ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ସମସ୍ତ ଜନଜାତିର ଲୋକମାନେ ପୂଜା କରିପାରନ୍ତି—ଏହିପରି ନିୟମ ଦିଆଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ, ଓ ପୃଥିବୀ, ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାକୁ ନିମ୍ନ ଜନଜାତିର ଲୋକମାନେ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯଦି କୌଣସି ଶୂଦ୍ର କିମ୍ବା ଜନାନୀ ଭ୍ରମବଶତଃ ଏହାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥାଏ—ଏହା ସତ୍ୟ, ଯଦି ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଭକ୍ତି ଥାଏ, ତେବେ ପାଦପଦ୍ମ ଜଳ ପାନ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୱର ହୁଏ। ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ସଂସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ସଦା ପବିତ୍ରତା ଲାଭ ହୁଏ। ଏହା ସୁନ, ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ସହିତ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ ହେଲେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତାହା ମୁଁ କହିବି। ଓ ପୃଥିବୀ, ଯଦି ସାଗରକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ଏହି ପୂଜାର ଫଳ ଶତବର୍ଷ ଧରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେଲେ ମଧ୍ୟ କହିପାରିବି ନାହିଁ। ଏହିପରି ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଷୟରେ ତୁମକୁ ଦେଉଛି। ପୂଜାର ଆରମ୍ଭର ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କହିଦେଲି; ଏହା ଛାଡ଼ି ଆଉ କ’ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁ? ଏହା ସହିତ, 'ରୌପ୍ୟ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ସଂଖ୍ୟା ଓ ବିବରଣୀ' ନାମକ ଏହି ଏକଶଏଠାରି ଛଅଟିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଯାହା ପୁରାତନ ଦିବ୍ୟ ଶ୍ରୀବରାହ ପୁରାଣର ଅଂଶ। ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ପୃଥିବୀ ନିଜ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ଥାଇ, ନାରାୟଣଙ୍କ ପାଖରେ କହିଲେ—'ମୋର ଏକ ଅତି ଗୁପ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନ ଅଛି, ଆପଣ ଏହା ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଓ ସୋମଦତ୍ତ, ପିତୃଯଜ୍ଞର ମହତ୍ତ୍ୱ କ’ଣ? ଏହାର ପୁଣ୍ୟ କ’ଣ ଓ କିପରି କରାଯାଏ? ଏହା ମୁଁ ଏକଦମ ଏକଦମ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ଦୟାକରି ମୋତେ କହନ୍ତୁ।' ନାରାୟଣ କହିଲେ—'ଶୁଭେ, ତୁମେ ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଏଠାରେ ଭ୍ରମିତ ଅଛ। ଓ ଭାରାକ୍ରାନ୍ତ ପୃଥିବୀ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ତାହାର ନିର୍ଣ୍ଣୟ ବିଷୟରେ କହିବି।' 'ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ବିହୀନ, ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ ଥିଲା, ତାହାବେଳେ ମୁଁ ଏକା ନାଗଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରୁଥିଲି, ମୋ ମୁହଁ ଦୂରେ। ମାୟାର ନିଦ୍ରାକୁ ଧାରଣ କରି, କେବେ ଜାଗ୍ରତ ରହୁଥିଲି, କେବେ ଶୁଏଁଥିଲି। ଏହିପରି ଏକ ଏକ ଯୁଗରେ ହଜାର ବର୍ଷ କଟିଯାଏ। ଓ ସୁନ୍ଦରି, ମୁଁ ପଞ୍ଚଶତ ଦିନ ଧରି ତୁମକୁ ଧାରଣ କରିଛି। ତୁମେ ଯାହା ଜାଣିବାକୁ ଚାହଁ, ତାହା ଏବଂ ତୁମେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ଦେବତା, ଦାନବ ନାଶକ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି।' 'ତାପରେ ଆମେ ତିନି ଦେବତା ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଏକାଟି ସାଗରରେ ପରିଣତ କଲୁ। ସମସ୍ତ ଜାଗା ପାଣିରେ ଭରିଗଲା, ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖାଯାଉନଥିଲା। ମୁଁ ଏକ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ଶିଶୁ ରୂପ ଧାରଣ କରି ରହିଥିଲି। ଓ ଶୁଭେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲି, ଏହା ତୁମେ ଜାଣ।' 'ତାପରେ ମାୟାବଶତଃ ସେଠାରେ ପାଣି ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। କିଛି ଖ୍ଷଣ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ହୋଇ, ମୁଁ କିଛି କଥା କହିଲି। ମୋ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଦେବୀ ସେଠାରେ କଳଶ ଧରିଲେ।' 'ଏବେ ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ଓ ମାରୁତଗଣ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଭୁଜାରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଉରୁରୁ ବୈଶ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଓ ଦେବୀ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ଓ ଦାନବ ଉପଜିଲେ। ଦିତିର ପୁଅମାନେ ଦାନବ ହେଲେ, ସେମାନେ ଦେବମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ।' 'ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜ, ସୂର୍ୟ ପ୍ରଭା ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ। ଏହି ବଂଶରୁ ନିମି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ଆତ୍ରେୟ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।' 'ଏମିତି ଯେଉଁମାନେ ଶୁଖିଲା ପତ୍ର ଓ ପାଣି ଖାଆନ୍ତି, ଶୀତକାଳରେ ପାଣିରେ ବସିଥାଆନ୍ତି—' ଏଭଳି ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ମନୁଷ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ ବିଷୟରେ ମହାପୁରାଣର ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।