ହେ ପୃଥିବୀ, ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି, ସେମାନେ ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏହି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ନିମିଙ୍କର ହରାଇଯାଇଥିବା ପୁଅକୁ ଦେଖି, ସେ ଗଭୀର ଶୋକରେ ଡୁବିଯାଇଲେ। ଏହି ବିଷାଦ ଅନୁଭବ କରି ନିମି, ଓ ମାଧବି, ସେଠାରେ ଉଚିତ କ୍ରିୟା କଲେ। ସମସ୍ତ ଦୂଷଣରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ମାଘ ମାସର ଦ୍ବାଦଶୀ ତିଥିରେ, ନିମି ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟାର ବିଧି ଚିନ୍ତନ କଲେ। ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରକାର ଅଛି, ଓ ରସରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ନଉ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଉପସ୍ଥାପନ କରି, ନିଜେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଏକାଗ୍ର ହେଲେ। ଏପରେ ସେ ସପ୍ତବାର ଏକାଠି ବସିଲେ, ଏବଂ ସପ୍ତବାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ। ଏହିପରି, ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ନାମ ଓ କୁଳ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପିଣ୍ଡ ଦାନ କଲେ। ଏଭଳି ଦିନ ଶେଷ ହେଲା, ହେ ସୁମୂଖି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମିତ ହେଲା। ସେ ଏକା, ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, କୌଣସି ଆଶା କିମ୍ବା ସମ୍ପତ୍ତି ଛାଡ଼ି, ଉଚ୍ଚ କିମ୍ବା ନିମ୍ନ ନୁହେଁ, ବସ୍ତ୍ର, ମୃଗଚର୍ମ ଓ କୁଶ ଉପରେ ବସି, ନିଜ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କଲେ। ସେ ନିଜ ନାକର ଟିପ୍ ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟି ରଖି, ଚାରିପାଖ ଦିଗକୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ମନକୁ ମୋତେ ନିୟୋଜିତ କରି, ଯିଏ ଏଭଳି ଯୋଗେ ଏକତ୍ର ହୁଏ, ସେ ମୋତେ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ଲଗ୍ନ ରହେ। ଏଭଳି ସଂଧ୍ୟା ସମାପ୍ତ ହେଲା, ରାତି ଆସିଗଲା। ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପରେ ଦାନ କରି, ପରେ ନିମି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ପୁଅ ପାଇଁ କୃତ କ୍ରିୟା ଶୁଦ୍ଧ ନୁହେଁ ବୋଲି ଅନୁଭବ କଲେ। "ଏହି କାରଣରୁ ଋଷିମାନେ ମୋତେ ଶାପ ଦେଇ ଦହି ଦେଇପାରିବେ କି?"—ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କଲେ। "ପିତୃଗଣ ମୋ ବିଷୟରେ କ'ଣ କହିବେ?"—ଏହି ଚିନ୍ତା ମନରେ ଆସିଲା। ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲା। ପୁନି, ଅତି ଦୁଃଖିତ ଏହି ଏତ୍ରିବଂଶଜ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ। "ଏହି ବୟସ୍, କାର୍ଯ୍ୟ, ଶକ୍ତି, ଜୀବନ—ସବୁ ନିର୍ଥକ,"—ଏହିପରି ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କଲେ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜାଣନ୍ତି, ପୂତି ନାମକ ନରକ ମନରେ ଦୁଃଖ ଦିଏ। କିନ୍ତୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା ଓ ଅନେକ ଦାନ କଲେ, ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ଲାଭ ପାନ୍ତି, ଏବଂ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ପୁରୁଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ପାଏ। "ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ପୁଅ ବିନା ମୁଁ ଏହି ଜୀବନ ସହିପାରୁନାହିଁ,"—ଏହି ଭାବନା ନିମିଙ୍କୁ ବେଶି ଦୁଃଖ ଦେଲା। ସେ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କର ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଉନ୍ମୁକ୍ତ ମୁନିମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ଅଛି। ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଶ୍ରମକୁ ଦେଖି, ଅତିଥିଙ୍କୁ ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ ଏବଂ ଆସନ ଦେଇ ବସାଇଲେ। ସେଠାରେ ନାରଦ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ନାରଦ କହିଲେ, "ତୁମେ ଯେଉଁମାନେ ପାଇଁ ଶୋକ କରୁଛ, ସେମାନେ ପାଇଁ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତୁମେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବୁଝିପାରୁନାହିଁ। ବୁଦ୍ଧିଜୀବିମାନେ ଜୀବନ୍ତ କିମ୍ବା ମୃତ ଲୋକଙ୍କୁ ନେଇ ଶୋକ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେ ପୁନଃ ଫେରି ଆସନ୍ତି ନାହିଁ। ଦେବ, ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମାନବ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ—ସମସ୍ତ ଜନ୍ମୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଖରେ, ମୃତ୍ୟୁ ରୂପେ ସମୟ ଅବଶ୍ୟ ଅଛି।" "ତୁମର ପୁଅ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମହାନ୍, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ଧାମ ଥିଲେ। ସେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦିବ୍ୟ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି।" ନାରଦଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିମି ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଅବସାନ୍ତ ଶବ୍ଦରେ ବାରମ୍ବାର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ।