ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଥିବା ଏକ ମହାନ ଋଷି ଭାବିଲେ, “ମୋ ପୂର୍ବଜମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପିତୃସ୍ଥାନରେ ବସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋ ବିଷୟରେ କ’ଣ କହିବେ?” ପ୍ରଭାତ ହେବା ସହିତ, ସୂର୍ୟ ଉଦୟ ହେଲା, ଏବଂ ଏହି ଅତ୍ରିକୁଳଜ ଋଷି ପୁନିଥରେ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ। ସେ ନିଜେକୁ ଦୁଃଖିତ ଅନୁଭବ କରି କହିଠିଲେ, “ଏହି ବୟସ୍ରେ ମୋ ଜୀବନ, କାର୍ଯ୍ୟ, ଶକ୍ତି—ସବୁ ନିର୍ଥକ। ଆମ ଜୀବନର ଅନ୍ତଃକରଣରେ ଯେଉଁ ପୂତି ନାମକ ନରକ ଅନୁଭବ ହୁଏ, ତାହାକୁ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଲୋକେ ଜାଣନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଓ ଦାନ ଦେଇବା ପରେ, ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ଏହି ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ମୋ ପ୍ରସ୍ତୁତିଶୀଳ ପୁତ୍ର ନଥିବାରୁ, ଏହି ଜୀବନ ଆମେ ସହିପାରୁନାହିଁ।” ଏହି ଦୁଃଖରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ସେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ରହିଛି। ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ତାହାର ଦ୍ୱିପ୍ରଭାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଶ୍ରମକୁ ଦେଖିଲେ। ଏଠାରେ ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ୟ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ପାଇଁ ଜଳ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଆସନ ଦିଆଯାଇଲା। ସେଠାରେ ମହାମୁନି ନାରଦ କହିଲେ, “ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଶୋକ କରୁଛ, ସେଠି ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତୁମେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବୁଝିପାରୁନାହଁ। ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଲୋକେ ଜୀବନ୍ତ କିମ୍ବା ମୃତ ଲୋକ ପାଇଁ ଶୋକ କରନ୍ତିନାହିଁ। ତୁମ ଶତ୍ରୁମାନେ ଆନନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ତୁମ ପୁନର୍ବାପସ୍ଥାନ ନାହିଁ। ଦେବ, ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମାନବ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ—ସମସ୍ତ ଜନ୍ମାଧାରୀ ପ୍ରାଣୀ ପାଇଁ, ସମୟ ମୃତ୍ୟୁ ଆକାରେ ଉପସ୍ଥିତ। ତୁମ ପୁତ୍ର ନିଶ୍ଚୟ ମହାନ, ବିଶ୍ରୁତ ଓ ଶ୍ରୀମୟ ଥିଲେ। ସେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ଦିବ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଦକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି।” ନାରଦଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସଂସ୍ତ ହୃଦୟରେ, ମୁଁ ମନୋବଳ ହରାଇ, ତଳା ଶବ୍ଦରେ ପୁନିପୁନି ନିଶ୍ୱାସ କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ହେ ମହାମୁନି, ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ! ପୁତ୍ର ପ୍ରତି ମୋର ସ୍ନେହ, ବନ୍ଧୁତ୍ୱ କିମ୍ବା ପ୍ରେମ ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ଯାହା କରିଛି, ତାହା କହିବି। ପୁତ୍ର ପ୍ରତି ସ୍ନେହରେ, ମୁଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲି। ପରେ, ଦର୍ଭା ଛାଡ଼ି ଭୂମିରେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରିଥିଲି। ଦୁଃଖର ପ୍ରଭାବରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ମୋ ବୁଦ୍ଧି, ସ୍ମୃତି, ଓ ଧୃତି ଅଜ୍ଞାନରେ ବିମୂଢ଼ ହୋଇଗଲା। ମୁଁ ଦେଖୁଛି, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଋଷି ଶାପରୁ ଭୟ ଉପଜିଛି, କିନ୍ତୁ ଭୟ କରିନାହଁ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତୁମେ ତୁମ ପିତାଙ୍କ ଶରଣ ନିଅ। ଏଠି କୌଣସି ଅଧର୍ମ ନାହିଁ, ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଧର୍ମ। କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଓ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା, ସେ ପିତାଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ। ଏପରି ଭାବନା କରି, ସେ ତ୍ୱରିତ ତପସ୍ଵୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଶୁଭ ଓ ଅବିନାଶୀ କଥା କହି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଏହି ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ କରାଯିବା ଧର୍ମ। ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଥମେ ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ଏଭଳି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ମୋ ଅନୁଗ୍ରହରେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧି ଦେଉଛି। ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ନିଶ୍ଚୟ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ଯେଉଁଠି ଜନ୍ମ ଅଛି, ସେଠି ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ; ଏବଂ ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ, ସେଠି ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନିଶ୍ଚିତ। ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜସ୍, ତମସ୍—ଏହି ତିନିଟି ଶରୀରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ତମସ୍ରେ ବିମୂଢ଼, କର୍ମ ଦୋଷରୁ ସେମାନେ ସତ୍ତ୍ୱିକ ଧର୍ମକୁ ନ ବୁଝନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ସତ୍ତ୍ୱିକ, ସେମାନେ ମୋକ୍ଷ ପଥରେ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତି।