧନ ପାଇବେ; ମନରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କରିବେ, ସେହି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ।