ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଦୃଷ୍ଟଵାଽଭିଷିଚ୍ଯମାନଂ ତୁ ଦେଵାସ୍ତଂ ଗଣନାଯକମ୍ । ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ପ୍ରଯତାଃ ସର୍ଵେ ତ୍ରିଶୂଲାସ୍ତ୍ରସ୍ଯ ସନ୍ନିଧୌ ।। ୨୩.

ଗଣମାନଙ୍କ ନାୟକ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଦେବତାମାନେ ତିନିଶିଖା ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ଦେଵା ଊଚୁଃ । ନମସ୍ତେ ଗଜଵକ୍ତ୍ରାଯ ନମସ୍ତେ ଗଣନାଯକ । ଵିନାଯକ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ନମସ୍ତେ ଚଣ୍ଡଵିକ୍ରମ ।। ୨୩.

ଦେବମାନେ କହିଲେ: 'ନମସ୍କାର ହେଉ, ହାତୀମୁହଁ ଥିବା; ନମସ୍କାର ହେଉ, ଗଣମାନଙ୍କ ନାୟକ; ଭିନାୟକ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ଚଣ୍ଡ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।'

ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ଵିଘ୍ନକର୍ତ୍ରେ ନମସ୍ତେ ସର୍ପମେଖଲ । ନମସ୍ତେ ରୁଦ୍ରଵକ୍ତ୍ରୋତ୍ଥ ପ୍ରଲମ୍ବଜଠରାଶ୍ରିତ ।। ୨୩.

ନମସ୍କାର ହେଉ, ବିଘ୍ନ ନାଶକ; ନମସ୍କାର ହେଉ, ସର୍ପ ମେଖଳା ପିନ୍ଧିଥିବା; ନମସ୍କାର ହେଉ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମୁହଁରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଲମ୍ବା ପେଟ ଥିବା।

ସର୍ଵଦେଵନମସ୍କାରାଦଵିଘ୍ନଂ କୁରୁ ସର୍ଵଦା । ଏଵଂ ସ୍ତୁତସ୍ତଦା ଦେଵୈର୍ମହାତ୍ମା ଗଣନାଯକଃ । ଅଭିଷିକ୍ତଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ସୋମସ୍ଯାପତ୍ଯତାଂ ଗତଃ ।। ୨୩.

ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ପୂଜା କଲେ ଦ୍ୱାରା, ସଦା ବିଘ୍ନ ଦୂର କର; ଏପରି ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ, ମହାତ୍ମା ଗଣନାୟକ, ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ, ରୁଦ୍ର ଓ ସୋମଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ।

ଏତଚ୍ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ସଂପନ୍ନଂ ଗଣାଧ୍ଯକ୍ଷସ୍ଯ ପାର୍ଥିଵ । ଯତସ୍ତତୋଽଯଂ ମହତୀ ତିଥୀନାଂ ପରମା ତିଥିଃ ।। ୨୩.

ହେ ରାଜା, ଏହି ଘଟଣା ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ, ଗଣମାନଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷଙ୍କ ଦିନରେ ଘଟିଥିଲା; ଏହିକାରଣରୁ, ଏହି ତିଥି ସମସ୍ତ ତିଥିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ଏତସ୍ଯାଂ ଯସ୍ତିଲାନ୍ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ଗଣପତିଂ ନୃପ । ଆରାଧଯତି ତସ୍ଯାଶୁ ତୁଷ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ।। ୨୩.

ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଦିନରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ତିଳ ଭୋଜନ କରି ଗଣପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁ ଶୀଘ୍ର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଯଶ୍ଚୈତତ୍ ପଠତେ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଯଶ୍ଚୈତଚ୍ଛୃଣୁଯାତ୍ ସଦା । ନ ତସ୍ଯ ଵିଘ୍ନା ଜାଯନ୍ତେ ନ ପାପଂ ସର୍ଵଥା ନୃପ ।। ୨୩.

ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼େ କିମ୍ବା ସଦା ଶୁଣେ, ତାଙ୍କର କେବେ ବିଘ୍ନ ହୁଏନାହିଁ, ଏବଂ କୌଣସି ପାପ ହୁଏନାହିଁ, ହେ ରାଜା।

ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ । କଥଂ ତେ ଗାତ୍ରସଂସ୍ପର୍ଶାନ୍ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତୋ ମହାବଲାଃ । ନାଗା ବଭୂଵୁର୍ଦେଵେଶ କାରଣଂ ତେ ମହୀଧର ।। ୨୪.

