ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ କିଛି ଲୋକ ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟାରେ ଶରଣ ନେଇଥିଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ମନକୁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ପ୍ରିୟ-ଅପ୍ରିୟ ସବୁକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରକାର ଆଚରଣ ସଂସାରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି, ଏବଂ ଧର୍ମର ପଥ ସଦା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବୋଲି ଶୁଣାଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ, ନାରଦ ମହର୍ଷି ଏକ ଗୁଭର ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କିଏ କରେ? କିଏ କରାଏ? କିଏ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥାଏ? କୌଣସି ଦ୍ୱେଷ କିମ୍ବା ଦୁଃଖରେ ଏହି ମନ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ?" ଏହିପରି ଗୁପ୍ତ ଓ ଦୁର୍ବୋଧ ପ୍ରଶ୍ନ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ବୁଝିପାରିନଥିବା ଜଣାଇ, ତିନି ଏହି ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ। ନାରଦଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ, ଧର୍ମର ମହାପ୍ରାଣ ବଡ଼ ରାଜା ଯମ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ତୁମେ ଯାହା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ମୁଁ ସେଥିରେ ଉତ୍ତର ଦେଉଛି, ଧ୍ୟାନଦେଇ ଶୁଣ। ସଂସାରରେ କେହି କର୍ତ୍ତା କିମ୍ବା ପ୍ରେରକ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ଯାହା ନାମ ପ୍ରଶଂସିତ, ଯିଏ ଏହି ଜଗତକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ସଭାରେ, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣ ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରେ, ନିଜେ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା। ଏହି ଜଗତରେ ପ୍ରାଣବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଗଢ଼ା ସେ ଚେତନା ଦୃଢ଼ ଭାବେ ସଂସାରରେ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ। ଯଦିଓ ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହୁଏ, ମନୁଷ୍ୟ ନିଜେ ନିଜକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଉଚିତ। ଆଗର କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ବାନ୍ଧବ କିମ୍ବା ବାନ୍ଧବଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେବା ଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହି ଜଗତରେ ଅନେକ ଭ୍ରମ ଥାଏ, ଯାହା ଅସତ୍ୟ ଭାବେ ଚଳିଥାଏ, ଏହି ଭ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ଚକ୍ରାନ୍ତର କରନ୍ତି। ଯେପରି ମନୁଷ୍ୟର ଅଶୁଭ କ୍ରମେ କ୍ଷୟ ପାଏ, ସେପରି ଏହି ଜନ୍ମରେ ଦୋଷ ଥିବା ଜୀବ ମଧ୍ୟ, କ୍ଷୟ ପରେ ଶୁଭ ବୁଦ୍ଧି ପାଏ। ପୂର୍ବ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ଗଢ଼ା ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ସେ ନିଜେ ଦୁଃଖ ଶେଷ କରି, ପୁଣ୍ୟ କର୍ମ କରି ପାପ ହରିଥାଏ। ମନୁଷ୍ୟ ଶୁଭ-ଅଶୁଭ ଫଳ ପାଇ, କର୍ମ କିମ୍ବା ଅକର୍ମ କରେ। ଶୁଭ ଫଳ ହେଉଛି ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ, ଅପରାଧ ଦ୍ୱାରା ନରକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ତେବେ, ନାରଦ ପଚାରିଲେ, "ଏହି ଜଗତରେ ଶୁଭ କ୍ଷୟ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ନାଶ ହୋଇପାରେ କି?" ମନ, କାର୍ଯ୍ୟ, ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା କି ଏହି ସମ୍ଭବ?" ଯମ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ମୁଁ ସଦା ତୁମକୁ ପାପ ଓ ଦୋଷ ନାଶ କରିବା ଉପାୟ କହିବି। ଯିଏ ସବୁ ପାପ ଓ ପୁଣ୍ୟର କାରଣ, ଯିଏ ଏହି ତିନି ଲୋକ, ଚରାଚର ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ସେଠିକୁ ମୁଁ ଶିର ନମାଏ। ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ସମଦୃଷ୍ଟି, ନିୟମିତ ଆତ୍ମସଂୟମୀ, ଶାନ୍ତମନ, ତତ୍ତ୍ୱ, ପୁରୁଷ ଓ ପ୍ରକୃତିର ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନୀ, ଗୁଣ ଓ ନିର୍ଗୁଣ, ଶାଶ୍ୱତ ଓ ଅଶାଶ୍ୱତର ଜ୍ଞାନ ଥିବା, ନିଜ ଦେହ ଓ ପରର ଦେହରେ ସଦା ଉପଲବ୍ଧ ଥିବା, ସୁଖ-ଦୁଃଖରେ ସମ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ଅହିଂସକ, ନିର୍ଲୋଭ, ନିର୍ମୋହ, ରାଗ-ଦ୍ୱେଷ ହୀନ, ପ୍ରାଣାୟାମ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂୟମ ରେ ନିପୁଣ, ସେ କେବେ ଆସକ୍ତି ରହିବେ ନାହିଁ, ଅନ୍ୟର ଧନ ଚାହିବେ ନାହିଁ, ତପସ୍ୟା, ଶାନ୍ତି, ଗୁରୁସେବା, ଅହିଂସାରେ ନିରନ୍ତର ଲିନ ଥିବେ। ଯାହା ପ୍ରଶଂସିତ ତାହା କରିବେ, ଅପ୍ରଶଂସିତ ଦୂରେ ରଖିବେ। ଶୁଦ୍ଧ ଅନ୍ତଃକରଣ ନେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଗମନ କରିବେ, ଭକ୍ତିଭାବେ ଉଠି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବେ।" ନାରଦ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି କହିଲେ, "ଯମ, ଆପଣ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ଏହା ଯଥାଯଥ ଓ ଉଚିତ। ବିଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଓ ବିଧି ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ସତ୍ୟର ଅର୍ଥ ସଠିକ୍ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି।