ଵରାହପୁରାଣମ୍

ତ୍ଵଯା ସୃଷ୍ଟିଃ କୃତା ଦେଵ ନୀଯତେ ସା ଭୁଜଂଗାମୈଃ । ଏତଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତୁ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତଂ ତତ୍କୁରୁଷ୍ଵ ମହାମତେ ।। ୨୪.

ଦେବତା, ଆପଣ ଏହି ବିଶ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହା ନାଗମାନେ ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ ହେଉଛି; ଏହି ଦୁଷ୍ଟତା ଜାଣି, ଆପଣ ଯାହା ଉଚିତ ତାହା କରନ୍ତୁ, ବଡ଼ ମନ ଥିବା ଭଗବନ।

ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଅହଂ ରକ୍ଷାଂ ଵିଧାସ୍ଯାମି ଭଵତୀନାଂ ନ ସଂଶଯଃ । ଵ୍ରଜଧ୍ଵଂ ସ୍ଵାନି ଧିଷ୍ଣ୍ଯାନି ପ୍ରଜା ମାଭୂତ୍ ସସାଧ୍ଵସା ।। ୨୪.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମମାନେ ପାଇଁ ରକ୍ଷା କରିବି; ଏବେ ତୁମେ ନିଜ ନିଜ ଘରକୁ ଯାଅ, ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଜାସ୍ତେନ ବ୍ରହ୍ମଣାଽଵ୍ଯକ୍ତମୂର୍ତ୍ତିନା । ଆଜଗ୍ମୁଃ ପରମପ୍ରୀତ୍ଯା ନତ୍ଵା ଚୈଵ ସ୍ଵଯଂଭୁଵେ ।। ୨୪.

ଏପରି କହି ବ୍ରହ୍ମା, ଅଦୃଶ୍ୟ ରୂପରେ, ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ପଠାଇଦେଲେ; ସେମାନେ ସ୍ୱୟଂଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଚାଲିଗଲେ।

ଆଗତାସୁ ପ୍ରଜାସ୍ଵାଦ୍ଯସ୍ତାନାହୂଯ ଭୁଜଂଗମାନ୍ । ଶଶାପ ପରମକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵାସୁକିପ୍ରମୁଖାଂସ୍ତଦା ।। ୨୪.

ପ୍ରାଣୀମାନେ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ନାଗମାନେକୁ ଡାକିଲେ, ଏବଂ ବାସୁକି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମୁଖ୍ୟ ଥିବା ସମୟରେ ଅତି କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ ଶାପ ଦେଲେ।

ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଯତୋ ମତ୍ପ୍ରଭଵାନ୍ ନିତ୍ଯଂ କ୍ଷଯଂ ନଯତ ମାନୁଷାନ୍ । ଭଵାନ୍ତରେ ଅଥାନ୍ଯସ୍ମିନ୍ ମାତୁଃ ଶାପାତ୍ ସୁଦାରୁଣାତ୍ । ଭଵିତାଽତିକ୍ଷଯଂ ଘୋରଂ ନୂନଂ ସ୍ଵାଯଂଭୁଵେଽନ୍ତରେ ।। ୨୪.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ତୁମେ ମୋଠାରୁ ଜନ୍ମିତ ହୋଇ, ସଦା ମନୁଷ୍ୟମାନେକୁ ନାଶ କରୁଛ; ଅନ୍ୟ ଯୁଗରେ, ତୁମ ମାଁଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଶାପ ଦ୍ୱାରା, ସ୍ୱୟଂଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ବଡ଼ ନାଶ ହେବ।

ଏଵମୁକ୍ତାସ୍ତୁ ଵେପନ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଭୁଜଗୋତ୍ତମାଃ । ନିପତ୍ଯ ପାଦଯୋସ୍ତସ୍ଯ ଇଦମୂଚୁର୍ଵଚସ୍ତଦା ।। ୨୪.

