ଵରାହପୁରାଣମ୍

ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ମଯା ଵିଷ୍ଣୁଃ ପୁରାଣଃ ପୁରୁଷଃ ଶିଵଃ । ଆରାଧିତୋ ମଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଜପଂ ନାରାଯଣାତ୍ମକମ୍ ।। ୩.

ସେଠାରେ ଯାଇ, ମୁଁ ପ୍ରାଚୀନ, ଆଦି ଓ ଶୁଭ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ନାରାୟଣ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ପୂଜିଲି।

ବ୍ରହ୍ମପାରମଯଂ ରାଜନ୍ ଜପତା ପରମଂ ସ୍ତଵମ୍ । ତତୋ ମେ ଭଗଵାଂସ୍ତୁଷ୍ଟଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷତ୍ଵଂ ଜଗାମ ହ ।। ୩.

ରାଜା, ମୁଁ ଯେଉଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତୁତି ଜପ କରିଥିଲି, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମ ସାରକୁ ନେଇଯାଏ, ତାହାରେ ଭଗବାନ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ।

ପ୍ରିଯଵ୍ରତ ଉଵାଚ । କୀଦୃଶଂ ବ୍ରହ୍ମପାରଂ ତୁ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ସତ୍ତମ । କଥଯସ୍ଵ ପ୍ରସାଦେନ ଦେଵର୍ଷେ ସୁପ୍ରସନ୍ନଧୀଃ ।। ୩.

ପ୍ରିୟବ୍ରତ କହିଲେ: 'ସେଇ ବ୍ରହ୍ମ ସାର ସ୍ତୁତି କଣ? ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ହେ ଉତ୍ତମ। ଦୟାକରି, ଦେବଋଷି, ତୁମେ ମୋତେ କହ।'

ନାରଦ ଉଵାଚ । ପରଂ ପରାଣାମମୃତଂ ପୁରାଣଂ ପାରଂ ପରଂ ଵିଷ୍ଣୁମନନ୍ତଵୀର୍ଯମ୍ । ନମାମି ନିତ୍ଯଂ ପୁରୁଷଂ ପୁରାଣଂ ପରାଯଣଂ ପାରଗତଂ ପରାଣାମ୍ ।। ୩.

ନାରଦ କହିଲେ: 'ମୁଁ ସର୍ବଦା ସେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଅମୃତମଧ୍ୟର ଅମୃତ, ପ୍ରାଚୀନ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। ସେ ଚିରକାଳର ପୁରୁଷ, ପ୍ରାଚୀନ ଆଶ୍ରୟ, ସର୍ବୋପରିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି।'

ପୁରାତନଂ ତ୍ଵପ୍ରତିମଂ ପୁରାଣଂ ପରାପରଂ ପାରଗମୁଗ୍ରତେଜସମ୍ । ଗମ୍ଭୀରଗମ୍ଭୀରଧିଯାଂ ପ୍ରଧାନଂ ନତୋଽସ୍ମି ଦେଵଂ ହରିମୀଶିତାରମ୍ ।। ୩.

ମୁଁ ହରି, ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ଯିଏ ପ୍ରାଚୀନ, ତୁଳନାହୀନ, ଆଦିଦେବ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ଅତି ତେଜସ୍ବୀ। ଯିଏ ଗଭୀର ମନ ଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ, ଗଭୀର ଅର୍ଥର ମୁଖ୍ୟ।

ପରାତ୍ପରଂ ଚାପରମଂ ପ୍ରଧାନଂ ପରାସ୍ପଦଂ ଶୁଦ୍ଧପଦଂ ଵିଶାଲମ୍ । ପରାତ୍ପରେଶଂ ପୁରୁଷଂ ପୁରାଣଂ ନାରାଯଣଂ ସ୍ତୌମି ଵିଶୁଦ୍ଧଭାଵଃ ।। ୩.

ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ଯିଏ ସର୍ବୋପରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ପ୍ରଧାନ, ଶୁଦ୍ଧ ନିବାସ, ବିଶାଳ, ସର୍ବୋପରିର ଈଶ୍ୱର, ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ।

ପୁରା ପୁରଂ ଶୂନ୍ଯମିଦଂ ସସର୍ଜ୍ଜ ତଦା ସ୍ଥିତତ୍ଵାତ୍ ପୁରୁଷଃ ପ୍ରଧାନଃ । ଜନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧଃ ଶରଣଂ ମମାସ୍ତୁ ନାରାଯଣୋ ଵୀତମଲଃ ପୁରାଣଃ ।। ୩.

ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ, ଯେତେବେଳେ ଏହି ସୃଷ୍ଟି ଶୂନ୍ୟ ଥିଲା, ସେ ଏହାକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ପରେ ପ୍ରଧାନ ପୁରୁଷ ଭାବେ ଅବିଚଳ ରହିଲେ। ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେଇ ପବିତ୍ର ଓ ପ୍ରାଚୀନ ନାରାୟଣ ମୋର ଶରଣ ହେଉନ।

ପାରଂ ପରଂ ଵିଷ୍ଣୁମପାରରୂପଂ ପୁରାତନଂ ନୀତିମତାଂ ପ୍ରଧାନମ୍ । ଧୃତକ୍ଷମଂ ଶାନ୍ତିଧରଂ କ୍ଷିତୀଶଂ ଶୁଭଂ ସଦା ସ୍ତୌମି ମହାନୁଭାଵମ୍ ।। ୩.

ମୁଁ ସର୍ବଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ଯିଏ ସର୍ବୋପରି, ଅସୀମ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ପ୍ରାଚୀନ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ, ଧୃଢ଼ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶାନ୍ତିର ଧାରକ, ପୃଥିବୀର ନାଥ, ସଦା ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ମହାମହିମା।

ସହସ୍ତ୍ରମୂର୍ଧାନମନନ୍ତପାଦ- ମନେକବାହୁଂ ଶଶିସୂର୍ଯନେତ୍ରମ୍ । କ୍ଷରାକ୍ଷରଂ କ୍ଷୀରସମୁଦ୍ରନିଦ୍ରଂ ନାରାଯଣଂ ସ୍ତୌମ୍ଯମୃତଂ ପରେଶମ୍ ।। ୩.

ମୁଁ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ଯିଏ ଅନେକ ମୁଣ୍ଡ, ଅନନ୍ତ ପଦ, ବହୁ ବାହୁ, ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ନୟନ, କ୍ଷର ଓ ଅକ୍ଷର, ଦୁଧ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଶୟନ କରନ୍ତି, ଅମୃତ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ।

ତ୍ରିଵେଦଗମ୍ଯଂ ତ୍ରିନଵୈକମୂର୍ତିଂ ତ୍ରିଶୁକ୍ଲସଂସ୍ଥଂ ତ୍ରିହୁତାଶଭେଦମ୍ । ତ୍ରିତତ୍ତ୍ଵଲକ୍ଷ୍ଯଂ ତ୍ରିଯୁଗଂ ତ୍ରିନେତ୍ରଂ ନମାମି ନାରାଯଣମପ୍ରମେଯମ୍ ।। ୩.

ମୁଁ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ଯିଏ ତିନି ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାନ୍ତି, ତିନି, ନଉ ଓ ଏକ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ତିନି ପ୍ରକାରର ଶୁଦ୍ଧତାରେ ବସିଛନ୍ତି, ତିନି ପ୍ରକାର ଅଗ୍ନି, ତିନି ତତ୍ତ୍ୱର ଲକ୍ଷ୍ୟ, ତିନି ଯୁଗର ପ୍ରଭୁ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ଅପରିମାପ୍ୟ।

କୃତେ ସିତଂ ରକ୍ତତନୁଂ ତଥା ଚ ତ୍ରେତାଯୁଗେ ପୂତତନୁଂ ପୁରାଣମ୍ । ତଥା ହରିଂ ଦ୍ଵାପରତଃ କଲୌ ଚ କୃଷ୍ଣୀକୃତାତ୍ମାନମଥୋ ନମାମି ।। ୩.

କୃତ ଯୁଗରେ ସେ ଧଳା, ତ୍ରେତାରେ ଲାଲ ଦେହ, ଦ୍ୱାପରରେ ପବିତ୍ର ଓ ପ୍ରାଚୀନ, ଏବଂ କଳିରେ ମୁଁ ସେଇ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ଯାହାଙ୍କ ଆତ୍ମା କଳା ହୋଇଯାଏ।

ସସର୍ଜ ଯୋ ଵକ୍ତ୍ରତ ଏଵ ଵିପ୍ରାନ୍ ଭୁଜାନ୍ତରେ କ୍ଷତ୍ରମଥୋରୁଯୁଗ୍ମେ । ଵିଶଃ ପଦାଗ୍ରେଷୁ ତଥୈଵ ଶୂଦ୍ରାନ୍ ନମାମି ତଂ ଵିଶ୍ଵତନୁଂ ପୁରାଣମ୍ ।। ୩.

ଯିଏ ନିଜ ମୁଁହରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବାହୁରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଉରୁରୁ ବୈଶ୍ୟ, ଏବଂ ପାଦ ତଳରୁ ଶୂଦ୍ର ସୃଷ୍ଟି କଲେ—ମୁଁ ସେଇ ସମସ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ।

ପରାତ୍ପରଂ ପାରଗତଂ ପ୍ରମେଯଂ ଯୁଧାଂପତିଂ କାର୍ଯତ ଏଵ କୃଷ୍ଣମ୍। ଗଦାସିଚର୍ମଣ୍ଯଭୃତୋତ୍ଥପାଣିଂ ନମାମି ନାରାଯଣମପ୍ରମେଯମ୍ ।। ୩.

ମୁଁ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ଯିଏ ସର୍ବୋପରି, ସର୍ବ ସୀମାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି, ଜ୍ଞାନର ବିଷୟ, ଯୁଦ୍ଧର ନାଥ, କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ କୃଷ୍ଣ ଭାବେ ଅବତାର ନେଇଛନ୍ତି, ଗଦା ଓ ଢାଲ ଧାରଣ କରି, ଉତ୍ତୋଳିତ ହାତରେ, ଅପରିମାପ୍ୟ।

ଇତି ସ୍ତୁତୋ ଦେଵଵରଃ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଜଗାଦ ମାଂ ନୀରଦତୁଲ୍ଯଘୋଷଃ । ଵରଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵେତ୍ଯସକୃତ୍ ତତୋଽହଂ ତସ୍ଯୈଵ ଦେହେ ଲଯମିଷ୍ଟଵାଂଶ୍ଚ ।। ୩.

ଏଭଳି ସ୍ତୁତି ପାଇଁ, ସେଇ ଦେବମାନ୍ୟ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ବଦଳ ମେଘ ଭଳି ଧ୍ୱନିରେ ମୋତେ କହିଲେ: 'ବର ଚାହିଁନ।' ତାପରେ, ମୁଁ ଆବୃତ୍ତି କରି, ତାଙ୍କର ଦେହରେ ଲୟ ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲି।

ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚୋ ମହ୍ଯଂ ଦେଵଦେଵଃ ସନାତନଃ । ଉଵାଚ ପ୍ରକୃତିଂ ଵିପ୍ର ସଂସରସ୍ଵାକ୍ଷଯାମିମାମ୍ ।। ୩.

ଏଭଳି ମୋତେ କହିଥିବା କଥା ଶୁଣି, ସନାତନ ଦେବଦେବୀ କହିଲେ: 'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ଅକ୍ଷୟ ପ୍ରକୃତିରେ ପ୍ରବେଶ କର।'

ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଯୁଗସାହସ୍ତ୍ରଂ ତତ୍ତେ ତସ୍ମାତ୍ ସମୁଦ୍ଭଵଃ । ଭଵିତା ତେ ତଥା ନାମ ଦାସ୍ଯତେ ସଂପ୍ରଯୋଜନମ୍ ।। ୩.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ହଜାର ଯୁଗ ପରେ ତୁମେ ସେଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ। ତୁମର ନାମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ତାହାନୁସାରେ ଦିଆଯିବ।

ନାରଂ ପାନୀଯମିତ୍ଯୁକ୍ତଂ ତଂ ପିତୄଣାଂ ସଦା ଭଵାନ୍ । ଦଦାତି ତେନ ତେ ନାମ ନାରଦେତି ଭଵିଷ୍ଯତି ।। ୩.

ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ସଦା 'ନାର' ଭାବରେ ପାଣି ଦେଉଥିବାରୁ, ତୁମର ନାମ 'ନାରଦ' ହେବ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଗତୋ ଦେଵଃ ସଦ୍ଯୋଽଦର୍ଶନମୁଚ୍ଚକୈଃ । ଅହଂ କଲେଵରଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା କାଲେନ ତପସା ତଦା ।। ୩.

ଏପରି କହି ଦେବତା ତୁରନ୍ତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ପରେ, ମୁଁ ତପସ୍ୟା କରି ସମୟ ଆସିଲେ ଦେହ ଛାଡ଼ିଲି।

ବ୍ରହ୍ମଣୋଽଙ୍ଗେ ଲଯଂ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତଦୋତ୍ପତ୍ତିଂ ଚ ପାର୍ଥିଵ । ଦିଵସେ ତୁ ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟୋ ଦଶଭିସ୍ତନଯୈଃ ସହ ।। ୩.

ହେ ରାଜା, ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଂଶରେ ଲୟ ପାଇଲି, ଏବଂ ଦିନ ଆରମ୍ଭରେ ଦଶଜଣ ପୁଅ ସହିତ ପୁନି ଜନ୍ମ ନେଲି।

ଦିନାଦିର୍ଯୋ ହି ଦେଵସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣୋଽଵ୍ଯକ୍ତଜନ୍ମନଃ । ସ ସୃଷ୍ଟ୍ଯାଦିଃ ସମସ୍ତାନାଂ ଦେଵାଦୀନାଂ ନ ସଂଶଯଃ ।। ୩.

ଅଦୃଶ୍ୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଏହି ଦିନଟି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟର ସମୟ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ସର୍ଵସ୍ଯ ଜଗତଃ ସୃଷ୍ଟିରେଷୈଵ ପ୍ରଭୁଧର୍ମତଃ । ଏତନ୍ମେ ପ୍ରାକୃତଂ ଜନ୍ମ ଯନ୍ମାଂ ପୃଚ୍ଛସି ପାର୍ଥିଵ ।। ୩.

ଏହି ହେଉଛି ଦେବତାଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି। ମୋର ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ଜନ୍ମ, ଯାହା ବିଷୟରେ ତୁମେ ପଚାରିଛ।

ତସ୍ମାନ୍ନାରାଯଣଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ପ୍ରାପ୍ତୋଽସ୍ମି ପରତୋ ନୃପ । ତସ୍ମାତ୍ ତ୍ଵମପି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଭଵ ଵିଷ୍ଣୁପରାଯଣଃ ।। ୩.

ତେଣୁ ମୁଁ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ପାଇଛି, ହେ ରାଜା। ତୁମେ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କର।

ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ । ଯୋଽସୌ ନାରାଯଣୋ ଦେଵଃ ପରମାତ୍ମା ସନାତନଃ । ଭଗଵନ୍ ସର୍ଵଭାଵେନ ଉତାହୋ ନେତି ଶଂସ ମେ ।। ୪.

ଧରଣୀ କହିଲେ: ସେଇ ନାରାୟଣ, ଯିଏ ସନାତନ ପରମାତ୍ମା—ହେ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ କି ନୁହେଁ, ମୋତେ ସଠିକ୍ କହ।

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ମତ୍ସ୍ଯଃ କୂର୍ମୋ ଵରାହଶ୍ଚ ନରସିଂହୋଽଥ ଵାମନଃ । ରାମୋ ରାମଶ୍ଚ କୃଷ୍ଣଶ୍ଚ ବୁଦ୍ଧଃ କଲ୍କୀ ଚ ତେ ଦଶ ।। ୪.

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ମତ୍ସ୍ୟ, କୂର୍ମ, ବରାହ, ନରସିଂହ, ବାମନ, ରାମ, ରାମ, କୃଷ୍ଣ, ବୁଦ୍ଧ, କଳ୍କି—ଏହି ତାଙ୍କର ଦଶ ରୂପ।

ଇତ୍ଯେତାଃ କଥିତାସ୍ତସ୍ଯ ମୂର୍ତ୍ତଯୋ ଭୂତଧାରିଣି । ଦର୍ଶନଂ ପ୍ରାପ୍ତୁମିଚ୍ଛୂନାଂ ସୋପାନାନୀଵ ଶୋଭତେ ।। ୪.

ହେ ଭୂତଧାରିଣୀ, ଏହି ତାଙ୍କର ରୂପଗୁଡ଼ିକୁ ଯେଉଁମାନେ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଗୁଡ଼ିକ ଶ୍ରେଣୀ ପରି ଦେଖାଯାଏ।

ଯତ୍ ତସ୍ଯ ପରମଂ ରୂପଂ ତନ୍ନ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଦେଵତାଃ । ଅସ୍ମଦାଦିସ୍ଵରୂପେଣ ପୂରଯନ୍ତି ତତୋ ଧୃତିମ୍ ।। ୪.

ତାଙ୍କର ପରମ ରୂପକୁ ଦେବତାମାନେ ଦେଖିପାରନ୍ତିନାହିଁ; ସେମାନେ ଆମ ପରି ରୂପ ଧାରଣ କରି ଶକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

ବ୍ରହ୍ମା ଭଗଵତୋ ମୂର୍ତ୍ଯା ରଜସସ୍ତମସସ୍ତଥା । ଯାଭିଃ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯତେ ଵିଶ୍ଵଂ ସ୍ଥିତୌ ସଂଚାଲ୍ଯତେ ଚ ହ ।। ୪.

ବ୍ରହ୍ମା, ପ୍ରଭୁଙ୍କର ରୂପ ଓ ରଜସ୍ ତମସ୍ ଦ୍ୱାରା, ବିଶ୍ୱକୁ ସ୍ଥାପନ ଓ ଚଳାଇଥାନ୍ତି।

ତ୍ଵମେକା ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ମୂର୍ତିରାଦ୍ଯା ଧରାଧରେ । ଦ୍ଵିତୀଯା ସଲିଲଂ ମୂର୍ତିସ୍ତୃତୀଯା ତୈଜସୀ ସ୍ମୃତା ।। ୪.

ହେ ପାହାଡ଼ଧାରୀ, ତୁମେ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପ୍ରଥମ ରୂପ। ଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପ ହେଉଛି ଜଳ, ତୃତୀୟ ହେଉଛି ଅଗ୍ନି।

ଚତୁର୍ଥୀ ଵାଯୁମୂର୍ତିଃ ସ୍ଯାଦାକାଶାଖ୍ଯା ତୁ ପଞ୍ଚମୀ । ଏତାସ୍ତୁ ମୂରତ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞତ୍ଵଂ ହି ମଦ୍ଧିଯାମ୍ । ମୂର୍ତ୍ତିତ୍ରଯଂ ତଥା ତସ୍ଯ ଇତ୍ଯେତାଶ୍ଚାଷ୍ଟମୂର୍ତଯଃ ।। ୪.

ଚତୁର୍ଥ ରୂପ ହେଉଛି ବାୟୁ, ପଞ୍ଚମ ହେଉଛି ଆକାଶ। ଏହି ତାଙ୍କର ରୂପଗୁଡ଼ିକ, ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞତ୍ୱ ମୋର ବୁଝିବାରେ। ଏପରି ତିନି ରୂପ ଓ ଏହି ଆଠଟି ମିଶି ତାଙ୍କର ଅଷ୍ଟମୂର୍ତ୍ତି।