ଵରାହପୁରାଣମ୍

ସ ତଦା ମନ୍ଦରୋକ୍ତସ୍ତୁ ଶଂକରୋ ଦ୍ରୁତମାଯଯୌ । ଵିଧିନା ସୋମଯା ପାଣିଂ ଜଗ୍ରାହ ପରମେଶ୍ଵରଃ ।। ୨୨.

ତାପରେ ମନ୍ଦରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶିବ ତୁରନ୍ତ ଆସିଲେ ଏବଂ ବିଧିମତେ, ସୋମଙ୍କ ସାକ୍ଷୀରେ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ।

ତତ୍ରୋତ୍ସଵେ ପର୍ଵତନାରଦୌ ଦ୍ଵୌ ଜଗୁଶ୍ଚ ସିଦ୍ଧା ନନୃତୁର୍ଵନସ୍ପତୀଃ । ପୁଷ୍ପାଣ୍ଯନେକାନି ଵିଚିକ୍ଷିପୁଃ ଶୁଭାଃ ନନର୍ତୁରୁଚ୍ଚୈଃ ସୁରଯୋଷିତୋ ଭୃଶମ୍ ।। ୨୨.

ସେ ଉତ୍ସବରେ ପାହାଡ଼ ଓ ନାରଦ ଗାଇଲେ, ସିଦ୍ଧମାନେ ନାଚିଲେ, ଗଛମାନେ ଅନେକ ଶୁଭ ଫୁଲ ଛଡ଼ିଲେ, ଦେବସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଉଲ୍ଲାସରେ ନାଚିଲେ।

ତସ୍ମିନ୍ ଵିଵାହେ ସଲିଲପ୍ରଵାହେ ଚତୁର୍ମୁଖୋ ଲୋକପରଃ ସ୍ଵସଂସ୍ଥଃ । ଉଵାଚ କନ୍ଯାଂ ଭଵ ପୁତ୍ରି ଲୋକେ ନାରୀ ପ୍ରଭର୍ତ୍ତା ତଵ ଚାନ୍ଯପୁଂସାମ୍ । ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଉମାଂ ସରୁଦ୍ରାଂ ପିତାମହଃ ସ୍ଵଂ ପୁରମାଜଗାମ ।। ୨୨.

ସେ ବିବାହ ଉତ୍ସବରେ, ପବିତ୍ର ଜଳ ଭିତରେ, ଚାରିମୁହଁ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ କହିଲେ: 'ମୋ ଝିଅ, ତୁମେ ଲୋକରେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀ ହେଉ; ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଜୀବନ ସଂଗିନୀ ପାଇବେ।' ଏଭଳି କହି, ପିତାମହ ଉମା ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହ ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିଗଲେ।

ଜାମାତରଂ ପର୍ଵତରାଟ୍ ସୁପୂଜ୍ଯ ଵିସର୍ଜଯାମାସ ଵିଭୁଂ ସ ସୋମମ୍ । ଦେଵାଂଶ୍ଚ ଦୈତ୍ଯାନ୍ ଵିଵିଧାନୃଷୀଂଶ୍ଚ ସଂପୂଜ୍ଯ ସର୍ଵାନ୍ ଵିଵିଧୈସ୍ତୁ ଵସ୍ତୁଭିଃ । ଵିଭୂଷଣୈର୍ଵସ୍ତ୍ରଵରାନ୍ନଦାନୈ - ର୍ଵିସର୍ଜଯାମାସ ତଦାଦ୍ରିମୁଖ୍ଯାନ୍ ।।୨୨.

ପାହାଡ଼ରାଜା ନିଜ ଜାମାତା ସୋମଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ସମ୍ମାନ କରି, ବିଦାୟ ଦେଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଦେବ, ବିଭିନ୍ନ ଅସୁର ଓ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପହାର, ଅଳଙ୍କାର, ଭଲ ଜମାକପଡ଼ା ଓ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ, ସେହି ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରିଲେ।

ସ ଵୀତଶୋକୋ ଵିରଜୋ ଵିଶୁଦ୍ଧଃ ଶୁଭାନନାଂ ଦେଵଵରାଯ ଦତ୍ତ୍ଵା । ଉମାଂ ମହାତ୍ମା ହିମଵାନଦ୍ରିରାଜଃ ପୈତାମହେ ଲୋକ ଇଵାଧ୍ଵରେ ଭାତ୍ ।। ୨୨.

ଶୋକ ହୀନ, ପବିତ୍ର ଓ ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ମହାତ୍ମା ହିମବନ୍ତ ନିଜ ଶୁଭ ମୁହଁ ଥିବା ଝିଅ ଉମାକୁ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଠାରେ ଦେଇ, ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମା ଯଜ୍ଞରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୁଅନ୍ତି, ସେପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।

ଇତୀରିତେଯଂ ତଵ ରାଜସତ୍ତମ ପ୍ରସୂତିରେଷା ନ ଵିଦୁର୍ଯାଂ ସୁରାସୁରାଃ । ସ୍ଵଯଂଭୁଦକ୍ଷାଦିରାଜଃ ତ୍ରିଜନ୍ମଭି- ର୍ଗୌରୀଵିଵାହୋଽପି ମଯା ସୁକୀର୍ତିତଃ ।। ୨୨.

ହେ ରାଜା, ଏହି ହେଉଛି ତୁମର ଉତ୍କଳ lineage, ଯାହାକୁ ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ। ସ୍ୱୟଂଭୁ ଦକ୍ଷ, ରାଜା ଓ ତିନି ଜନ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଗୌରୀଙ୍କ ବିବାହ ମୁଁ ଭଲଭାବେ କହିଲି।

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ଏଵଂ ସା ଗୌରିନାମ୍ନା ତୁ କାରଣାନ୍ମୂର୍ତ୍ତିମାଗତା । ସଂବଭୂଵ ଯଥା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପ୍ରଜାପାଲାଯ ପୃଚ୍ଛତେ । ଋଷିଣା ମହତା ପୂର୍ଵଂ ତପସା ଭାଵିତାତ୍ମନା ।। ୨୨.

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଏହି କାରଣରୁ ଯିଏ ଗୌରୀ ନାମରେ ପରିଚିତ, ସେ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଯେପରି ଆଗରୁ କହାଯାଇଛି, ଯେତେବେଳେ ଏକ ମହା ଋଷି ତପସ୍ୟାରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ହୋଇ, ପ୍ରଜାପାଳକଙ୍କୁ ପଚାରିଥିଲେ।

ଗୌର୍ଯା ଉତ୍ପତ୍ତିରେଷା ଵୈ କଥିତା ପରମର୍ଷିଣା । ଵିଵାହଶ୍ଚ ଯଥା ଵୃତ୍ତସ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ କଥିତଂ ତଵ ।। ୨୨.

ଗୌରୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏଭଳି ମହା ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଛି, ଏବଂ ତାଙ୍କ ବିବାହ କିପରି ହେଲା, ସେ ସବୁ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି।

ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ତୁ ଗୌର୍ଯା ଵୈ ସଂପନ୍ନଂ ତୁ ତୃତୀଯଯା । ତସ୍ଯାଂ ତିଥୌ ତୃତୀଯାଯାଂ ଲଵଣଂ ଵର୍ଜଯେନ୍ନରଃ । ଯଶ୍ଚୋପୋଷ୍ଯତି ନାରୀ ଵା ସା ସୌଭାଗ୍ଯଂ ତୁ ଵିନ୍ଦତି ।। ୨୨.

ଗୌରୀଙ୍କ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତୃତୀୟ ତିଥିରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା; ସେ ଦିନ ଲୁଣ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯିଏ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଏହି ଉପବାସ କରିବେ, ସେ ସଉଭାଗ୍ୟ ପାଇବେ।

ଦୁର୍ଭଗା ଯା ତୁ ନାରୀ ସ୍ଯାତ୍ ପୁରୁଷଶ୍ଚାତିଦୁର୍ଭଗଃ । ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୃତୀଯାଯାଂ ଲଵଣଂ ତୁ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍ ।। ୨୨.

