ଏକ ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନ ଜଣେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରି ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ତୀର୍ଥରେ ପରିକ୍ରମା କରିଥିଲେ। ପରେ ସେମାନେ ନିଜ-ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏହା ପରେ ପୌଳସ୍ତ୍ୟ କୁଳର ରାକ୍ଷସ ରାବଣ, ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ, ଅତି ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅବିନାଶୀ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ନାଥଙ୍କୁ ସେବା କଲେ। ରାବଣ ତାଙ୍କ ମନୋକାମନା ପୂରଣ ପାଇଁ ତିନି ଲୋକରେ ବିଜୟ ଦେବା ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ମହାଶ୍ୱରୀ ଭଗବାନଙ୍କଠାରୁ ଦଶଗ୍ରୀବ ରାବଣ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ତିନି ଲୋକ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବି ଜିତିଲେ। ଏହି ପବିତ୍ର ଶିଖର, ଯାହା ପୂର୍ବେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଉଠାଇ ଏଠାରେ ରଖିଥିଲେ, ତାହାକୁ ରାବଣ ସମୁଦ୍ର ତଟରେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ରଖିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ପରେ ରାକ୍ଷସ ରାବଣ ତାହାକୁ ଏଉଁ ଶକ୍ତିରେ ଉଠାଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଦକ୍ଷିଣ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ତୀର୍ଥର ଏହି ଉତ୍ପତ୍ତି ଏଭଳି ଅଛି। ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ ବିସ୍ତାରରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି, ମହାମୁନି। ଦକ୍ଷିଣ ଦେଶ ଓ ଶୃଙ୍ଗେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥର ବିଶେଷତା, ଏହି ପବିତ୍ର ଭୂମିର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ ଏଭଳି ଅଛି। ଏହି ‘ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଶୃଙ୍ଗେଶ୍ୱର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ’ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା। ଏବେ, ଭୂମି ଓ ଭଗବାନ ବରାହଙ୍କ ଆଲୋଚନା ଶୁଣିବାର ଫଳର ବିବରଣୀ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏହି କଥା ସମସ୍ତ ଭାବେ ଭଗବାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ଏକାଏକି ଉଚ୍ଚାରିତ ହୋଇଛି। ଭଗବାନଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ରୂପ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ଥାଣୁଙ୍କ ଶରୀର ଓ ସିଂହା ଶିଙ୍ଗ ଏହି ପବିତ୍ର ଭୂମିରେ କିପରି ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା—ଏହି କଥା ଏବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯିବ। ମହାମୁନି, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ମୁନି ଏହି ଅବଶିଷ୍ଟ କଥା କହିବେ। ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥମାନଙ୍କର ନିଶ୍ଚିତ ଫଳ ଏହିପରି—ମୋ ପୁତ୍ର, ଯିଏ ବେଦ ଓ ତାହାର ଅଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେ ମୋ ସମାନ ହେବେ ଓ ଦୁଇ ଜଗତରେ ମହିମା ଲାଗି ଆଦରିତ ହେବେ। ଏହି କଥା ଶୁଣିବା ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ; ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ ସାଧନ କରେ; ଏହା ପୁଣ୍ୟ, ଖ୍ୟାତି, ପାପ ନାଶ, ଶ୍ରେୟସ୍, ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ଏହି ପାଠ ଶୁଣିଲେ ଜଣେ ଲୋକ ଶୁଭ ଲାଭ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ। ଏପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶ୍ରୀମାନ୍ ଭଗବାନ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ନିରବ ହେଲେ। ସନତ୍କୁମାରଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ଚୁପ ହେଲେ। ବରାହ ଓ ଭୂମିର ଆଲୋଚନାର ଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରି, ଏହିପରି ମହାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେୟ ଲାଭ କରିଥାଏ। ପ୍ରୟାଗ, ବ୍ରହ୍ମ-ତୀର୍ଥ, ଅମରକଣ୍ଟକ ତୀର୍ଥରେ, କପିଲା ଗାଉଁ ପ୍ରଦାନର ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏହି ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣିଲେ ଏହିପରି ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ। ଯିଏ ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ଏହି କଥା ସାଧାରଣ ଭାବେ ଶୁଣିଥାଏ, ଏବଂ ଏହି କଥାକୁ ଅବିରତ ଭାବେ ବୁଝିବାରେ ଲାଗିଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ। ଏହି ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମିଳେ, ବରାହଙ୍କ କଥା ଯଥାର୍ଥ। ଯାହାଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ନାହିଁ, ସେ ପୁତ୍ର ଲାଭ କରିବେ; ଯାହାଙ୍କୁ ପୁତ୍ରବନ୍ଦା ଅଛି, ସେ ପ୍ରପୁତ୍ର ଲାଭ କରିବେ। ସେ ସଦା ନାରାୟଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ନିଜେ ପବିତ୍ର ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ଶ୍ରୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ରାଜା ତାଙ୍କ ସମ୍ଭାବ୍ୟତାନୁସାରେ ଗ୍ରାମ ଦେଇ ଭୂମିକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ବିଷ୍ଣୁ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପାଇଥାଏ। ଏବେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ପୁରାଣ ପାଠ ଓ ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟର ଅନୁକ୍ରମାଣୀ ଅଧ୍ୟାୟ। ବରାହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କାଶୀରେ କହାଯାଇଥିବା ପୁରାଣ, ବିରେଶ୍ୱର, ମାଧବଭଦ୍ର ନାମକ ସହିତ, ଲିଖିତ ହୋଇଥିଲା।