ଏପରି କହିବା ପରେ, ଭୟରେ କାଞ୍ଚିଉଥିବା ସର୍ପମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଚରଣ ଉପରେ ପଡିଗଲେ ଏବଂ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।

ନାଗା ଊଚୁଃ । ଭଗଵନ୍ କୁଟିଲା ଜାତିରସ୍ମାକଂ ଭଵତା କୃତା । ଵିଷୋଲ୍ବଣତ୍ଵଂ କ୍ରୂରତ୍ଵଂ ଦୃକ୍ଶସ୍ତ୍ରତ୍ଵଂ ଚ ନସ୍ତ୍ଵଯା । ସଂପାଦିତଂ ତ୍ଵଯା ଦେଵ ଇଦାନୀଂ ଶମଯାଚ୍ଯୁତ ।। ୨୪.

ନାଗମାନେ କହିଲେ — ଭଗବନ୍, ଆମର ଜାତିକୁ ଆପଣ ବାଙ୍କା କରିଛନ୍ତି; ଆମକୁ ତୀବ୍ର ବିଷ, କ୍ରୂରତା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଛନ୍ତି। ଦେବ, ଏହା ଆପଣ କରିଛନ୍ତି — ଏବେ ଅଚ୍ୟୁତ, ଦୟାକରି ଏହାକୁ ଶାନ୍ତ କରନ୍ତୁ।

ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଯଦି ନାମ ମଯା ସୃଷ୍ଟା ଭଵନ୍ତଃ କୁଟିଲାଶଯାଃ । ତତଃ କିଂ ମନୁଜାନ୍ ନିତ୍ଯଂ ଭକ୍ଷଯଧ୍ଵଂ ଗତଵ୍ଯଥାଃ ।। ୨୪.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ — ଯଦି ମୁଁ ଆପଣମାନେକୁ ବାଙ୍କା ମନଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ତେବେ କାହିଁକି ଭୟ ଛାଡି, ସଦା ମନୁଷ୍ୟମାନେକୁ ଖାଇ ନେବେ ନାହିଁ?

ନାଗା ଊଚୁଃ । ମର୍ଯାଦାଂ କୁରୁ ଦେଵେଶ ସ୍ଥାନଂ ଚୈଵ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ । ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ତଥାଽସ୍ମାକଂ ସମଯଂ ଚ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ । ନାଗାନାଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵୋ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୨୪.

ନାଗମାନେ କହିଲେ — ଦେବେଶ, ଦୟାକରି ଆମ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତୁ, ଅଲଗା ଅଲଗା ଥାନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଏବଂ ଦୁଇପକ୍ଷ ପାଇଁ ନିଜ-ନିଜ ନିୟମ ରଖନ୍ତୁ। ନାଗମାନେର କଥା ଶୁଣି, ଦେବ କହିଲେ—

ଅହଂ କରୋମି ଵୋ ନାଗାଃ ସମଯଂ ମନୁଜୈଃ ସହ । ତଦେକମନସଃ ସର୍ଵେ ଶ୍ରୃଣୁଧ୍ଵଂ ମମ ଶାସନମ୍ ।। ୨୪.

ମୁଁ ନାଗମାନେ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଚୁକ୍ତି କରିବି; ଏହିପରି, ସମସ୍ତେ ଏକମନରେ ମୋ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣନ୍ତୁ।

ପାତାଲଂ ଵିତଲଂ ଚୈଵ ହର୍ମ୍ଯାଖ୍ଯଂ ଚ ତୃତୀଯକମ୍ । ଦତ୍ତଂ ଚୈଵ ସଦା ରମ୍ଯଂ ଗୃହଂ ତତ୍ର ଗମିଷ୍ଯଥ ।। ୨୪.

ପାତାଳ, ଭିତଳ ଏବଂ ତୃତୀୟ, ହର୍ମ୍ୟ ନାମକ ସ୍ଥାନ — ଏହି ମନୋହର ଗୃହ ତୁମମାନେ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଛି; ତୁମେ ସେଠାକୁ ଯିବା।

ତତ୍ର ଭୋଗାନ୍ ବହୁଵିଧାନ୍ ଭୁଞ୍ଜାନା ମମ ଶାସନାତ୍ । ତିଷ୍ଠଧ୍ଵଂ ସପ୍ତମଂ ଯାଵଦ୍ ରାତ୍ର୍ଯନ୍ତଂ ତୁ ପୁନଃ ପୁନଃ ।। ୨୪.

ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ, ସେଠି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କର; ସପ୍ତମ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁନିପୁନି ସେଠି ରୁହନ୍ତୁ।

ତତୋ ଵୈଵସ୍ଵତସ୍ଯାଦୌ କାଶ୍ଯପେଯା ଭଵିଷ୍ଯଥ । ଦାଯାଦାଃ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ସୁପର୍ଣସ୍ଯ ଚ ଧୀମତଃ ।। ୨୪.

ତାପରେ, ବୈବସ୍ବତ ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ, କାଶ୍ୟପ ଉତ୍ତରସ୍ଥ ତୁମମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେବେ।

ତଦା ପ୍ରସୂତିର୍ଵଃ ସର୍ଵା ଭୋକ୍ଷ୍ଯତେ ଚିତ୍ରଭାନୁନା । ଭଵତାଂ ନୈଵ ଦୋଷୋଽଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ ।। ୨୪.

ସେ ସମୟରେ, ତୁମମାନେର ସମସ୍ତ ସନ୍ତାନ ଚିତ୍ରଭାନୁ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହେବେ; ଏହି ଉପରେ ତୁମମାନେର କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ — ଏହା ନିଶ୍ଚିତ।

ଯେ ଵୈ କ୍ରୂରା ଭୋଗିନୋ ଦୁର୍ଵିନୀତା - ସ୍ତେଷାମନ୍ତୋ ଭଵିତା ନାନ୍ଯଥୈତତ୍ । କାଲପ୍ରାପ୍ତଂ ଭକ୍ଷଯଧ୍ଵଂ ଦଶଧ୍ଵଂ ତଥାଽପକାରେ ଚ କୃତେ ମନୁଷ୍ଯମ୍ ।। ୨୪.

ଯେଉଁ ସର୍ପମାନେ କ୍ରୂର ଏବଂ ଅନଶିକ୍ଷିତ, ସେମାନଙ୍କର ଶେଷ ନିଶ୍ଚିତ; ଏହା ଅନ୍ୟଥା ହେବ ନାହିଁ। ସମୟ ଆସିଲେ ଦଶନ୍ତୁ, ଭକ୍ଷିନ୍ତୁ, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟାୟ ହେଲେ ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ।

ମନ୍ତ୍ରୌଷଧୈର୍ଗାରୁଡମଣ୍ଡଲୈଶ୍ଚ ବଦ୍ଧୈର୍ଦୃଷ୍ଟୈର୍ମାନଵା ଯେ ଚରନ୍ତି । ତେଷାଂ ଭୀତୈର୍ଵର୍ତ୍ତିତଵ୍ଯଂ ନ ଚାନ୍ଯ- ଚ୍ଚିନ୍ତ୍ଯଂ କାର୍ଯଂ ଚାନ୍ଯଥା ଵୋ ଵିନାଶଃ ।। ୨୪.

ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମନ୍ତ୍ର, ଔଷଧି ଏବଂ ଗରୁଡ ମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ, ବା ବନ୍ଧା ଏବଂ ଦୃଶ୍ୟମାନ, ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଭୟରେ ଚାଲିବା; ଅନ୍ୟଥା କିଛି ଚିନ୍ତା କରିବା ନାହିଁ, ନାହିଁ କିଛି କାମ କରିବା; ଅନ୍ୟଥା ତୁମମାନେର ନାଶ ହେବ।

ଇତୀରିତେ ବ୍ରହ୍ମଣା ତେ ଭୁଜଙ୍ଗା ଜଗ୍ମୁଃ ସ୍ଥାନଂ କ୍ଷ୍ମାତଲାଖ୍ଯଂ ହି ସର୍ଵେ । ତସ୍ଥୁର୍ଭୋଗାନ୍ ଭୁଞ୍ଜମାନାଃ ସମଗ୍ରାନ୍ ରସାତଲେ ଲୀଲଯା ସଂସ୍ଥିତାସ୍ତେ ।। ୨୪.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ସର୍ପମାନେ ଭୂମି ତଳ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ; ସେମାନେ ରସାତଳରେ ଆନନ୍ଦରେ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି ଖେଳିବାରେ ବସି ରହିଲେ।

ଏଵଂ ଶାପଂ ତୁ ତେ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପ୍ରସାଦଂ ଚ ଚତୁର୍ମୁଖାତ୍ । ତସ୍ଥୁଃ ପାତାଲନିଲଯେ ମୁଦିତେନାନ୍ତରାତ୍ମନା ।। ୨୪.

ଏପରି ଚାରିମୁଖା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପ ଏବଂ କୃପା ପାଇ ନାଗମାନେ ମନରେ ଆନନ୍ଦ ଭରି ପାତାଳ ନିବାସରେ ବସି ରହିଲେ।

ଏତତ୍ ସର୍ଵଂ ଚ ପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ତେଷାଂ ଜାତଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ । ଅତସ୍ତ୍ଵିଯଂ ତିଥିର୍ଧନ୍ଯା ସର୍ଵପାପହରା ଶୁଭା ।। ୨୪.

ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣା ମହାତ୍ମା ନାଗମାନେ ପାଇଁ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ଘଟିଥିଲା; ଏହି ତିଥି ଅତି ଶୁଭ, ଧନ୍ୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ।

ଏତସ୍ଯାଂ ସଂଯତୋ ଯସ୍ତୁ ଅମ୍ଲଂ ତୁ ପରିଵର୍ଜଯେତ୍ । କ୍ଷୀରେଣ ସ୍ନାପଯେନ୍ନାଗାଂସ୍ତସ୍ଯ ଯାସ୍ଯନ୍ତି ମିତ୍ରତାମ୍ ।। ୨୪.

ଯେଉଁ ଜଣେ ଏହି ଦିନରେ ନିଜକୁ ସଂଯମ କରି, ତିକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଛାଡି ଦେଇ, ନାଗମାନେକୁ ଦୁଧରେ ସ୍ନାନ କରାଇଥାଏ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରତା କରିବେ।

ପ୍ରଜାପାଲ ଉଵାଚ । ଅହଂକାରାତ୍ କଥଂ ଜଜ୍ଞେ କାର୍ତ୍ତିକେଯୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ଏତନ୍ମେ ସଂଶଯଂ ଛିନ୍ଧି ପୃଚ୍ଛତୋ ଵୈ ମହାମୁନେ ।। ୨୫.

ପ୍ରଜାପାଳ କହିଲେ — ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅହଂକାର ଦ୍ୱାରା କାର୍ତ୍ତିକେୟ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ? ମୋର ଏହି ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରନ୍ତୁ, ମହାମୁନି।

ମହାତପା ଉଵାଚ । ସର୍ଵେଷାମେଵ ତତ୍ତ୍ଵାନାଂ ଯଃ ପରଃ ପୁରୁଷଃ ସ୍ମୃତଃ । ତସ୍ମାଦଵ୍ଯକ୍ତମୁତ୍ପନ୍ନଂ ତତ୍ତ୍ଵାଦି ତ୍ରିଵିଧଂ ତୁ ତତ୍ ।। ୨୫.

ମହାତପା କହିଲେ — ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ମୂଳ ଯେଉଁ ପରମ ପୁରୁଷ, ସେଉଁଠୁ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ତାହାଠୁ ତିନିପ୍ରକାର ତତ୍ତ୍ୱ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

ପୁରୁଷାଵ୍ଯକ୍ତଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ମହତ୍ତ୍ଵଂ ସମପଦ୍ଯତ । ସ ଚାହଂକାର ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଯୋ ମହାନ୍ ସମୁଦାହୃତଃ ।। ୨୫.

