ଯଥା ଯଥାଽସୌ ସ ଶରୀରମାଦ୍ଯଂ ଧୁନୋତି ଦେଵସ୍ତ୍ରିଶିଖାସ୍ତ୍ରପାଣିଃ । ତଥା ତଥା ଚାଙ୍ଗରୁହାଶ୍ଚକାସୁ- ର୍ଜଲଂ କ୍ଷିତୌ ସଂନ୍ଯପତଂସ୍ତଥାନ୍ଯାଃ ।। ୨୩.
ଯେପରି ଦେବତା ତିନିଶିଖା ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ନିଜ ପ୍ରାଚୀନ ଦେହକୁ ବାରମ୍ବାର ହଲାଇଲେ, ସେପରି ତାଙ୍କ ଦେହର ଲୋମ ମାଟି ଉପରେ ପାଣି ଭଳି ପଡ଼ିଲା, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଭାବରେ ତଳକୁ ଅବତରିଲେ।
ଵିନାଯକାନେକଵିଧା ଗଜାସ୍ଯା - ସ୍ତମାଲନୀଲାଞ୍ଜନସଂନିକାଶାଃ । ଉତ୍ତସ୍ଥୁରୁଚ୍ଚୈର୍ଵିଵିଧାସ୍ତ୍ରହସ୍ତା - ସ୍ତତସ୍ତୁ ଦେଵା ମନସାକୁଲେନ ।। ୨୩.
ବିଭିନ୍ନ ରୂପର ଅନେକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭିନାୟକ, ହାତୀମୁହଁ ଥିବା, ମେଘ କିମ୍ବା ଅଞ୍ଜନ ଭଳି କଳା ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଉଚ୍ଚରେ ଉଠିଲେ, ତାଙ୍କର ହାତରେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଥିଲା; ଏହା ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ମନରେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ।
କିମେତଦିତ୍ଯଦ୍ଭୁତକର୍ମକାରୀ ହ୍ଯେକଃ କରୋତ୍ଯପ୍ରତିମଂ ମହଚ୍ଚ । କାର୍ଯଂ ସୁରାଣାଂ କୃତମେତଦିଷ୍ଟଂ ଭଵେଦଥୈତଂ ପରିତଂ କୁତସ୍ତତ୍ ।। ୨୩.
ସେମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ, 'ଏହା କ'ଣ? ଏକମାତ୍ର ଏହି ଜଣେ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ଅପୂର୍ବ ଏବଂ ବଡ଼ କାମ ସଂପାଦନ କରୁଛନ୍ତି। ଏହା କି ଦେବତାମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ? କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ତାଙ୍କୁ ଘେରିଛି—ଏହି ସବୁ କୁଏଁଠୁ ଆସିଛି?'
ଦିଵୌକସାଂ ଚିନ୍ତଯତାଂ ତଥା ତୁ ଵିନାଯକୈଃ କ୍ଷ୍ମା କ୍ଷୁଭିତା ବଭୂଵ । ଚତୁର୍ମୁଖଶ୍ଚାପ୍ରତିମୋ ଵିମାନ - ମାରୁହ୍ଯ ଖେ ଵାକ୍ଯମିଦଂ ଜଗାଦ ।। ୨୩.
ଏପରି ଭାବେ ଦେବତାମାନେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ଭିନାୟକମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଉତ୍ପାତ କରିଦେଲେ। ତାପରେ ଚାରିମୁହଁ ବ୍ରହ୍ମା, ଅପୂର୍ବ ରୂପରେ, ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ରଥ ଚଢ଼ି ଆକାଶରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଧନ୍ଯାଃ ସ୍ଥ ଦେଵାଃ ସୁରନାଯକେନ ତ୍ରିଲୋଚନେନାଦ୍ଭୁତରୂପିଣା ଚ । ଅନୁଗୃହୀତାଃ ପରମେଶ୍ଵରେଣ ସୁରଦ୍ଵିଷାଂ ଵିଘ୍ନକୃତାଂ ନତୌ ଚ ।। ୨୩.
ହେ ଦେବମାନେ, ତୁମେ ଧନ୍ୟ; ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକ, ତିନି ଆଖି ଥିବା ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପୀ ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ କୃପାପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଦୟାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ, ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟିକାରୀମାନେ, ନିବାରିତ ହେଲେ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରପିତାମହସ୍ତା - ନୁଵାଚ ଦେଵସ୍ତ୍ରିଶିଖାସ୍ତ୍ରପାଣିମ୍ । ଯସ୍ତେ ଵିଭୋ ଵକ୍ତ୍ରସମୁଦ୍ଭଵଃ ପ୍ରଭୁ- ର୍ଵିନାଯକାନାଂ ଭଵତୁ ତ୍ଵିମେଽନୁଗାଃ ।। ୨୩.
ଏପରି କହି ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାଙ୍କୁ, ତିନିଶିଖା ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ମୁହଁରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯିଏ, ସେ ଭିନାୟକମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ହେଉ, ଏବଂ ଏହି ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କର ଅନୁଗାମୀ ହେଉନ୍ତୁ।'
ଭଵାଂସ୍ତଥାଽସ୍ଯାତ୍ମଵରେଣ ଚାମ୍ବରେ ତ୍ଵଯା ଚତୁର୍ଷ୍ଵସ୍ତୁ ଶରୀରଚାରୀ । ଆକାଶମେତଦ୍ ବହୁଧା ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଂ ତ୍ଵଯା ଵରେଣ୍ଯଃ କୃତ ଏଵ ନାନ୍ଯଃ ।। ୨୩.
ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ନିଜ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଆକାଶରେ ଚାରି ରୂପରେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିଚରିବା; ଏହି ଆକାଶ ଅନେକ ଭାବରେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛି, ତୁମ ପରି ଅନ୍ୟ କେହି ଯୋଗ୍ୟ ନାହାନ୍ତି।
ପ୍ରଭୁର୍ଭଵ ତ୍ଵଂ ପ୍ରତିମାସ୍ତ୍ରପାଣିନା ଇମାନି ଚାସ୍ତ୍ରାଣି ଵରାଂଶ୍ଚ ଦେହି । ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵାଽଧିଗତେ ପିତାମହେ ତ୍ରିଲୋଚନଶ୍ଚାତ୍ମଭଵଂ ଜଗାଦ ।। ୨୩.
ତୁମେ ତିନିଶିଖା ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଭାବେ ପ୍ରଭୁ ହେଉ, ଏହି ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ଏବଂ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ। ଏପରି କହି ବ୍ରହ୍ମା ଯେତେବେଳେ ଚାଲିଗଲେ, ତିନି ଆଖି ଥିବା ଭଗବାନ ନିଜ ପୁଅଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଵିନାଯକୋ ଵିଘ୍ନକରୋ ଗଜାସ୍ଯୋ ଗଣେଶନାମା ଚ ଭଵସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ । ଏତେ ଚ ସର୍ଵେ ତଵ ଯାନ୍ତୁ ଭୃତ୍ଯା ଵିନାଯକାଃ କ୍ରୂରଦୃଶଃ ପ୍ରଚଣ୍ଡାଃ । ଉଚ୍ଛୁଷ୍ମଦାନାଦିଵିଵୃଦ୍ଧଦେହାଃ କାର୍ଯେଷୁ ସିଦ୍ଧିଂ ପ୍ରତିପାଦଯନ୍ତଃ ।। ୨୩.
ତୁମେ ହେଉଛ, ଭିନାୟକ, ବିଘ୍ନ ନାଶକ, ହାତୀମୁହଁ ଥିବା, ଗଣେଶ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଭବଙ୍କ ପୁଅ; ଏହି ସମସ୍ତ ଭୟଙ୍କର, କ୍ରୁର ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଭିନାୟକମାନେ ତୁମର ଚାକର ହେଉନ୍ତୁ, ଶୁଷ୍କ ହବି ଭୋଗ କରି ଦେହ ବଡ଼ କରିଥିବା, କାମରେ ସଫଳତା ଦେଇଥିବା।
ଭଵାଂଶ୍ଚ ଦେଵେଷୁ ତଥା ମଖେଷୁ କାର୍ଯେଷୁ ଚାନ୍ଯେଷୁ ମହାନୁଭାଵାତ୍ । ଅଗ୍ରେଷୁ ପୂଜାଂ ଲଭତେଽନ୍ଯଥା ଚ ଵିନାଶଯିଷ୍ଯସ୍ଯଥ କାର୍ଯସିଦ୍ଧିମ୍ ।। ୨୩.
ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ, ତୁମ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମେ ପୂଜିତ ହେବ; ନହେଲେ, ତୁମେ କାର୍ଯ୍ୟର ସଫଳତା ବିନାଶ କରିଦେବ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ପରମେଶ୍ଵରେଣ ସୁରୈଃ ସମଂ କାଞ୍ଚନକୁମ୍ଭସଂସ୍ଥୈଃ । ଜଲୈସ୍ତଥାସାଵଭିଷିକ୍ତଗାତ୍ରୋ ରରାଜ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଵିନାଯକାନାମ୍ ।। ୨୩.
ଏପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଈଶ୍ୱର ଏବଂ ଦେବମାନେ ସହିତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭରେ ଥିବା ପାଣି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ଅଭିଷେକ କରାଗଲା; ତାପରେ, ରାଜା, ସେ ଭିନାୟକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବେ ଉଜ୍ୱଳ ହେଲେ।
ଦୃଷ୍ଟଵାଽଭିଷିଚ୍ଯମାନଂ ତୁ ଦେଵାସ୍ତଂ ଗଣନାଯକମ୍ । ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ପ୍ରଯତାଃ ସର୍ଵେ ତ୍ରିଶୂଲାସ୍ତ୍ରସ୍ଯ ସନ୍ନିଧୌ ।। ୨୩.
ଗଣମାନଙ୍କ ନାୟକ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଦେବତାମାନେ ତିନିଶିଖା ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଦେଵା ଊଚୁଃ । ନମସ୍ତେ ଗଜଵକ୍ତ୍ରାଯ ନମସ୍ତେ ଗଣନାଯକ । ଵିନାଯକ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ନମସ୍ତେ ଚଣ୍ଡଵିକ୍ରମ ।। ୨୩.
ଦେବମାନେ କହିଲେ: 'ନମସ୍କାର ହେଉ, ହାତୀମୁହଁ ଥିବା; ନମସ୍କାର ହେଉ, ଗଣମାନଙ୍କ ନାୟକ; ଭିନାୟକ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ଚଣ୍ଡ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।'
ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ ଵିଘ୍ନକର୍ତ୍ରେ ନମସ୍ତେ ସର୍ପମେଖଲ । ନମସ୍ତେ ରୁଦ୍ରଵକ୍ତ୍ରୋତ୍ଥ ପ୍ରଲମ୍ବଜଠରାଶ୍ରିତ ।। ୨୩.
ନମସ୍କାର ହେଉ, ବିଘ୍ନ ନାଶକ; ନମସ୍କାର ହେଉ, ସର୍ପ ମେଖଳା ପିନ୍ଧିଥିବା; ନମସ୍କାର ହେଉ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମୁହଁରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଲମ୍ବା ପେଟ ଥିବା।
ସର୍ଵଦେଵନମସ୍କାରାଦଵିଘ୍ନଂ କୁରୁ ସର୍ଵଦା । ଏଵଂ ସ୍ତୁତସ୍ତଦା ଦେଵୈର୍ମହାତ୍ମା ଗଣନାଯକଃ । ଅଭିଷିକ୍ତଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ସୋମସ୍ଯାପତ୍ଯତାଂ ଗତଃ ।। ୨୩.
ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ପୂଜା କଲେ ଦ୍ୱାରା, ସଦା ବିଘ୍ନ ଦୂର କର; ଏପରି ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ, ମହାତ୍ମା ଗଣନାୟକ, ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ, ରୁଦ୍ର ଓ ସୋମଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ।
ଏତଚ୍ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ସଂପନ୍ନଂ ଗଣାଧ୍ଯକ୍ଷସ୍ଯ ପାର୍ଥିଵ । ଯତସ୍ତତୋଽଯଂ ମହତୀ ତିଥୀନାଂ ପରମା ତିଥିଃ ।। ୨୩.
ହେ ରାଜା, ଏହି ଘଟଣା ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ, ଗଣମାନଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷଙ୍କ ଦିନରେ ଘଟିଥିଲା; ଏହିକାରଣରୁ, ଏହି ତିଥି ସମସ୍ତ ତିଥିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଏତସ୍ଯାଂ ଯସ୍ତିଲାନ୍ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ଗଣପତିଂ ନୃପ । ଆରାଧଯତି ତସ୍ଯାଶୁ ତୁଷ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ।। ୨୩.
ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଦିନରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ତିଳ ଭୋଜନ କରି ଗଣପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁ ଶୀଘ୍ର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯଶ୍ଚୈତତ୍ ପଠତେ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଯଶ୍ଚୈତଚ୍ଛୃଣୁଯାତ୍ ସଦା । ନ ତସ୍ଯ ଵିଘ୍ନା ଜାଯନ୍ତେ ନ ପାପଂ ସର୍ଵଥା ନୃପ ।। ୨୩.
ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼େ କିମ୍ବା ସଦା ଶୁଣେ, ତାଙ୍କର କେବେ ବିଘ୍ନ ହୁଏନାହିଁ, ଏବଂ କୌଣସି ପାପ ହୁଏନାହିଁ, ହେ ରାଜା।
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ । କଥଂ ତେ ଗାତ୍ରସଂସ୍ପର୍ଶାନ୍ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତୋ ମହାବଲାଃ । ନାଗା ବଭୂଵୁର୍ଦେଵେଶ କାରଣଂ ତେ ମହୀଧର ।। ୨୪.
ଧରଣୀ କହିଲେ: ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର ଶରୀର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାଗମାନେ କିପରି ଦେହଧାରଣ କରିଲେ? ଏହାର କାରଣ କଣ, ମହୀଧର?
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗଣପତେର୍ଜନ୍ମ ପ୍ରଜାପାଲୋ ନରାଧିପଃ । ଉଵାଚ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଵାଚା ତଂ ମୁନିଂ ସଂଶିତଵ୍ରତମ୍ ।। ୨୪.
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଗଣପତିଙ୍କର ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ପ୍ରଜାର ରକ୍ଷାକାରୀ ରାଜା ମୂନିଙ୍କୁ ନମ୍ର ଭାବରେ କଥା କହିଲେ, ଯିଏ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ।
ପ୍ରଜାପାଲ ଉଵାଚ । ଭଗଵଂସ୍ତାର୍କ୍ଷଵିଷଯାଃ କଥଂ ମୂର୍ତ୍ତିମୁପାଗତାଃ । ନାଗା ବଭୂଵୁଃ କୁଟିଲା ଏତଦାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି ।। ୨୪.
ପ୍ରଜାର ରକ୍ଷାକାରୀ କହିଲେ: ଭଗବନ୍, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ନାଗମାନେ କିପରି ଦେହଧାରଣ କରିଲେ? ସେମାନେ କିପରି ବାଙ୍କା ହେଲେ? ଏହା ଆପଣ ମୋତେ କହିବା ଯୋଗ୍ୟ।
ମହାତପା ଉଵାଚ । ସୃଜତା ବ୍ରହ୍ମଣା ସୃଷ୍ଟିଂ ମରୀଚିଃ ସୂତିକାରଣମ୍ । ପ୍ରଥମଂ ମନସା ଧ୍ଯାତସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ କଶ୍ଯପଃ ।। ୨୪.
ମହାତପା କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମା ଯେତେବେଳେ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ, ମରୀଚି ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ ଥିଲେ; ପ୍ରଥମେ ମନରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ତାଙ୍କର ପୁଅ କଶ୍ୟପ ହେଲେ।
ତସ୍ଯ ଦାକ୍ଷାଯଣୀ ଭାର୍ଯା କଦ୍ରୂର୍ନାମ ଶୁଚିସ୍ମିତା । ମାରୀଚୋ ଜନଯାମାସ ତସ୍ଯାଂ ପୁତ୍ରାନ୍ ମହାବଲାନ୍ ।। ୨୪.
ତାଙ୍କର ଜୀବନସଙ୍ଗୀ ଦକ୍ଷର କନ୍ୟା କଦ୍ରୁ, ଯିଏ ଶୁଭ୍ର ହାସିର ମାଲିକା; ମରୀଚି ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅମାନେ ଦେଲେ।
ଅନନ୍ତଂ ଵାସୁକିଂ ଚୈଵ କମ୍ବଲଂ ଚ ମହାବଲମ୍ । କର୍କୋଟକଂ ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପଦ୍ମଂ ଚାନ୍ଯଂ ସରୀସୃପମ୍ ।। ୨୪.
ଅନନ୍ତ, ବାସୁକି, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କମ୍ବଳ, କର୍କୋଟକ, ରାଜା, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏକ ସର୍ପ ପଦ୍ମ ନାମରେ,
ମହାପଦ୍ମଂ ତଥା ଶଙ୍ଖଂ କୁଲିକଂ ଚାପରାଜିତମ୍ । ଏତେ କଶ୍ଯପଦାଯାଦାଃ ପ୍ରଧାନାଃ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତାଃ ।। ୨୪.
ମହାପଦ୍ମ, ଶଂଖ, ଏବଂ ଅଜୟ କୁଳିକ; ଏହିମାନେ କଶ୍ୟପଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ସନ୍ତାନ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।
ଏତେଷାଂ ତୁ ପ୍ରସୂତ୍ଯା ତୁ ଇଦମାପୂରିତଂ ଜଗତ୍ । କୁଟିଲା ହୀନକର୍ମାଣସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣାସ୍ଯୋତ୍ଥଵିଷୋଲ୍ବଣାଃ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଂଦଶ୍ଯ ମନୁଜାନ୍ କୁର୍ଯୁର୍ଭସ୍ମ କ୍ଷଣାଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍ ।। ୨୪.
ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମରେ ଏହି ବିଶ୍ୱ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲା; ବାଙ୍କା, ମନ୍ଦ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଓ ବିଷ ଭରା ମୁହଁ, ମନୁଷ୍ୟମାନେକୁ ଦେଖି ଦଂଶନ କରି, କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ତାଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କରିଦେଇଥିଲେ।
ଶବ୍ଦଗାମୀ ଯଥା ସ୍ପର୍ଶଂ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ନରାଧିପ । ଅହନ୍ଯହନି ଜାଯେତ କ୍ଷଯଃ ପରମଦାରୁଣଃ ।। ୨୪.
ରାଜା, ଯେପରି ସ୍ପର୍ଶ ପରେ ଶବ୍ଦ ଆସେ, ସେପରି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ ଭୟଙ୍କର ନାଶ ହେବାକୁ ଥିଲା।
ଆତ୍ମନସ୍ତୁ କ୍ଷଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵାଃ ସମନ୍ତତଃ । ଜଗ୍ମୁଃ ଶରଣ୍ଯଂ ଶରଣଂ ପରଂ ତୁ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ।। ୨୪.
ନିଜ ନାଶ ଦେଖି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଚାରିପାଖରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରୟ, ପରମ ଭଗବାନଙ୍କଠାରେ ଶରଣ ନେଲେ।
ଇମମେଵାର୍ଥମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵା ମହୀପତେ । ଊଚୁଃ କମଲଜଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ପୁରାଣଂ ବ୍ରହ୍ମସଂଜ୍ଞିତମ୍ ।। ୨୪.
ଏହି କାରଣରେ, ରାଜା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମନ୍ଦାର ଫୁଲରୁ ଜନ୍ମିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ପୁରାତନ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ନାମରେ ପରିଚିତ, ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ଦେଵା ଊଚୁଃ । ଦେଵଦେଵେଶ ଲୋକାନାଂ ପ୍ରସୂତି ପରମେଶ୍ଵର । ତ୍ରାହି ନସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରାଣାଂ ଭୁଜଂଗାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ ।। ୨୪.
ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ, ବିଶ୍ୱର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ, ପରମେଶ୍ୱର, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାଗମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।