ପୃଥିବୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାରେ ମଧ୍ୟ ନିତ୍ୟ ବିରାଜିତ। ଘରେ କେତେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ? ପୂଜାରେ କିଛି ବିଶେଷ ନିୟମ ଅଛି କି?” ଭଗବାନ କହିଲେ, “ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ସମ୍ପର୍କରେ ନିୟମ ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି। ଘରେ ଦୁଇଟି ଲିଙ୍ଗ କିମ୍ବା ତିନିଟି ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଦ୍ୱାରକାର ଦୁଇଟି ଚକ୍ର କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଦୁଇଟି ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଦୁଇଟି ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାକୁ ପୂଜା କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୁଇଟିକୁ ସାଙ୍ଗସାଙ୍ଗିକ ରୂପେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଘରେ ଯଦି କୌଣସି ଦେବତାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଯାଏ କିମ୍ବା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯଦି ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ କିନ୍ତୁ ଚକ୍ର ଅଖଣ୍ଡ ଅଛି, ତେବେ ସେଠାରେ ପୂଜା ଚାଲିପାରିବ; ଯଦି ଦାଗ୍ଧ କିମ୍ବା ଫାଟିଯାଏ ମଧ୍ୟ, ଶୁଭ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ ରହିଥାଏ। ହେ ଦେବୀ, ଶାଳଗ୍ରାମର ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରକାର ଶିଳା ଅଛି। ଯିଏ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ କମଳ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱାଦଶ କୋଟି ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା କରେ, କିମ୍ବା ଶତ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରେ, ସେ ଅପାର ଫଳ ପାଏ। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ସମସ୍ତ ଜନଜାତିର ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ। ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା କ୍ଷୁଦ୍ର ଜାତିର ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯଦି ଅଜ୍ଞାନବଶତଃ କୌଣସି ଶୂଦ୍ର କିମ୍ବା ନାରୀ ଏହାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, ତେବେ ଯଦି ତାଙ୍କର ଭକ୍ତି ଅଛି, ସେମାନେ ଶାଳଗ୍ରାମ ପାଦୋଦକ ପାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ମନୁଷ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ। ଏହା ସହିତ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗ ହେଲେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତାହା ମୁଁ କହିବି। ଯଦି ସମୁଦ୍ରକୁ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ଏହି ପୂଜାର ଫଳ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ପାରିବା ନୁହେଁ। ଏହି ଗୁପ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନିୟମ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି। ପୂଜାର ଆରମ୍ଭର ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ କହିଦେଲି; ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ଏଭଳି ଶୁଣି ପୃଥିବୀ ଦୃଢ଼ ନିୟମେ ଅବିଚଳ ରହି, ଭଗବାନ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଏକ ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଆପଣ ଏହା କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ପିତୃୟଜ୍ଞର ମହତ୍ତ୍ୱ କ’ଣ? ଏହାର ପୁଣ୍ୟ କ’ଣ ଓ କିପରି କରାଯାଏ? ଦୟାକରି ଏହି ବିଷୟରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ମୋତେ କହନ୍ତୁ।” ଭଗବାନ କହିଲେ, “ପୃଥିବୀ, ତୁମେ ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ। ତୁମେ ଅଜ୍ଞାନରେ ବିମୂଢ଼ ହେଉଛ, ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଧିର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ତାହାର ନିର୍ଣ୍ଣୟ କଥା କହିବି। ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ବିନା, ଆଲୋକ ଶୂନ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ଧକାରରେ ବିଲୀନ ଥିଲା, ମୁଁ ଏକା ନାଗ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିଲି। ମୋ ମାୟାରେ ରଚିତ ନିଦ୍ରାରେ କେବେ ଜାଗୁଥିଲି, କେବେ ଶୁଏଁଥିଲି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ କଟିଯାଏ। ମୁଁ ପଞ୍ଚଶତ ଦିନ ଧରି ତୁମକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲି। ତୁମେ ଯାହା ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତାହା ଏବଂ ତୁମେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଜ୍ଞାନ ପାଇବ। ମୋ କ୍ରୋଧରୁ, ମୁଁ ଦାନବନାଶକ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି। ଏଭଳି ଆମେ ତିନି ଦେବତା ଏକାଠି ହୋଇ ପୃଥିବୀକୁ ଏକ ମହାସାଗରରେ ପରିଣତ କରିଦେଲୁ। ସମସ୍ତ ଦିଗ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଅନ୍ୟ କିଛି ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲା ନାହିଁ। ମୁଁ ଏକ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ମାୟାରେ ଶିଶୁ ରୂପ ଧାରଣ କରି ରହିଥିଲି। ହେ ସୁନ୍ଦରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛି, ଏହି କଥା ତୁମେ ଜାଣ। ତା’ପରେ ସେଠାରେ ମାୟାବଳରେ ଜଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏହିପରି ଏ ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପ୍ତି ହେଲା, ଯାହାର ନାମ ‘ରୂପା, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ସଂଖ୍ୟା ଓ ବିସ୍ତୃତି’, ଏହି ପୁରାତନ ଓ ଦିବ୍ୟ ଶ୍ରୀବରାହ ପୁରାଣର ଅଧ୍ୟାୟ।