ଧରଣୀ କହିଲେ: ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର ଶରୀର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାଗମାନେ କିପରି ଦେହଧାରଣ କରିଲେ? ଏହାର କାରଣ କଣ, ମହୀଧର?

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗଣପତେର୍ଜନ୍ମ ପ୍ରଜାପାଲୋ ନରାଧିପଃ । ଉଵାଚ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଵାଚା ତଂ ମୁନିଂ ସଂଶିତଵ୍ରତମ୍ ।। ୨୪.

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଗଣପତିଙ୍କର ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ପ୍ରଜାର ରକ୍ଷାକାରୀ ରାଜା ମୂନିଙ୍କୁ ନମ୍ର ଭାବରେ କଥା କହିଲେ, ଯିଏ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ।

ପ୍ରଜାପାଲ ଉଵାଚ । ଭଗଵଂସ୍ତାର୍କ୍ଷଵିଷଯାଃ କଥଂ ମୂର୍ତ୍ତିମୁପାଗତାଃ । ନାଗା ବଭୂଵୁଃ କୁଟିଲା ଏତଦାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି ।। ୨୪.

ପ୍ରଜାର ରକ୍ଷାକାରୀ କହିଲେ: ଭଗବନ୍, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ନାଗମାନେ କିପରି ଦେହଧାରଣ କରିଲେ? ସେମାନେ କିପରି ବାଙ୍କା ହେଲେ? ଏହା ଆପଣ ମୋତେ କହିବା ଯୋଗ୍ୟ।

ମହାତପା ଉଵାଚ । ସୃଜତା ବ୍ରହ୍ମଣା ସୃଷ୍ଟିଂ ମରୀଚିଃ ସୂତିକାରଣମ୍ । ପ୍ରଥମଂ ମନସା ଧ୍ଯାତସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ କଶ୍ଯପଃ ।। ୨୪.

ମହାତପା କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମା ଯେତେବେଳେ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ, ମରୀଚି ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ ଥିଲେ; ପ୍ରଥମେ ମନରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ତାଙ୍କର ପୁଅ କଶ୍ୟପ ହେଲେ।

ତସ୍ଯ ଦାକ୍ଷାଯଣୀ ଭାର୍ଯା କଦ୍ରୂର୍ନାମ ଶୁଚିସ୍ମିତା । ମାରୀଚୋ ଜନଯାମାସ ତସ୍ଯାଂ ପୁତ୍ରାନ୍ ମହାବଲାନ୍ ।। ୨୪.

ତାଙ୍କର ଜୀବନସଙ୍ଗୀ ଦକ୍ଷର କନ୍ୟା କଦ୍ରୁ, ଯିଏ ଶୁଭ୍ର ହାସିର ମାଲିକା; ମରୀଚି ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅମାନେ ଦେଲେ।

ଅନନ୍ତଂ ଵାସୁକିଂ ଚୈଵ କମ୍ବଲଂ ଚ ମହାବଲମ୍ । କର୍କୋଟକଂ ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପଦ୍ମଂ ଚାନ୍ଯଂ ସରୀସୃପମ୍ ।। ୨୪.

ଅନନ୍ତ, ବାସୁକି, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କମ୍ବଳ, କର୍କୋଟକ, ରାଜା, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏକ ସର୍ପ ପଦ୍ମ ନାମରେ,

ମହାପଦ୍ମଂ ତଥା ଶଙ୍ଖଂ କୁଲିକଂ ଚାପରାଜିତମ୍ । ଏତେ କଶ୍ଯପଦାଯାଦାଃ ପ୍ରଧାନାଃ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତାଃ ।। ୨୪.

ମହାପଦ୍ମ, ଶଂଖ, ଏବଂ ଅଜୟ କୁଳିକ; ଏହିମାନେ କଶ୍ୟପଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ସନ୍ତାନ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

ଏତେଷାଂ ତୁ ପ୍ରସୂତ୍ଯା ତୁ ଇଦମାପୂରିତଂ ଜଗତ୍ । କୁଟିଲା ହୀନକର୍ମାଣସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣାସ୍ଯୋତ୍ଥଵିଷୋଲ୍ବଣାଃ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଂଦଶ୍ଯ ମନୁଜାନ୍ କୁର୍ଯୁର୍ଭସ୍ମ କ୍ଷଣାଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍ ।। ୨୪.

ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମରେ ଏହି ବିଶ୍ୱ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲା; ବାଙ୍କା, ମନ୍ଦ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଓ ବିଷ ଭରା ମୁହଁ, ମନୁଷ୍ୟମାନେକୁ ଦେଖି ଦଂଶନ କରି, କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ତାଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କରିଦେଇଥିଲେ।

ଶବ୍ଦଗାମୀ ଯଥା ସ୍ପର୍ଶଂ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ନରାଧିପ । ଅହନ୍ଯହନି ଜାଯେତ କ୍ଷଯଃ ପରମଦାରୁଣଃ ।। ୨୪.

ରାଜା, ଯେପରି ସ୍ପର୍ଶ ପରେ ଶବ୍ଦ ଆସେ, ସେପରି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ ଭୟଙ୍କର ନାଶ ହେବାକୁ ଥିଲା।

ଆତ୍ମନସ୍ତୁ କ୍ଷଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵାଃ ସମନ୍ତତଃ । ଜଗ୍ମୁଃ ଶରଣ୍ଯଂ ଶରଣଂ ପରଂ ତୁ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ।। ୨୪.

ନିଜ ନାଶ ଦେଖି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଚାରିପାଖରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରୟ, ପରମ ଭଗବାନଙ୍କଠାରେ ଶରଣ ନେଲେ।

ଇମମେଵାର୍ଥମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵା ମହୀପତେ । ଊଚୁଃ କମଲଜଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ପୁରାଣଂ ବ୍ରହ୍ମସଂଜ୍ଞିତମ୍ ।। ୨୪.

ଏହି କାରଣରେ, ରାଜା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମନ୍ଦାର ଫୁଲରୁ ଜନ୍ମିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ପୁରାତନ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ନାମରେ ପରିଚିତ, ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

ଦେଵା ଊଚୁଃ । ଦେଵଦେଵେଶ ଲୋକାନାଂ ପ୍ରସୂତି ପରମେଶ୍ଵର । ତ୍ରାହି ନସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରାଣାଂ ଭୁଜଂଗାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ ।। ୨୪.

ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ବିଶ୍ୱର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ, ପରମେଶ୍ୱର, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାଗମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।

ଅହନ୍ଯହନି ଯେ ଦେଵ ପଶ୍ଯେଯୁରୁରଗା ଦୃଶା । ମନୁଷ୍ଯପଶୁରୂପଂ ଵା ତତ୍ସର୍ଵଂ ଭସ୍ମସାଦ୍ ଭଵେତ୍ ।। ୨୪.

ଦେବତା, ପ୍ରତିଦିନ ଯେତେବେଳେ ନାଗମାନେ ମନୁଷ୍ୟ କିମ୍ବା ପଶୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେଇଥିଲେ।

ତ୍ଵଯା ସୃଷ୍ଟିଃ କୃତା ଦେଵ ନୀଯତେ ସା ଭୁଜଂଗାମୈଃ । ଏତଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତୁ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତଂ ତତ୍କୁରୁଷ୍ଵ ମହାମତେ ।। ୨୪.

ଦେବତା, ଆପଣ ଏହି ବିଶ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହା ନାଗମାନେ ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ ହେଉଛି; ଏହି ଦୁଷ୍ଟତା ଜାଣି, ଆପଣ ଯାହା ଉଚିତ ତାହା କରନ୍ତୁ, ବଡ଼ ମନ ଥିବା ଭଗବନ।

ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଅହଂ ରକ୍ଷାଂ ଵିଧାସ୍ଯାମି ଭଵତୀନାଂ ନ ସଂଶଯଃ । ଵ୍ରଜଧ୍ଵଂ ସ୍ଵାନି ଧିଷ୍ଣ୍ଯାନି ପ୍ରଜା ମାଭୂତ୍ ସସାଧ୍ଵସା ।। ୨୪.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମମାନେ ପାଇଁ ରକ୍ଷା କରିବି; ଏବେ ତୁମେ ନିଜ ନିଜ ଘରକୁ ଯାଅ, ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଜାସ୍ତେନ ବ୍ରହ୍ମଣାଽଵ୍ଯକ୍ତମୂର୍ତ୍ତିନା । ଆଜଗ୍ମୁଃ ପରମପ୍ରୀତ୍ଯା ନତ୍ଵା ଚୈଵ ସ୍ଵଯଂଭୁଵେ ।। ୨୪.

ଏପରି କହି ବ୍ରହ୍ମା, ଅଦୃଶ୍ୟ ରୂପରେ, ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ପଠାଇଦେଲେ; ସେମାନେ ସ୍ୱୟଂଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଚାଲିଗଲେ।

ଆଗତାସୁ ପ୍ରଜାସ୍ଵାଦ୍ଯସ୍ତାନାହୂଯ ଭୁଜଂଗମାନ୍ । ଶଶାପ ପରମକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵାସୁକିପ୍ରମୁଖାଂସ୍ତଦା ।। ୨୪.

