ଏକ ସମୟର କଥା, ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ମନୁଷ୍ୟ, ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ବିଧି ଅନୁସାରେ ମୋର ପୂଜା କରି, ଧନ, ଚାଁଦି ଓ ସୁନା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ "ଅନନ୍ତକୁ ନମସ୍କାର" ବୋଲି କହି, ମୋତେ ନିବେଦନ କରେ। ସେ, ମୋର ପ୍ରିୟ ନୀଳବର୍ଣ୍ଣ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଆଭୂଷଣ ମୋତେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ପୁନି, "ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର" କହି, ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଅଭିଲାଷା ପ୍ରକାଶ କରେ। ଏଠିରେ ଏକ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯିବା ଉଚିତ—"ତୁମେ ନିଜେ, ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ସମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଶଂଖ ଓ ଚମେଳି ଫୁଲ ଭଳି ଧଳାବର୍ଣ୍ଣ"। ଏହି ରୂପ ଅତି ସୁନ୍ଦର, ଅନନ୍ତ, ଅମର, ସଂହାରକ, କାରଣ, ସହଜରେ ପ୍ରାପ୍ୟ ଏବଂ କଠିନରେ କଠିନ, ଉତ୍ତମ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ଏଭଳି ଭକ୍ତିମୟ ମନରେ ଏହି ପ୍ରାପଣା ମୋତେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ—"ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର"। "ହେ ପ୍ରଭୁ, ହେ ଅନନ୍ତ, ହେ ପରମପୁରୁଷ, ଏହି ପ୍ରାପଣା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ" ବୋଲି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଶାନ୍ତିମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ। ଏହି ପୂଜାରେ ରାତି, ଦୁଇ ସନ୍ଧ୍ୟା, ତାରା, ଗ୍ରହ ଓ ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ମନେ କରାଯିବା ଦରକାର। ଏହାସହିତ ଚଳନଶୀଳ, ଅଚଳ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଚଳନଶୀଳ, ଆକାଶ ମାଜି ଚଳିଥିବା, ଦ୍ରୁତ, ପଦ୍ମପ୍ରଭା, ଉଦିତ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତିରେ ବସୁଦେବ ଭାବେ ବିରାଜିତ, ସେଠାରେ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଭକ୍ତମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇବା ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ହାତ ଯୋଡି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ନିଜ ପରିଜନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ପରେ, ଦାନ, ସମ୍ମାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉପରାନ୍ତ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ ଭୋଜନର ଶେଷରେ ଝରିଥିବା ପାଣି ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରଖେ। ଯେ କୌଣସି ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହିପରି ବିଧିରେ ପୂଜା କରେ, ସେ ବିଶେଷ ଫଳ ପାଏ। ମୋର ଚାଁଦିର ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଏହି ବିଧି ଦ୍ୱାରା ହୁଏ, ଏବଂ ଏହିପରି ଚାଁଦିରେ ଯେପରି ପୂଜା କରାଯିବ, ସେପରି ସୁନାର ମୂର୍ତ୍ତିରେ ମଧ୍ୟ କରାଯିବ। କାଠ, ପାଥର, କଂସା, ଚାଁଦି ଓ ଅନ୍ୟ ଧାତୁର ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ସେଇ ଭଳି ଫଳ ମିଳେ। ଏହି ପୂଜା କ୍ରମେ, ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ୨୧ ହଜାର ପରିବାରକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରେ। ଏହି ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି, ହେ ପୃଥିବୀ। ପୃଥିବୀ ପୁନି ପଚାରିଲେ: "ତୁମେ ସମସ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଓ ସାଲଗ୍ରାମରେ ମଧ୍ୟ ସଦା ବସିଥାଅ। ଗୃହରେ କେତେ ମୂର୍ତ୍ତି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ? ପୂଜାରେ କିଛି ଭିନ୍ନତା ଅଛି କି? ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କର ପୂଜା ବିଧି କଣ?" ତେବେ କୁହାଯାଏ, ଗୃହରେ ଦୁଇଟି ଲିଙ୍ଗ ନାହିଁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ତିନିଟି ସାଲଗ୍ରାମ ନାହିଁ। ଦ୍ୱାରକାର ଦୁଇଟି ଚକ୍ର, ଦୁଇଟି ସୂର୍ଯ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଦୁଇଟି ସାଲଗ୍ରାମ ଏକାଠି ପୂଜା କରାଯିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୁଇଟିକୁ ଏକାଠି ରଖି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଘରେ ଯେଉଁ ମୂର୍ତ୍ତି ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ାଯାଇଛି କିମ୍ବା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ କେବେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯଦି ସାଲଗ୍ରାମ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥାଏ କିନ୍ତୁ ଚକ୍ର ସ୍ଥିର ଅଛି, ତେବେ ସେଠି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ। ହେ ଦେବୀ, ସାଲଗ୍ରାମର ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରକାର ପାଇଁ କୁହାଯାଏ। ସୁନାର ପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱାଦଶ କୋଟି ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଶତ ସାଲଗ୍ରାମ ପୂଜା କଲେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ। ସମସ୍ତ ଦେବମୂର୍ତ୍ତି ସମସ୍ତ ଜାତିର ଲୋକ ପୂଜା କରିପାରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ, ହେ ପୃଥିବୀ, ନିମ୍ନଜାତି ଲୋକେ ସାଲଗ୍ରାମକୁ ଛୁଁଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯଦି ଭ୍ରମରେ କୌଣସି ଶୂଦ୍ର କିମ୍ବା ଜନାନୀ ଛୁଁଏ, ତେବେ ଯଦି ତାଙ୍କର ଭକ୍ତି ଥାଏ, ସେମାନେ ପଦପଦ୍ୟୁତ ଜଳ ପାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ସାଲଗ୍ରାମ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ନିତ୍ୟ ପବିତ୍ରତା ଲାଭ ହୁଏ। ଏବେ ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ, ସୁନା ସହିତ ସାଲଗ୍ରାମ ରଖିଲେ କିପରି ମହାଫଳ ମିଳେ। ଯଦି ସମୁଦ୍ରକୁ ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ରକୁ ଦାନ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହି ପୂଜାର ଫଳ ଶତବର୍ଷ ଧରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବ ନାହିଁ। ଏହି ଗୁପ୍ତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଧି ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି। ପୂଜାର ଆରମ୍ଭର ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ କୁହିଲି। ଏଠିଠାରୁ ଆଉ କ’ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?