ତିନି ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ ଓ ଅଚେତନ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନହୁଷ ନାମକ ଏହି ପ୍ରଭୁ, ଶତମୁଣ୍ଡିଆ, ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ପାହାଡ଼ର ଅନେକ ଶିଖର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ନାଗମାନ୍ୟଙ୍କ ରାଜା ବିନତା, କମ୍ବଳ ଓ ଅଶ୍ୱତର ମଧ୍ୟ, କର୍କୋଟକ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ ଭଳି ସର୍ପମାନ୍ୟଙ୍କ ଅଧିପତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଦିନ ଓ ରାତି, ପକ୍ଷ, ମାସ, ବର୍ଷ — ସମସ୍ତ କାଳ ତତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଏହି ମହାସଭାରେ ଥିଲେ। ଏହି ପରି, ଦେବତା, ଯକ୍ଷ, ସିଦ୍ଧମାନେ ଏଠାରେ ଏସିଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଦେବସଭାରେ, ପର୍ବତର ଶିଖର ଉପରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏଠାରେ ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରିଲେ। ସେଠାର ହାବା ମଧୁର ଓ ଶିତଳ ଥିଲା। ତାପରେ, ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ସହିତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ସ୍ନାନ ଓ ପାଦ୍ୟାଦି ଦେଇ, ଆସନ ଦେଇ ଆତିଥ୍ୟ କଲେ। ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ମାରୁତ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ବିଶ୍ୱାବସୁ, ହାହା, ହୂହୂ, ନାରଦ, ତୁମ୍ବୁରୁ, ବାସୁକି ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାଗମାନେ, ଯକ୍ଷ, ବିଦ୍ୟାଧର, ଗ୍ରହ, ସମୁଦ୍ର, ପର୍ବତ — ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ: “ଓ ମୁନି, ପଶୁପତିଦେବ ସଦା ତୁମପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ରହନ୍ତୁ, ତୁମ ଗତି ସବୁଠାରେ ଅନିରୋଧିତ ହେଉ, ତୁମେ ଦୁଃଖ ରହିତ, ଅମର ଓ ଶୁଭ ରୁପେ ରୁହ।" ଦେବମାନେ ଏପରି କହିବା ପରେ, ନନ୍ଦୀ ନମ୍ରତାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ମୋ ପ୍ରଭୁମାନେ, ଆପଣମାନଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦେ ମୁଁ ଧନ୍ୟ। ମୁଁ ସଦା ଆପଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ; ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ, ମୁଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।" ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: “ଓ ମୁନି, ଆମେ ସମସ୍ତେ ମହାଦେବ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ସେ ନିରଞ୍ଜନ, ଭୟଙ୍କର, ଶୁଭ ଶର୍ବଙ୍କୁ ଆମକୁ ଦେଖାଇବା ସ୍ଥାନ କୁହ।" ନନ୍ଦୀ, ପଶୁପତିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଓ ଦେବେଶ, ଏଠି ମୁଞ୍ଜବଟ ପର୍ବତରେ ମୁଁ ଉପାସନା କରିଥିଲି, ସେଠାରେ ମହାଦେବ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଏଠାରୁ ଯାଇଥିଲେ। ସେ କେଉଁଠି ଗଲେ ମୁଁ ଜାଣିନାହିଁ, ଏପରି ଭୟ ଲାଗୁଛି। ଏବେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ମିଳି ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା।" ଏହିପରି ଭାବରେ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣର ମହିମାର ବର୍ଣ୍ଣନା ଓ ନନ୍ଦୀକେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦର ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏବେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ଓ ଜଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ମହିମାର କଥା: ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ମହାପାହାଡ଼ରୁ ଉଠି, ସ୍ୱର୍ଗ, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ, ନାଗଲୋକ ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ତଲାଶ କଲେ। ଅନେକ ଖୋଜାଖୁଞ୍ଜି ପରେ ମଧ୍ୟ, ସେଠି ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଆଉ ମିଳିଲାନି। ଦେବମାନେ ପର୍ବତ, ଅରଣ୍ୟ, ଉଦ୍ୟାନ, ଉପବନ — ସମସ୍ତଠାରେ ଖୋଜିଲେ; କିନ୍ତୁ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଚିହ୍ନ କେଉଁଠି ମିଳିଲାନି। ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେନି, ଭୟ ଏଉଁଠି ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଆବର୍ତ୍ତ କଲା। ଅମରମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ମୋର ଶରଣ ନେଲେ। ଏଠି ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ ଦେଖିଛି—ଶତ୍ରୁତାର ଅଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରି ଧ୍ୟାନ କରିବା। ଆମେ ସମସ୍ତେ ତିନି ଲୋକ ଖୋଜି ଦେଖିଛୁ, କିନ୍ତୁ ପୃଥିବୀର ଶ୍ଲେଷ୍ମାଟକ ଅରଣ୍ୟ ବ୍ୟତୀତ। ଏହିପରି ଦେବମାନେ ଅତି ଉତ୍କଣ୍ଠା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ମହାଦେବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଥିଲେ।