ମୁଁ କିଛି କ୍ଷଣ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ, ଏହି ଉପରେ କଥା ରଖିଲି। ମୋର ଏହି ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ହେ ଦେବୀ, ସେଉଁଠାରେ ଥିବା କଳଶ ଉଠାଇଲେ। ଏଠିରୁ, ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ମାରୁତ ଗଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ବାହୁଠାରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଜଘନ୍ଠାରୁ ବୈଶ୍ୟମାନେ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। ଏହିପରି, ହେ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉପଜିଲେ। ଦିତିଙ୍କୁ ଅସୁର ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ହେଲେ, ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ଥିଲେ। ସେଇ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜାତି, ସୂର୍ୟପ୍ରଭା ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ଏହି ବଂଶରୁ ନିମି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ଆତ୍ରେୟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। କେହି ଶୁଖିଲା ପତ୍ର ଓ ଜଳ ଭୋଜନ କରିଥିଲେ, କେହି ଶୀତକାଳରେ ଜଳରେ ବାସ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ହଜାର-ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ହେ ପୃଥିବୀ। ନିମି ତାଙ୍କର ହରାଇଯାଇଥିବା ପୁଅକୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଏହି ଶୋକ ଅନୁଭବ କରି, ସେଉଁଠି ଉପଚାର ଓ କ୍ରିୟା କଲେ, ମାଧବୀ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ମାଘ ମାସର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ, ନିମି ଏକାଗ୍ର ମନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟାର ଉପଯୁକ୍ତ ପଦ୍ଧତି ଚିନ୍ତନ କଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଓ ରସଜ ନବ ପଦାର୍ଥ ତିଆରି କଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଦର ସହ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ସେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଏକାଗ୍ର ହେଲେ। ସେ ସପ୍ତବାର ଏକାଠି ବସିଲେ, ଏବଂ ସପ୍ତବାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ। ଏହାପରେ, ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ନାମ ଓ ବଂଶ ସହିତ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କଲେ। ଦିନ ଶେଷ ହେଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେଲେ, ସେ ଏକାକି, ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦମନ କରି, ଆଶା ଓ ସମ୍ପତି ଛାଡ଼ି, ଉଚ୍ଚ-ନିମ୍ନ ନୁହେଁ, ବସ୍ତ୍ର, ମୃଗଚର୍ମ ଓ କୁଶା ଉପରେ ଶୟନ କରି, ସେଉଁଠି ବସି ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କଲେ। ନିଜ ନାକର ଟିପ୍ପାକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ଚାରିଦିଗକୁ ନ ଚାହିଁ, ମନକୁ ମୋ ପ୍ରତି ଏକାଗ୍ର କରି, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ବସିଥିଲେ, ସେ ମୋତେ ଏକତ୍ର ଭାବେ ଭଜିଥିଲେ। ଏପରି ଭାବରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ଶେଷ ହେଲା, ରାତି ଆସିଲା। ନିମି ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପରେ ଦାନ କରି, ପରେ ଅନୁତାପ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହି ଦାନ କ୍ରିୟା ଶୁଦ୍ଧ ନଥିଲା, ପୁଅ ପାଇଁ କରାଯାଇଥିଲା। ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲି— ଋଷିମାନେ ଶାପ ଦେଇ ମୋତେ କିପରି ଦହିନଥିଲେ? ପିତୃମାନେ ମୋ ବିଷୟରେ କଣ କହିବେ? ସକାଳ ସନ୍ଧ୍ୟା ଆସି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ, ଆତ୍ରେୟ ବଂଶଜ ନିମି ପୁନି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ମନେ ହେଲା— ଆୟୁ, କର୍ମ, ଶକ୍ତି ଓ ଜୀବନ ଉପରେ ଦୁଃଖ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜାଣନ୍ତି, ପୂତି ନାମକ ନରକ ହୃଦୟର ଦୁଃଖ। ତଥାପି, ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା ଓ ବହୁ ଦାନ କଲେ, ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ଲାଭ ପାଆନ୍ତି, ନାତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରପିତାମହମାନେ ଲାଭ ପାଆନ୍ତି। ମୋ ପୁଅ ନଥିଲେ, ମୁଁ ଏହି ଜୀବନ ଧାରଣ କରିପାରୁନାହିଁ। ଏହିପରି ଭାବେ, ତିନି ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ଥିବା ତପୋବନକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠି ଆଶ୍ରମ ନିଜ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଦ୍ୱିପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲା।