ସୋମ ଦେବତା, ହେ ମନୋହର କଟିବନ୍ଧ ଦେଖିଲେ, କିଛି ପିତୃଗଣ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବରୁ ଜନିତ ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଭୋଗୁଥିଲେ। ସୋମ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ଆମେ ସମ୍ମିଳିତ ଭାବେ ଏଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଉତ୍ତମ କିଛି ଘଟିପାରିବ।" ସୋମଙ୍କ କଥାରେ ପିତୃଗଣ ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସମ୍ମତି ଦେଲେ, ଏବଂ ସୋମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଆମର କଥା ଶୁଣ।" ଏହିପରେ, ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ନିଯୁକ୍ତ ଥିବା ପିତୃଗଣ ପିତୃ ନିବେଦନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ସୋମଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାନୁସାରେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ଚଲିଗଲେ। ଏଠାରେ, ପିତୃଗଣ ଦିବ୍ୟ ପିତାମହଙ୍କୁ ଦେଖି ଶୀଘ୍ର ଭୂମିରେ ଶିର ନମାଇଲେ। ସେମାନେ ଦୁଃଖ ଓ ଅଜୀର୍ଣ୍ଣରେ ଭୋଗୁଥିଲେ, ପିତାମହଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଯେପରିକି ପାଚିବା ଜିନିଷ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ସେହିପରି ଆମେ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଉଛୁ।" ଏହିପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଯୋଗୀଶ୍ବରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସୋମ ସହିତ ଏମାନେ ଆମ ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।" ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥାରେ, ପରମେଶ୍ୱର, ଉତ୍ତମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକ, ଏଠାରେ ଯୋଗ ଓ ବେଦର ଅଂଗରୁ ଗଠିତ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବୈଷ୍ଣବ ମାୟାରୁ ଏମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛନ୍ତି। ପରମେଶ୍ୱର କହିଲେ, "ମୋର ଦେହରୁ ମୋର ପିତା, ଦିବ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା ଗଠିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ମୋର ପ୍ରପିତାମହ, ରୁଦ୍ର ଦେବ ମଧ୍ୟ ମୋର ଦେହରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳାର୍ଥେ ଏମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟାରୁ ଗଠିତ।" "ଯଦି ସୋମ ସହିତ ଏମାନେ ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ହେ ବ୍ରହ୍ମଣ, ଏହା ଶୁଣ, ଆମେ ତୁମକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ପ୍ରଥମ ଭାଗ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେବା ଉଚିତ।" ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ କଥାରେ, ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମିତ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, "ଅଗ୍ନି, ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ନିବେଦନର ଭୋକ୍ତା, ତୁମେ ଶୁଣ।" ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ନିବେଦନ ଦେଲେ, ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ମାରୁତଗଣ ଭୋଗ କରିପାରିବେ। ପରେ, ଏହି ନିବେଦିତ ପିଣ୍ଡ ସୋମ ସହିତ ଭୋଗ କରାଯିବ। ଦେବତାମାନେ ସୋମ ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ଛାଡି ଚଲିଗଲେ। ଏହିପରି, ପୃଥିବୀ, ପ୍ରଥମ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେବା ଉଚିତ। ପରେ, ଦର୍ଭା ଘାସ ଭିତିରେ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ। ପିତାମହଙ୍କୁ ଏବଂ ରୁଦ୍ର ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମଧ୍ୟମ ଭାଗକୁ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ଓ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ କରନ୍ତି। ଦ୍ୱିଜମାନେ କରିଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା କେବଳ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟାର ଶକ୍ତିରେ ସଫଳ ହୁଏ। ଏହିପରେ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କିଛି ଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା କରିବା ଅନୁଚିତ: ନପୁଂସକ, ଚିତ୍ରକର, ଧନର ରକ୍ଷକଙ୍କୁ ଉପେକ୍ଷା କରୁଥିବା, ନୃତ୍ୟକାର, ଗାୟକ, ନାଟକରେ କାମ କରୁଥିବା, ରାଜାଙ୍କ ସେବାରେ ନିଯୁକ୍ତ, ବ୍ୟବସାୟୀ, ବିକ୍ରେତା, ଶୂଦ୍ର କାମ କରୁଥିବା, ପଶୁ ବହି କରିଥିବା, ଦ୍ୱିଜ ହେଲେ ମୁଣ୍ଡି କାଟୁଥିବା, ଚୋର, ଲେଖାପାଳ, ଭାଡା ପୁରୋହିତ, ନାଟକରେ କାମ କରୁଥିବା, ଶ୍ରମିକ, ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରେତା, ଦୂର ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ଏବଂ ଏପରି କାମରେ ଜୀବିକା ଚାଲାଉଥିବା ଲୋକମାନେ — ଶ୍ରାଦ୍ଧର ସମୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏହାରେ ରାଜସ ଭାବ ଦେଖନ୍ତି। ଏହିପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟାର ବିଧି ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ କଥା ଉତ୍ତରପାର୍ଯ୍ୟରେ ହେଲା।