ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରମରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ, ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ “ତୁମେ ତୃପ୍ତି ହେଉ” ବୋଲି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ପ୍ରଥମେ ପିତାଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଏହି କ୍ରମ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଏହିପରେ ସେଇ ପ୍ରକାରେ ମାତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିବେଦନ କରିବା ଦରକାର। ଏହି କ୍ରମରେ ମାମା, ଗୋତ୍ର ପୂର୍ବଜ, ଓ ପିତାମହଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହାପରେ, ପୂର୍ବ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ “ମଧୁବାତା” ରିଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ନିୟମ ଅଛି। ଏହିପରିକାରେ, ମାତୃ ପୂର୍ବଜମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ରମ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ କହିଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଗୋତ୍ରର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, “ଯେଉଁମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିନା ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ଆମେ ସେମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କରୁଛୁ” ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ। ଏହି ଗୋତ୍ର, ମାତା, ପ୍ରମାତା, ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ ଆସନ ଦେବା, ଅର୍ଘ୍ୟ ପାତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ, ପିଣ୍ଡ ପ୍ରଦାନ ଓ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ନିୟମ ଅଛି। ଏହି ଗୋତ୍ର, ପ୍ରମାତା ଓ ଦେବୀଙ୍କୁ ନିୟମିତ କ୍ରିୟାରେ ଏଭଳି ନିବେଦନ କରିବା ଦରକାର। ପ୍ରଥମ ଆଶୀର୍ବାଦରେ କୁହାଯାଏ ଯେ, ଯାହା ଦିଆଯାଏ ତାହା ଅବିନାଶୀ ହୁଏ। ପିତାଙ୍କ ଅବିନାଶୀତ୍ୱ ସମୟରେ, ପୂର୍ବଜମାନେ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ନିବେଦନ ମଧ୍ୟ ଅବିନାଶୀ ହୁଏ। ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଦିଆଯାଇଥିବା ପାଣି ମଧ୍ୟ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏହିପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ପରେ ପୂର୍ବଜମାନେ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ। ସେମାନେ କହିଥିଲେ, “ତୁମେ ଶାନ୍ତ ରୁହ, ତିନି କାଳ ଜ୍ଞାନୀ, ଏବେ ଆମେ ନରକକୁ ଯାଉଛୁ।” ପୂର୍ବ କର୍ମର ପାକତି ଦ୍ୱାରା, ହେ ମୁନି, ଏଠି ଯେଉଁ ପୂର୍ବଜମାନେ ମୁଁ ଦେଖିଥିଲି, ସେମାନେ ବହୁଦିନ ଏଠି ଥିଲେ। କିଛି ମନେ ଶାନ୍ତି ଥିଲା, କିଛି ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ଥିଲେ। ସେମାନେ ନିରବ ଭାବେ ଯାଉଥିଲେ, ଏହି ବିଷୟରେ କ’ଣ ନିଶ୍ଚିତତା ଅଛି? କ’ଣ ଅବସ୍ଥାରେ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅଫଳ ହୁଏ? ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ, କ’ଣ କାରଣରୁ ଏହିପରି ହୁଏ। ଯଦି ଦ୍ରବ୍ୟ ଅଶୁଦ୍ଧ ଅଟେ, କିମ୍ବା ଅଯୋଗ୍ୟକୁ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ଏହା ମହାପାପ ହୁଏ। ଯଦି ତିଳ, ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା କୁଶା ନାହିଁ, ତେବେ ଏହା ରାକ୍ଷସୀୟ ଗଣାଯାଏ। ଏଭଳି ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମ ରାକ୍ଷସନାଥ ରାବଣଙ୍କୁ ସହିତ ତାଙ୍କ ସାଥିମାନେ ହତ୍ୟା କରି, ପ୍ରସନ୍ନ ସୀତାଙ୍କ ସହ ଥିଲେ। ସୀତା ପ୍ରସନ୍ନ ହେବା ପରେ, ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ଏକ ବର ଦେଲେ। କ୍ରୋଧରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ, ଯଦିଓ ଯଥାଯଥ ପାତ୍ର ଥାଏ, ତଥାପି ଫଳ ଦିଏନାହିଁ। ଏହିପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଯଦି ଦକ୍ଷିଣା ବିନା କରାଯାଏ, ଏହା ତ୍ରିଜଟାକୁ ଦିଅଛି ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ ହୁଏ। ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ, କ’ଣ ଦିଆଯାଇଥିଲା ପ୍ରସନ୍ନ ବାସୁକିଙ୍କୁ। ଯଜ୍ଞର ଉପଯୁକ୍ତ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ; ଦ୍ୱିଜନ୍ମ ଦିଏନାହିଁ, ତେବେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଜ୍ଞାନୀ, କିମ୍ବା ମନ୍ତ୍ର ବିନା କ୍ରିୟା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅଫଳ ହୁଏ। ଶିଷ୍ୟ ଯଦି ଭକ୍ତି ସହିତ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତିନାହିଁ, ତେବେ ଜ୍ଞାନ ଦାନ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ମୁଁ ଏହି ସବୁ ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ, ହେ ସର୍ପରାଜ, ତୁମକୁ ଦେଇଛି। ଏବେ ମୋତେ କହ, ଅସତ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଦାନ ଓ ବ୍ରତ କ’ଣ ଭାବରେ ହୁଏ? ଯେଉଁମାନେ ଚୋରି କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଗୋପନ କରି ଦାନ ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁନିଥରେ ଫଳ ପାଇଁ ଫେରିଆସନ୍ତି। ମୌନ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବାମାନେ କିଛି ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ପୁନି ଫେରନ୍ତି। ତିନି କାଳ ଜ୍ଞାନୀ କହିଲେ: “ତୁମେ ତୃପ୍ତି ହେଉଅ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ଦେଖି ତୃପ୍ତି ହେଉନାହାଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠି ଅଚଳ ରୁହ। ମୋ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠି ଅପେକ୍ଷା କର। ତେଣୁ ଏହି ଦିନ, ମୋ ବ୍ରତ ଛାଡି, କରୁଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେଙ୍କୁ ସହ ମୁଁ ନିୟମିତ କ୍ରମରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବି।” ଏହିପରି, ରାଜା ଏକାଏକି ଆସିଥିବା ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କ ପାଦ ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ ସଦା ତୁମେ ମୋ ଘରକୁ ଆସିଲେ, ଯଜ୍ଞ କରିବି। ଏଠାରେ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ପାଇଁ ପାଣି, ଏଠାରେ ଅର୍ଘ୍ୟ, ଏଠାରେ ମଧୁପର୍କ, ଏଠାରେ ଏହି ଗାଈ ଅଛି।” ଏହି ସବୁ ଶୀଘ୍ର ଗ୍ରହଣ କରି, ମୁନି ତୁରନ୍ତ କଥା କହିଲେ।