ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ ବରାହ ପୁରାଣରେ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଧି ବିଶେଷ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ପ୍ରଥମେ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ମନ୍ଦିରରେ ଆନ୍ତିବା ଉଚିତ। ଏହିପରେ, ପ୍ରତିଷ୍ଠା କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିବା ଦରକାର। ଅଭିଷେକ ପୂର୍ବକ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ—“ହେ ଶୁଭ ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ଯେଉଁଠି ତୁମେ ପ୍ରଶଂସିତ ଏବଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଏଠି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତୁ।” ଏହିପରି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର—“ହେ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ଏହି ବସ୍ତ୍ର ଭକ୍ତି ସହିତ ମୁଁ ତିଆରି କରିଛି, ଦୟାକରି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।” ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ ବସ୍ତ୍ର ଅର୍ପଣ କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରି ଧୂପ ଦେବା ଉଚିତ—“ସେଇ ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ, ନାରାୟଣ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ନାୟକ।” ଏପରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଭୋଗ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର। ପୂର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖିତ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପଣକ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ ଶାନ୍ତି ପାଠ କରିବା ଦରକାର, ଯାହା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ—ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ, ଗୋମାତା, ଦଳାନ, କନ୍ୟାମାନେ, ଏବଂ ପତିବ୍ରତା ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ଅନୁଗତ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ରୋଗ ନାଶ ହେଉ, କୃଷକମାନେ ସଦା ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତୁ। ଏହି ସମସ୍ତ କ୍ରମ ପରେ, ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଦରିଦ୍ର ଓ ନିରାଶ୍ରୟଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ମୋ ଶରୀରରେ ଯେତେ ପାଣିବିନ୍ଦୁ ପଡ଼େ, ଯେଉଁଜଣେ ମୋତେ ଭୂମିରେ ଅଭିମାନ ଛାଡ଼ି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏପରି ଭାବେ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋ ଶିଳାମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଧି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଦେଲି। ଏହିପରି ‘ଶିଳାମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା’ ନାମକ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ। ଏବେ, ମୁଁ ପୁନି ମୃତ୍ସ୍ନାମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଧି ବିବେଚନା କରିବି, ହେ ଭୂମି, ଶୁଣ। ଯେଉଁଠି ଏକ ଅଭିନ୍ନ, ଅଫଟା ନଥିବା କାଠ ମୂର୍ତ୍ତି ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ, ସେଠି ମୃତ୍ସ୍ନା ଦ୍ୱାରା ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରିବା ଦରକାର। ଏହିପରି ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ଯେଉଁଜଣେ ମୋ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ପୂଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ। କାଠ, ତାମ୍ର, କଂସ୍ୟ, ରୂପା, ସୁନା, କିମ୍ବା ଟିନ୍ ମୂର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ଯେପରି ବିଧି ରହିଛି, ସେହିପରି ମୃତ୍ସ୍ନାମୂର୍ତ୍ତି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଜଣେ ଘରେ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ଏପରି ଭାବେ ପୂଜା କରିପାରିବେ। ଏହିପରି ଭାବେ ମୋ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୁଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କିମ୍ବା ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ମୋ ପୂଜା କରନ୍ତି, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଦେଇ ଖୁସି ହୁଏ। ମୋ ଭକ୍ତ ଯେଉଁଜଣେ ସଦା ନିଷ୍ଠାସହିତ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ଏକ ଅଞ୍ଜଳି ଜଳ ଦେଲେ, ମୋ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆନନ୍ଦ ହୁଏ। ଯେଉଁଜଣେ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତ ସହିତ ସଦା ମୋ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଓ ରକ୍ଷିତ ବିଧି ତୁମକୁ କୁହିଦେଲି। ଯେଉଁ ଦିନ ଶୁଣିବେ, ଉପଯୁକ୍ତ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଏହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଓ ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ରବ୍ୟ ଜଳ ସହିତ ମିଶାଇବା ଦରକାର। ପରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର—“ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ତୁମ ଦୟାରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଅଛି।” ତୁମେ ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ, ତୀବ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ମହାପୁରୁଷ—ମୁଁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର କରେ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଚିତ୍ତ ଏକାଗ୍ର କରି, ଚାରିଟି ଘଡ଼ା ନେଇ, ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଦରକାର। ପରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ—“ଓଁ। ଭଲ ଭାବରେ ବରୁଣ, ସାଗର ଓ ଅଗ୍ନି, ଭୂମି, ସମସ୍ତ ଜଳ ଉପାସନା କରି, ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅଛି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ।” ଏଭଳି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ମୋ ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହାପରେ ଅଗୁରୁ, କପୂର ଓ କେଶର ଧୂପ ଦେବା ଦରକାର। ଯଥାଯଥ ଧୂପ ଦେଇ, ପିତାମ୍ବର ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର—“ପିତାମ୍ବରରେ ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ, ପ୍ରଭୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ।” ଏହିପରି ଭାବେ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଯଥାଯଥ ବସ୍ତ୍ର ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର। ଏହିପରି, ଶିଳା କିମ୍ବା ମୃତ୍ସ୍ନା ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଧି ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଶ୍ରଦ୍ଧା, ନିୟମ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ କରିଲେ, ପ୍ରଭୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ ଏବଂ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଫଳ ଦାନ କରନ୍ତି।