ଯେଉଁ ନାରୀ ଅସୁଭାଗ୍ୟବତୀ, କିମ୍ବା ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ବହୁତ ଅସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ସେମାନେ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତୃତୀୟ ତିଥିରେ ଲୁଣ ଖାଇବା ତ୍ୟାଗ କରିବେ।

ସର୍ଵକାମାନଵାପ୍ନୋତି ସୌଭାଗ୍ଯଂ ଦ୍ରଵ୍ଯସମ୍ପଦମ୍ । ଆରୋଗ୍ଯଂ ଚ ସଦା ଲୋକେ କାନ୍ତିଂ ପୁଷ୍ଟିଂ ଚ ଵିନ୍ଦତି ।। ୨୨.

ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ, ସଉଭାଗ୍ୟ, ଧନ-ସମ୍ପଦ, ସଦା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ରୂପ ଓ ପୁଷ୍ଟି ମିଳେ।

ପ୍ରଜାପାଲ ଉଵାଚ । କଥଂ ଗଣପତେର୍ଜନ୍ମ ମୂର୍ତିମନ୍ତଂ ଚ ସତ୍ତମ । ଏତନ୍ମେ ସଂଶଯଂ ଛିନ୍ଧି ଧୃତିକଷ୍ଟଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍ ।। ୨୩.

ପ୍ରଜାପାଳକ କହିଲେ, "ହେ ଉତ୍ତମ, ଗଣପତିଙ୍କର ଜନ୍ମ କିପରି ହେଲା ଏବଂ ସେ କିପରି ଦେହଧାରଣ କଲେ? ଏହି ଦୌର୍ବଳ୍ୟ ଓ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ମୋ ମନରେ ଗଭୀର ଭାବେ ବସିଛି, ଦୟାକରି ଏହାକୁ ଦୂର କର।"

ମହାତପା ଉଵାଚ । ପୂର୍ଵଂ ଦେଵଗଣାଃ ସର୍ଵେ ଋଷଯଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ । କାର୍ଯାରମ୍ଭଂ ତଥା ଚକ୍ରୁଃ ସିଧ୍ଯନ୍ତେ ଚ ନ ସଂଶଯଃ ।। ୨୩.

ମହାତପସ୍ବୀ କହିଲେ, "ପୂର୍ବେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ତପସ୍ଵୀ ଋଷିମାନେ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କର କାମ୍ୟ ସଫଳ ହେଉଥିଲା, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।"

ସନ୍ମାର୍ଗଵର୍ତିଷୁ ଯଥା ସିଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତେ ଵିଘ୍ନତଃ କ୍ରିଯାଃ । ଅସତ୍କାରିଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ତଦ୍ଵଦେଵମଵିଘ୍ନତଃ ।। ୨୩.

ଯେମିତି ସତ୍ମାର୍ଗରେ ଚାଲୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସହଜରେ ସଫଳ ହୁଏ, ସେହିପରି ଅସତ୍ କାମରେ ସମସ୍ତେ ବିପଦରେ ପଡ଼ନ୍ତି, ଅବଶ୍ୟ ଅବରୋଧ ଆସେ।

ତତୋ ଦେଵାଃ ସପିତରଶ୍ଚିନ୍ତଯାମାସୁରୋଜସା । ଅସତ୍କାର୍ଯେଷୁ ଵିଘ୍ନାର୍ଥଂ ସର୍ଵ ଏଵାଭ୍ଯମନ୍ତ୍ରଯନ୍ ।। ୨୩.

ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ପିତୃଗଣ ଏହା ନେଇ ଭାବିଲେ ଯେ, ଅସତ୍ କାମରେ ବାଧା ଦେବା ପାଇଁ କିପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବ; ସମସ୍ତେ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକତ୍ର ମନ ଲଗାଇଲେ।

ତତସ୍ତେଷାଂ ତଦା ମନ୍ତ୍ରଂ କୁର୍ଵତସ୍ତ୍ରିଦିଵୌକସାମ୍ । ବଭୂଵ ବୁଦ୍ଧିର୍ଗମନେ ରୁଦ୍ରଂ ପ୍ରତି ମହାମତିମ୍ ।। ୨୩.

ସେ ସମୟରେ ସେମାନେ ଯେତେବେଳେ ମନ୍ତ୍ର କରୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ଏହି ଭାବ ଆସିଲା ଯେ, ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ।

ତେ ତତ୍ର ରୁଦ୍ରମାଗମ୍ଯ କୈଲାସନିଲଯଂ ଗୁରୁମ୍ । ଊଚୁଃ ସଵିନଯଂ ସର୍ଵେ ପ୍ରଣିପାତପୁରଃସରମ୍ ।। ୨୩.

