ମାଧବୀଙ୍କୁ ଭଗବାନ୍ କହିଲେ, ପିତୃପିଣ୍ଡ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟରେ କିଛି ବିଶେଷ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏପରି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ପିତୃଗଣ ଛଅ ମାସ ଧରି ଭୟଙ୍କର କଷ୍ଟଭୋଗ କରନ୍ତି। ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ହାତରେ ରହିଛି, ତାହା ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟିପାତ କରିବା ଉଚିତ୍। ତାପରେ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ତିଳମିଶ୍ରିତ ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏଠାରେ ଭଗବାନ୍ ପୁନି କହିଲେ, "ମାଧବୀ, ଏବେ ଆଉ ଏକ ସତ୍ୟ କଥା କହିବି, ଶୁଣ। ଯେଉଁମାନେ କେବେ ପିତୃପକ୍ଷ ଭୋଜନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି। ଦ୍ୱିଜାତି ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପିତୃପକ୍ଷ ଭୋଜନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଲୋକେ କୃତ୍ରିମତା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖାଇ ସେହି ଭୋଜନ ଅବଶିଷ୍ଟ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି।" ମାଘ ମାସର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଘୃତମିଶ୍ରିତ ଚାଉଳ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି ଆଶାୟରେ ଏକ ପିଲିଗାଈ ଓ ତାର ବଛଡ଼ା ଦାନ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଦେହକୁ ମାଟି ଲଗାଇ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହେଇ, ମନ୍ତ୍ରପାଠ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ବିବାହିତ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଚାଲିଯିବାକୁ ଦେବା ଦାୟିତ୍ୱ। ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ଯେଉଁ ମୂର୍ଖ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ଚବାନ୍ତି, ସେମାନେ ଅପକୃତି କରନ୍ତି। ରାତି ଶେଷ ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବା ପରେ କେଶ କ୍ଷୁରା କରିବା ଓ ନଖ କଟିବା ଉଚିତ୍। ଏଠାରେ ଭଲଭାବେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିବା ଦରକାର। ଆଗମନ କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଶୁଦ୍ଧ ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଜଳ ଦେଇ ସ୍ବାଗତ କରିବା ଉଚିତ୍। ତାପରେ ବସିବା ଆସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ସେମାନେକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଦରକାର। ଏହାପରେ ଧୂପ, ଦୀପ, ଚୀର ଓ ତିଳମିଶ୍ରିତ ଜଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଅତିଥିମାନେର ଦୋଷ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଖାକିରେ ଏକ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କରିବା ଦରକାର। ଏଠି ଆଉ କୌଣସି ସଂକଳ୍ପ ଦରକାର ନାହିଁ; ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରପାଠ କରିବା ଦରକାର। ଉପରିବସ୍ତ୍ର ଓ ଆସନ ଦେଇ, ପିଣ୍ଡ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଉଚିତ୍। ତିନି ପିଢ଼ି ପିତୃମାନେ—ପିତାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି—ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଦରକାର। ସଂଯମ ଭାବେ ଅକ୍ଷୟ ଦାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହାତରେ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ତିନିଟି ପିଣ୍ଡ ପୃଥିବୀରେ ରହିଥାଏ, ତେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳ ଛୁଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଶାନ୍ତିଜଳ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏହି ଜଳକୁ ବୈଷ୍ଣବୀ, କାଶ୍ୟପୀ ଓ ଅକ୍ଷୟା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତୃତୀୟ ଜଳ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦେବା ନିୟମ। ଏପରି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେମାନେକୁ ନିୟମାନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଯଦି କୌଣସି ଦ୍ୱିଜାତି ମନ୍ତ୍ର ବା ନିୟମ ଛାଡ଼ି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାତ୍ର ଉଠାଏ, ତେବେ ଏହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୁହେଁ। ଏଭଳି ଅପୂର୍ବ ପିତୃକ୍ରିୟାର ବିବରଣୀ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଲି, ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଧରିତ୍ରୀ। ଏବେ, ଧରା, ତୁମେ ଆଉ କ’ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ଏପରି ଭାବେ, 'ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ପିତୃକ୍ରିୟା ନିର୍ଣ୍ଣୟ' ନାମକ ଏହି ଏକଶେ ନବତିୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଏବେ ମଧୁପର୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଦାନ ଓ ମିଶ୍ରଣ ବିଷୟରେ କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏପରି ଅନେକ ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ର ଶୁଣି, ଧରା ଭଗବାନ୍ଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ବହୁତ ଥରେ, ବହୁତ କଥା ଶୁଣିଛି, ତଥାପି ମୋର ମନ ତୃପ୍ତି ହୋଇନାହିଁ। ମୋର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଆପଣ ଗୁପ୍ତ କଥା କହନ୍ତୁ। କ'ଣ କ'ଣ ଦ୍ରବ୍ୟ କାହାକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍, ସେଥିରେ ଆଲୋକପାତ କରନ୍ତୁ।