ପୂର୍ବରୁ ଏଉଁ ଯେପରି ଉପାୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ସେହି ଅନୁସାରେ ଜଣେ ପୁରୁଷ ଦାନ ପାତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏହି ସମୟରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯିବ—ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ହେଉ। ପରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯିବ—ପର୍ଜନ୍ୟ ଦେବତା ବର୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ଏବଂ ଧରିତ୍ରୀ ଫସଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ। ଏହା ପରେ, ଭଗବାନଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପୂଜିତ ହେବା ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରାଯିବ। ଏହା ପରେ, ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ନିର୍ବିଘ୍ନ ଭାବରେ ବିଦାୟ ଦେବା କଥା କହିବା ଉଚିତ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର ଓ ଶୋଭା-ସାଜରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁଠି ଦେଖାଯାଏ ଯେ, ଜଣେ ଭକ୍ତ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ ଯେପରି ରାଜା ଗ୍ରାମ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେପରି ମୋର ଶାସ୍ତ୍ରରେ, ମୋର ଆଶୀର୍ବାଦ ଅନୁସାରେ, ଯେଉଁଠି ଏହି ବିଧିରେ ମୋ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଏ, ମୋର ପୂଜା ସମୟରେ ମୋର ପଥରେ ଜଳ ବିନ୍ଦୁ ପଡ଼େ। ଏହିପରି ଭୂମି, ମୃତ୍ତିକା ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ର ବିଧି ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏଭଳି ଉତ୍କଳିତ 'ମୃତ୍ତିକା ପୂଜା ପ୍ରତିଷ୍ଠା' ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା। ଏବେ କଂସ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଧି କୁହିବି। ପ୍ରଥମେ, କଂସ୍ୟରେ ଏକ ଶୋଭା ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କରାଯିବା ପରେ, ଏହାକୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରାଯିଏ। ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ମିଶାଇଥିବା ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍—'ଯେଉଁ ତତ୍ତ୍ୱ, ସେ କଂସ୍ୟରେ ନୟନ ରୂପେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହେଉ।' ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ରାତି ଶେଷ ହେଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ବେଦପାଠ କରିବେ। ପୂଜାରୀ ଉତ୍ତମ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଶା ଜଳ ନେଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ—'ଓଁ, ସମସ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟତାର ଧାମ, ମାୟାଶକ୍ତିର ନାୟକ, ଯୋଗଶକ୍ତିର ଶିରୋମଣି।' ଏହିପରି, ଭଗବାନ ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁ ସମ, ପାବନ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପ୍ରାଣସ୍ୱରୂପ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ସେହି ପରମପୁରୁଷ, ଓଁ—ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଦ୍ୱାର ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଘରକୁ ଆଣିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଧୂପ, ଫୁଲ, ଦୀପ ଦେଇ, ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ୍। ପ୍ରତିଷ୍ଠା ମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି—'ଓଁ, ତୁମେ ତେଜୋମୟ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଆନନ୍ଦର ମୂର୍ତ୍ତି, ତିନି ଲୋକର ନାଥ, ଏଠାରେ ଆସ, ପରମପୁରୁଷ, ଏଠାରେ ରୁହ ଓ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।' ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ପୂଜା କରାଯିବ। ପରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ—'ଓଁ, ତୁମେ ପବିତ୍ର, ଆତ୍ମା, ପୁରାତନ ପୁରୁଷ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ସାର, ଦେବତାମଣ୍ଡଳର ନାଥ।' ଏହିପରି ଭକ୍ତିସହିତ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଶୋଭିତ କରି, ଚନ୍ଦନ, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ମିଠା ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ, ଶାନ୍ତି ପାଠ ହେବ। ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯିବ—'ରାଜାମାନେ, ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ, ଏବଂ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ହେଉ।' ଏବଂ—'ଦେବମାନ୍ୟ, ତୁମ ଦୟାରେ ମୋର ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ହେଉ।' ଏହା ସହିତ ଗୁରୁ ଓ ଭଗବାନଙ୍କ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ବିଶେଷ କରି, ଗୁରୁଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର ଓ ଭୋଜନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରାଯିବ। ଯେଉଁଠି ଗୁରୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନୁହଁନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଏହି ଫଳ ଦୂର ରହିଯାଏ। ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ଏହିପରି କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ନବ ଓ ସତାଇଶ ପିଢି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିବାର ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ଏହିପରି, ମୂର୍ତ୍ତି ପୂଜାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଧି କୁହାଯାଇଛି; ଏହିପରି କରିଲେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ମିଳିଥାଏ। ଏଭଳି ଉତ୍କଳିତ 'କଂସ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା' ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା। ଏବେ କହାଯାଉଛି କାଂସ୍ୟ ପରେ ପିତଳ ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା। ଭଲ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ଥାପିତ ଓ ଆକୃତିଶାଳୀ ପିତଳ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ନକ୍ଷତ୍ର ଦିନରେ ମୋର ମନ୍ଦିରକୁ ଆଣିବା ଉଚିତ୍। ଯଥାଯଥିତ ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ନିୟମ।