ତେବେ ସେମାନେ କୈଳାସ ପର୍ବତରେ ବସିଥିବା ଗୁରୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ସମସ୍ତେ ଭକ୍ତି ଓ ବିନୟ ସହିତ ପ୍ରଣାମ କରି କଥା କହିଲେ।

ଦେଵା ଊଚୁଃ । ଦେଵଦେଵ ମହାଦେଵ ଶୂଲପାଣେ ତ୍ରିଲୋଚନ । ଵିଘ୍ନାର୍ଥମଵିଶିଷ୍ଟାନାମୁତ୍ପାଦଯିତୁମର୍ହସି ।। ୨୩.

ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, "ହେ ଦେବଦେବ, ମହାଦେବ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ତ୍ରିନୟନ, ଯେମାନେ ଗୁଣରେ ଅଲଗା ନୁହନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉଚିତ।"

ଏଵମୁକ୍ତରସ୍ତଦା ଦେଵୈର୍ଭଵଃ ପରମଯା ମୁଦା । ଉମାଂ ନିରୀକ୍ଷଯାମାସ ଚକ୍ଷୁଷାଽନିମିଷେଣ ହ ।। ୨୩.

ଦେବତାମାନେ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଭବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଉମାଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ।

ଦେଵାନାଂ ସନ୍ନିଧୌ ତସ୍ଯ ପଶ୍ଯତୋମାଂ ମହାତ୍ମନଃ । ଚିନ୍ତାଽଭୂଦ୍ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ମୂର୍ତିଭ୍ଯୋ ଦୃଶ୍ଯତେ କେନ ହେତୁନା ।। ୨୩.

ଦେବତାମାନେ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ସେ ମହାତ୍ମା ଉମାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ଏହି ଚିନ୍ତା ହେଲା: 'ଆକାଶରେ ଦେହ କିପରି ଦେଖାଯାଏ?'

ପୃଥିଵ୍ଯା ଵିଦ୍ଯତେ ମୂର୍ତ୍ତିରପାଂ ମୂର୍ତ୍ତିସ୍ତଥୈଵ ଚ । ତେଜସଃ ଶ୍ଵସନସ୍ଯାପି ମୂର୍ତ୍ତିରେଷା ତୁ ଦୃଶ୍ଯତେ । ଆକାଶଂ ଚ କଥଂ ନେତି ମତ୍ଵା ଦେଵୋ ଜହାସ ଚ ।। ୨୩.

ପୃଥିବୀରେ ଦେହ ଅଛି, ପାଣିରେ ମଧ୍ୟ ଦେହ ଅଛି, ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦେହ ଦେଖାଯାଏ; କିନ୍ତୁ କିପରି କୁହାଯାଏ ଯେ ଆକାଶରେ ଦେହ ନାହିଁ? ଏହି ଭାବ ଆସି ଦେବତା ହସିଲେ।

ଜ୍ଞାନଶକ୍ତିମୁମାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯଦ୍ ଦୃଷ୍ଟଂ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଶଂଭୁନା । ଯଚ୍ଚୋକ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ପୂର୍ଵଂ ଶରୀରଂ ତୁ ଶରୀରିଣାମ୍ ।। ୨୩.

ଉମାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଓ ଶକ୍ତିର ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ ଦେଖି, ଶମ୍ଭୁ ଯାହା ଆକାଶରେ ଦେଖିଥିଲେ, ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଯାହା କହିଥିଲେ — ଯେ ଶରୀର ଶରୀରଧାରୀଙ୍କର —

ଯଚ୍ଚାପି ହସିତଂ ତେନ ଦେଵେନ ପରମେଷ୍ଠିନା । ଏତତ୍କାର୍ଯଚତୁଷ୍କେଣ ପୃଥିଵ୍ଯାଦିଚତୁର୍ଷ୍ଵପି ।। ୨୩.

