ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଭଗବାନ ଭୂଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଯଦି ଏହି ପୂଜାର ଉପୟୁକ୍ତ ସମଗ୍ରୀ ଉପଲବ୍ଧ ନ ହୁଏ, ତେବେ ତୁମେ ଯେଉଁମାନେ ମୋର କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ସେମାନେ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଯଥାବିଧି ରୀତିରେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଗୁପ୍ତ ଜପ ମାଧ୍ୟମରେ, ତୁମ ନାଭିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେଇପାରିବେ। ଯିଏ ମୋର ନିର୍ଦ୍ଦେଶାନୁସାରେ ଯଥାଯଥ ରୀତିରେ ଏହି ଦାନ କରେ, ସେ ଅତି ଶୁଭାଗ୍ୟଶାଳି। ଏହା ସହିତ ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିବି, ଓଁ ବସୁନ୍ଧରା, ଏହା ମନ୍ତ୍ରପାଠ ସହିତ ଏଠାରେ ଦେବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ନିୟମାନୁସାରେ ଦେବା ଦରକାର। ମୋର ଭକ୍ତ ଏହି ଦାନ କଲେ ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ମଧୁପର୍କ ଗ୍ରହଣ କରି, ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବା ଦରକାର—‘ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେହରେ ବ୍ୟାପିତ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୁଖ୍ୟ ନାରାୟଣ, ସେଠି ପୂଜିତ ହେଉନ୍ତୁ।’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ମଧୁପର୍କ ଦାନ କରାଯିବ। ଏହା ହେଉଛି ମଧୁପର୍କର ନିୟମିତ ପଦ୍ଧତି, ଓ ଶୁଭାଗ୍ୟଶାଳି ଭୂଦେବୀ, ଯେଉଁମାନେ ସିଦ୍ଧି ଚାହାନ୍ତି ସେମାନେ ଏହି ଭାବେ ମଧୁପର୍କ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଯିଏ ଏହି ଦାନ କରେ, ସେ ଉତ୍ତମ ପଦ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ଦାନ ଦିକ୍ଷିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଯିଏ ମଧୁପର୍କର ଉପଖ୍ୟାନ ଶୁଣେ, ସେମାନଙ୍କର ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ଏହି ହେଉଛି ମଧୁପର୍କ ବିଷୟର ବ୍ୟାଖ୍ୟା, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି। ରାଜଦ୍ୱାରେ, ଶ୍ମଶାନରେ, ଭୟରେ, ଦୁଃଖରେ ଏହି ବିଧି କରିଲେ ମହାଶାନ୍ତି ମିଳେ। ଯିଏ ପୁତ୍ରହୀନ ସେ ପୁତ୍ର ପାଏ, ଯିଏ ପତ୍ନୀହୀନ ସେ ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ ପାଏ। ଏ ମହାଶାନ୍ତିକର ବିଧି ତୁମକୁ ବିବର୍ତ୍ତିତ କରିଦେଲି, ଏହି ପଦ୍ଧତି ଅନୁସାରେ ଯିଏ କରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରେ। ଏହିପରି ମହାପୁରାଣର 'ସମସ୍ତ ଶାନ୍ତିର ସାଧନ' ନାମକ ବିଭାଗ ଏଠିରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏବେ ଆସୁଛି ନଚିକେତାଙ୍କର ଯାତ୍ରା ବିବର୍ଣ୍ଣା। ବ୍ୟାସ ମୁନିଙ୍କ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ଏହି ଶିଷ୍ୟ, ଯିଏ ବେଦ ଓ ଶାଖାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତାଙ୍କ କଥା। ଏକଥା ସମୟରେ ରାଜା ଜନମେଯୟ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି, ପାପମୋଚନ ପାଇଁ ଗଜସାହ୍ବୟ ଏସିଥିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ବଡ଼ ତପସ୍ବୀ ବୈଶମ୍ପାୟନଙ୍କ ସମୀପକୁ ଗଲେ। କୁରୁବଂଶର ଶେଷ ରାଜା ଜନମେଯୟ ଅନୁତାପରେ ଦগ୍ଧ ହୋଇ, ବୈଶମ୍ପାୟନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—“ମଣିଷମାନେ କେଉଁଠି ତାଙ୍କର କର୍ମଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି? ଯମ ଲୋକ କେମିତି ଅଟୁଟିଛି? ବ୍ରାହ୍ମଣ, କିପରି ମୁଁ ଯମର ନିବାସକୁ ଯିବା ଟାଳିପାରିବି?” ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ, ସୂତ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, ବୈଶମ୍ପାୟନ ମଧୁର କଥାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ହେ ରାଜନ୍, ଏକ ପୁରାତନ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପଖ୍ୟାନ ଶୁଣ, ଯାହା ଧର୍ମ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଯଶ ବଢ଼ାଏ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ହରି ମଙ୍ଗଳ ଦାୟକ। ଏକଥା ଅତି ପୁନ୍ୟମୟ। ଏକଥା ଏହିପରି—ଏକ ସମୟରେ ଏକ ମହାଧର୍ମିକ ଋଷି ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଅତି ତେଜସ୍ବୀ, ଜ୍ଞାନୀ, ଯୋଗରେ ନିପୁଣ। କିନ୍ତୁ ଏକ ଦିନ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଏହି ଧର୍ମାତ୍ମା ପୁଅ ଶାପଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ। ଏହି କଥା କହି, ସେ ତେଜସ୍ବୀ ପୁଅ ଶାପ ଗ୍ରହଣ କରି ସହମତି ଦେଲେ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ଓ ପୁନର୍ବାର ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ—‘ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କ କଥା କେବେ ମିଥ୍ୟା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ନିଶ୍ଚିତ ଫେରିଆସିବି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପିତା, ଯିଏ ମିଥ୍ୟା ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ ତାଙ୍କୁ ତ ଆପଣ ଇଚ୍ଛା କରି ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ମିଥ୍ୟା କଥା କହିଥିଲି, ତେଣୁ କୌଣସି କାମ କରିବାକୁ ଅପଏଯ୍ୟ, ମୋତେ କେବେ ଡାକିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।’” ଏହିଭଳି ଏହି ପବିତ୍ର ଉପଖ୍ୟାନର ଅରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଲାଭ ହୁଏ।