ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ପିତା ନିଜ ପୁଅଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ, ହେ ସନ୍ତାନ, ତୁମେ ମୋ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛ।" ଏହି ଶୁଭ ଶବ୍ଦରେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେହରେ ପରିଣତ ହେଲେ। ସେ ପୁଅ କହିଲେ, "ମୁଁ ସେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରେ। ଏହି ଦେଖା ପରେ, ମୁଁ ପୁନି ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇ ମୋ ମନେ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ।" "ସତ୍ୟରେ ଅବିଚଳ ରୁହ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଏବଂ ସତ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କର। ସୂର୍ଯ୍ୟ ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ, ପବନ ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବହେ। ସମୁଦ୍ର ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ସୀମା ଛାଡ଼େ ନାହିଁ। ଯଜ୍ଞ ମନ୍ତ୍ରରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଚଳିଥାଏ। ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ସାମବେଦର ମୂଳ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ; ସମସ୍ତ କିଛି ଏହି ସତ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ।" "ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ, ଏହି କଥା ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ପ୍ରିୟ ପିତା। ଏକଥା ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ରୁଦ୍ର, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା, ବେଦମୂଳକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।" "ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଓ ଦେବତାମାନେ ଲୟ ହୋଇଥିଲେ। ତେବେ, ଭୂତଳରେ ବସୁଥିବା ବିରୋଚନଙ୍କ ପୁଅ ସତ୍ୟକୁ ଧାରଣ କରି, ବନ୍ଧିତ ହୋଇଥିଲେ। ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ, ସତ୍ୟରେ ଅବିଚଳ ରହି, ବଢ଼ୁଥିବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ବଢ଼େ ନାହିଁ। ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମ ଦେଖାଯାଏ, ଓ ବନବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।" "ସହସ୍ର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଓ ସତ୍ୟକୁ ଏକ ସମ ତୁଳାରେ ରଖିଲେ, ସତ୍ୟର ଭାର ଅଧିକ। ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ରକ୍ଷିତ, ଧର୍ମ ତାହାକୁ ରକ୍ଷା କରେ ଯିଏ ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରେ।" ଏପରି କହି, ସେ ପୁଅ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ସ୍ୱଦେହରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ। ସେ ଋଷିପୁତ୍ର, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଅକପଟ ଭାବରେ ସତ୍ୟ କଥନ କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ, 'ନଚିକେତସଙ୍କ ସଂସାର ଚକ୍ରର ଯାତ୍ରା' ନାମକ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା। ଏଉଁପରେ, ନଚିକେତସଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନର କଥା ଆସିଲା। ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆସନରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଭୟଙ୍କର ରାଜା ବସୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଅତି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ସେ ଏପରି ଖୁସି ହେଲେ, ଯେ ପୃଥିବୀ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ଦୁଇଁଟି ମିଶି ଉତ୍ସବ ମନାଇଲେ। ସେ ଗର୍ବରେ କହିଲେ, "ମୋ ପୁଅଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ସମସ୍ତେ ଦେଖନ୍ତୁ, ସେ ଦିବ୍ୟ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ପିତୃସ୍ନେହ ଓ ଗୁରୁସେବାର ଫଳରେ, ଏହି ଭୂମିରେ ମୋତେ ଚାଁହିବା ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ କେହି ନାହାନ୍ତି।" "ମୋ ଶିଶୁ, ଆଶା କରେ ଯମଲୋକରେ ତୁମେ ହତ ହେଉନାହାଁତ, କିମ୍ବା ବନ୍ଧିତ ହେଉନାହାଁତ। ଯମଲୋକରେ କିଛି ଭୟଙ୍କର ରୋଗ ତୁମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିନଥିଲେ ତୋ? ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯମ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲ କି? ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଭଗବାନ୍ ତୁମକୁ ଦେଖି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଇଥିଲେ କି? ଯମ ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ କ୍ରୂର ଅଚରଣ କରିନଥିଲେ କି? ତୁମେ ସଠିକ୍ ପଥ ଓ ଯମ ଲୋକରୁ ବାହାରିବା ଉପାୟ ମିଳିଥିଲ କି?" ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ମହାପୁଣ୍ୟବାନ୍ ବନବାସୀ, ଦ୍ୱିଜ ଓ ମୁନିମାନେ ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ। ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମନ କରି, ମନ୍ତ୍ରୋଚ୍ଚାରଣ କରି, କିଏ ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଥିଲେ, କିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ତକୁଥିଲେ। ଏହି ତପସ୍ବୀମାନେ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲେ। କିଛି ମୁନି ଦିଗ୍ଦେଶ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ପିନ୍ଧୁନଥିଲେ, କିଛି ଦାନ୍ତକୁ ମୁସଳ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଧୂମପାନ କରୁଥିଲେ, କିଛି ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହେଉଥିଲେ। ଏଭଳି ଶ୍ରଦ୍ଧା, ତପସ୍ୟା ଓ ସତ୍ୟର ମହିମା ଏହି କଥାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଉପସ୍ଥାପିତ ହେଲା।