ଏବଂ ସେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ହସିବା, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ କହାଯାଇଥିଲା, ଏହି ସମସ୍ତ କାରଣ ଚାରିଟି ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ — ପୃଥିବୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ — ସହିତ ସଂପୃକ୍ତ।

ମୂର୍ତ୍ତିମାନତିତେଜସ୍ଵୀ ହସତଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ । ପ୍ରଦୀପ୍ତାସ୍ଯୋ ମହାଦୀପ୍ତଃ କୁମାରୋ ଭାସଯନ୍ ଦିଶଃ । ପରମେଷ୍ଠିଗୁଣୈର୍ଯୁକ୍ତଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ ରୁଦ୍ର ଇଵାପରଃ ।। ୨୩.

ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ହସରୁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ତେଜସ୍ବୀ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ ଆଲୋକିତ କରୁଥିବା ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ, ମନେ ହେଉଥିଲା ଆଉ ଏକ ରୁଦ୍ର।

ଉତ୍ପନ୍ନମାତ୍ରୋ ଦେଵାନାଂ ଯୋଷିତଃ ସପ୍ରମୋହଯନ୍ । କାନ୍ତ୍ଯା ଦୀପ୍ତ୍ଯା ତଥା ମୂର୍ତ୍ଯା ରୂପେଣ ଚ ମହାତ୍ମଵାନ୍ ।। ୨୩.

ସେ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେବା ସହିତ, ତାଙ୍କର ତେଜ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ଦେହ ଓ ରୂପରେ ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ମନ ହରାଇଦେଲେ, କାରଣ ସେ ମହାତ୍ମା ଥିଲେ।

ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରମଂ ରୂପଂ କୁମାରସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ଉମାଽନିମେଷନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ତମପଶ୍ଯତ ଭାମିନୀ ।। ୨୩.

ସେ ମହାତ୍ମା ପୁଅଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରୂପ ଦେଖି, ଉମା ତାଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଦୃଷ୍ଟିରେ ତକାଇ ରହିଲେ।

ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୁପିତୋ ଦେଵଃ ସ୍ତ୍ରୀଭାଵଂ ଚଞ୍ଚଲଂ ତଥା । ମତ୍ଵା କୁମାରରୂପଂ ତୁ ଶୋଭନଂ ମୋହନଂ ଦୃଶାମ୍ । ତତଃ ଶଶାପ ତଂ ଦେଵଃ ସ୍ତ୍ରୀଶଙ୍କାଂ ପରମେଶ୍ଵରଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ଦେବତା ଦେଖିଲେ, ମହିଳାମାନଙ୍କର ଚିତ୍ତ ଚଞ୍ଚଳ ଓ ପୁଅଙ୍କର ରୂପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷକ ଓ ମନମୋହନ; ଏହି ଭାବରେ ତିନି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସେ ପୁଅକୁ ନାରୀ ସନ୍ଦେହର ଶାପ ଦେଲେ।

କୁମାର ଗଜଵକ୍ତ୍ରସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରଲମ୍ବଜଠରସ୍ତଥା । ଭଵିଷ୍ଯସି ତଥା ସର୍ପୈରୁପଵୀତଗତିର୍ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଏଵଂ ଶଶାପ ତଂ ଦେଵସ୍ତୀଵ୍ରକୋପସମନ୍ଵିତଃ ।। ୨୩.

"ହେ ପୁଅ, ତୁମେ ହାତୀର ମୁଣ୍ଡ ଓ ବଡ଼ ପେଟ ନେବା, ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ସାପକୁ ଉପବୀତ ଓ ବେଳ୍ଟ ଭାବେ ପିନ୍ଧିବା।" ଏଭଳି ଦେବତା ତିବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।

ଅର୍ଦ୍ଧକୋଟ୍ଯା ଚ ରୋମାଣାମାତ୍ମନୋଽଙ୍ଗେ ତ୍ରିଲୋଚନଃ । କୂପକାସ୍ଵେଦସଲିଲପୂର୍ଣଶୂଲଧରସ୍ତଥା । ଧୁନ୍ଵନ୍ ଶରୀରମୁତ୍ଥାଯ ତତୋ ଦେଵୋ ରୁଷାନ୍ଵିତଃ ।। ୨୩.

ତିନିନୟନ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦେବତା ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଅର୍ଦ୍ଧ କୋଟି ଲୋମ ଥିବା, ତାଙ୍କ ଶରୀରର କୂପରେ ଘାମ ଭରିଥିବା, ଶରୀର ହଲାଇ ତିବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଉଠିବାକୁ ଲାଗିଲେ।