ପ୍ରାଣୀମାନେ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ନାଗମାନେକୁ ଡାକିଲେ, ଏବଂ ବାସୁକି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମୁଖ୍ୟ ଥିବା ସମୟରେ ଅତି କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ ଶାପ ଦେଲେ।

ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଯତୋ ମତ୍ପ୍ରଭଵାନ୍ ନିତ୍ଯଂ କ୍ଷଯଂ ନଯତ ମାନୁଷାନ୍ । ଭଵାନ୍ତରେ ଅଥାନ୍ଯସ୍ମିନ୍ ମାତୁଃ ଶାପାତ୍ ସୁଦାରୁଣାତ୍ । ଭଵିତାଽତିକ୍ଷଯଂ ଘୋରଂ ନୂନଂ ସ୍ଵାଯଂଭୁଵେଽନ୍ତରେ ।। ୨୪.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ତୁମେ ମୋଠାରୁ ଜନ୍ମିତ ହୋଇ, ସଦା ମନୁଷ୍ୟମାନେକୁ ନାଶ କରୁଛ; ଅନ୍ୟ ଯୁଗରେ, ତୁମ ମାଁଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଶାପ ଦ୍ୱାରା, ସ୍ୱୟଂଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ବଡ଼ ନାଶ ହେବ।

ଏଵମୁକ୍ତାସ୍ତୁ ଵେପନ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଭୁଜଗୋତ୍ତମାଃ । ନିପତ୍ଯ ପାଦଯୋସ୍ତସ୍ଯ ଇଦମୂଚୁର୍ଵଚସ୍ତଦା ।। ୨୪.

ଏପରି କହିବା ପରେ, ଭୟରେ କାଞ୍ଚିଉଥିବା ସର୍ପମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଚରଣ ଉପରେ ପଡିଗଲେ ଏବଂ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।

ନାଗା ଊଚୁଃ । ଭଗଵନ୍ କୁଟିଲା ଜାତିରସ୍ମାକଂ ଭଵତା କୃତା । ଵିଷୋଲ୍ବଣତ୍ଵଂ କ୍ରୂରତ୍ଵଂ ଦୃକ୍ଶସ୍ତ୍ରତ୍ଵଂ ଚ ନସ୍ତ୍ଵଯା । ସଂପାଦିତଂ ତ୍ଵଯା ଦେଵ ଇଦାନୀଂ ଶମଯାଚ୍ଯୁତ ।। ୨୪.

ନାଗମାନେ କହିଲେ — ଭଗବନ୍, ଆମର ଜାତିକୁ ଆପଣ ବାଙ୍କା କରିଛନ୍ତି; ଆମକୁ ତୀବ୍ର ବିଷ, କ୍ରୂରତା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଛନ୍ତି। ଦେବ, ଏହା ଆପଣ କରିଛନ୍ତି — ଏବେ ଅଚ୍ୟୁତ, ଦୟାକରି ଏହାକୁ ଶାନ୍ତ କରନ୍ତୁ।

ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଯଦି ନାମ ମଯା ସୃଷ୍ଟା ଭଵନ୍ତଃ କୁଟିଲାଶଯାଃ । ତତଃ କିଂ ମନୁଜାନ୍ ନିତ୍ଯଂ ଭକ୍ଷଯଧ୍ଵଂ ଗତଵ୍ଯଥାଃ ।। ୨୪.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ — ଯଦି ମୁଁ ଆପଣମାନେକୁ ବାଙ୍କା ମନଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ତେବେ କାହିଁକି ଭୟ ଛାଡି, ସଦା ମନୁଷ୍ୟମାନେକୁ ଖାଇ ନେବେ ନାହିଁ?

ନାଗା ଊଚୁଃ । ମର୍ଯାଦାଂ କୁରୁ ଦେଵେଶ ସ୍ଥାନଂ ଚୈଵ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ । ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ତଥାଽସ୍ମାକଂ ସମଯଂ ଚ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ । ନାଗାନାଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵୋ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୨୪.

ନାଗମାନେ କହିଲେ — ଦେବେଶ, ଦୟାକରି ଆମ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତୁ, ଅଲଗା ଅଲଗା ଥାନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଏବଂ ଦୁଇପକ୍ଷ ପାଇଁ ନିଜ-ନିଜ ନିୟମ ରଖନ୍ତୁ। ନାଗମାନେର କଥା ଶୁଣି, ଦେବ କହିଲେ—