ପୁରୁଷ ଏବଂ ଅବ୍ୟକ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା; ଏହାକୁ ଅହଂକାର କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁ ମହାତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବରେ ପରିଚିତ।

ପୁରୁଷୋ ଵିଷ୍ଣୁରିତ୍ଯୁକ୍ତଃ ଶିଵୋ ଵା ନାମତଃ ସ୍ମୃତଃ । ଅଵ୍ଯକ୍ତଂ ତୁ ଉମା ଦେଵୀ ଶ୍ରୀର୍ଵା ପଦ୍ମନିଭେକ୍ଷଣା ।। ୨୫.

ଏହି ପୁରୁଷଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, କିମ୍ବା ଶିବ ବୋଲି ନାମରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଯେଉଁ ଅପ୍ରକଟ ଶକ୍ତି, ସେଉଁଠି ଉମା ଦେବୀ କିମ୍ବା ପଦ୍ମପ୍ରଭା ନୟନ ଥିବା ଶ୍ରୀ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି।

ତତ୍ସଂଯୋଗାଦହଂକାରଃ ସ ଚ ସେନାପତିର୍ଗୁହଃ । ତସ୍ଯୋତ୍ପତ୍ତିଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶ୍ରୃଣୁ ରାଜନ୍ ମହାମତେ ।। ୨୫.

ସେମାନଙ୍କର ଏକତ୍ରତାରୁ ଅହଂକାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯିଏ ସେନାପତି ଗୁହ। ଏହି ଗୁହଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା ମୁଁ ଏବେ କହିବି, ରାଜା, ତୁମେ ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣ।

ଆଦ୍ଯୋ ନାରାଯଣୋ ଦେଵସ୍ତସ୍ମାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମା ତତୋଽଭଵତ୍ । ଅତଃ ସ୍ଵଯଂଭୁଵଶ୍ଚାନ୍ଯେ ମରୀଚ୍ଯାଦ୍ଯାର୍କସଂଭଵାଃ ।। ୨୫.

ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ନାରାୟଣ ଦେବ ଥିଲେ। ସେଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପରେ ସ୍ୱୟଂଭୁ ଓ ମରୀଚି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ତେଷ୍ଵାରଭ୍ଯ ସୁରା ଦୈତ୍ଯା ଗନ୍ଧର୍ଵା ମାନୁଷାଃ ଖଗାଃ । ପଶଵଃ ସର୍ଵଭୂତାନି ସୃଷ୍ଟିରେଷା ପ୍ରକୀର୍ତିତା ।। ୨୫.

ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମଣିଷ, ପକ୍ଷୀ, ପଶୁ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏହିଠାରେ ସୃଷ୍ଟିର ବିସ୍ତାର ଘଟିଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ସୃଷ୍ଟ୍ଯାଂ ଵିସ୍ତାରିତାଯାଂ ତୁ ଦେଵଦୈତ୍ଯା ମହାବଲାଃ । ସାପତ୍ନ୍ଯଂ ଭାଵମାସ୍ଥାଯ ଯୁଯୁଧୁର୍ଵିଜିଗୀଷଵଃ ।। ୨୫.

ଯେତେବେଳେ ସୃଷ୍ଟି ବିସ୍ତୃତ ହେଲା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା ଧାରଣ କରି, ଏକାଉଁଠି ଅନ୍ୟକୁ ଜିତିବା ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

ଦୈତ୍ଯାନାଂ ବଲିନଃ ସନ୍ତି ନାଯକା ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦାଃ । ହିରଣ୍ଯକଶିପୁଃ ପୂର୍ଵଂ ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷୋ ମହାବଲଃ । ଵିପ୍ରଚିତ୍ତିର୍ଵିଚିତ୍ତିଶ୍ଚ ଭୀମାକ୍ଷଃ କ୍ରୌଞ୍ଚ ଏଵ ଚ ।। ୨୫.

ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାୟକମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତି ଗର୍ବିତ। ସେମାନେ ହେଲେ—ପ୍ରଥମେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ, ତାପରେ ମହାବଳୀ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ, ବିପ୍ରଚିତ୍ତି, ବିଚିତ୍ତି, ଭୀମାକ୍ଷ ଓ କ୍ରଉଞ୍ଚ।