ଏହି ମହାତ୍ମ୍ୟ ଗଥାରେ, ଶ୍ରୀବରାହ ମହାପ୍ରଭୁ କହିଲେ—"ହେ ପୃଥିବୀ, ତୁମେ ଧ୍ୟାନ ଦିଅ, ଧ୍ରୁବତୀର୍ଥରେ ପୁରାତନ କାଳରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ସେ କଥା ଶୁଣ। ଏଠାରେ ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସତ୍ୟବାନ୍ ରାଜା ଥିଲେ। ସେଠି ତାଙ୍କର ଦୁଇଶୋ ରାନୀ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ କୁଳର, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଓ ଯଥାଯଥ ଆୟୁର୍ବୟସ୍କ। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ରାନୀ ଥିଲେ ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା, ସେ ପ୍ରଭାବଶାଳି ଓ ବୀର ପୁତ୍ରମାତା ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହଚରୀମାନେ ସ୍ତ୍ରୀଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଆଚରଣ କରୁନଥିଲେ। ଏହି ଦୋଷରେ ସେମାନେ ସ୍ଵୟଂ ନିଜ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ନରକକୁ ପତିତ ହେଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ସମୟରେ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ମହାପୁରୁଷ ତାହାଠାରୁ ତଳକୁ ପଡ଼ିଲେ। ସେମାନେ ଅନ୍ଧକାର ଶରୀର ଧାରଣ କରି, ମଛରିକା ଆକୃତିରେ ଏଠାଉଁଠା ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ। ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ମାୟାବଶତଃ କୌଣସି ବ୍ରତ କିମ୍ବା ଜପ କରାଯାଇନଥିଲା। ଏଠି ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଦିନ ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରୁ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରୁ ଅନେକ ଜଣ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସୁସ୍ଥ ଦେହରେ ଦଳେ ଦଳେ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯାଉଥିଲେ। ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତ୍ର ଓ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେହରେ ଆନନ୍ଦରେ ଦଳେ ଦଳେ ଯାଉଥିଲେ। କିଛି ଆସିଥିବା ପଥରେ ଫେରିଯାଉଥିଲେ, ପୁଣି ପୁଣି ଆସୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଏକାଠି ହେଇ, ଯିବା ଓ ଆସିବା କାମ କରୁଥିଲେ, ଆନନ୍ଦରେ ଆଶୀର୍ବାଦ କରୁଥିଲେ। ଅନ୍ୟେମାନେ ଶୀର୍ଣ୍ଣ ଦେହ, ଅତି କ୍ଷୀଣ ଓ ଅନ୍ତର୍ଭାଗ ଉଦର ସହିତ, ଉତ୍ତମ ପଳଙ୍କରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟକୁ ଏକ ମହୋତ୍ସବ ଭାବେ ଦେଖି, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷି ବିସ୍ମୟରେ ଉଠିବାକୁ ପଡ଼ିଲେ। ସେହି ପବିତ୍ର ଏକାନ୍ତ ତୀର୍ଥ ମାନେ ଏକ ସମୁଦ୍ର କୂଳ ଭଳି ଘେରି ଆସିଥିଲା। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ଷୀଣ, ଅନ୍ତର୍ଭୂତ ଚକ୍ଷୁ, ଶୀର୍ଣ୍ଣ ପୃଷ୍ଠ ଓ କମ୍ପିତ ଦେହରେ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର କଥା କିଏଁ ଶୁଣିନଥିଲେ, ଏକ ଛୋଟ ପକ୍ଷୀର ଡାକ ଭଳି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲା। ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଅନ୍ୟେମାନେ କଠିନ ପ୍ରୟାସ ବିନା ଆସି, ନିଜ ଯଥାଯଥ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଉନଥିଲେ। ଏହି ଦିନ ମୋର ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଏଠି ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା, ଦିନ ଓ ରାତି। ତୁମକୁ ଏହି ଦେହରେ ଦେଖି, ମୋର କ୍ରିୟା ତୁମ ପାଖକୁ ଗଲା। ତାହାପରେ, ସେ ଜୀବ କହିଲେ—"ଯେଉଁଠି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ତୀର୍ଥରେ କେହି ପୁନର୍ବାର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ତିଳ ମିଶିତ ପାଣି ଦେଇ, ସେ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ତିଳରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଜନ୍ମର ଦୋଷ ଥାଏ, ସେ ନରକକୁ ଯାଏ। ମୋ ପାଇଁ କୌଣସି ପଥ ନାହିଁ, ମୁଁ ତିନିପ୍ରକାର ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ। ଯେଉଁମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେମାନେ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯାଉଛନ୍ତି; ଦୁର୍ବଳଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ମାର୍ଗ ନାହିଁ। ଯେଉଁପୁଏ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ସ୍ଵଧା ଦାନ କରି ସମ୍ମାନ ଦେଇଥାଏ, ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ତୁମେ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହି ସ୍ଵର୍ଗଗତ ଜନମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିଛ। ଶୂଦ୍ରମାନେ ଯେଉଁଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଯଥା ନିମ୍ନ କିମ୍ବା ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଜନ୍ମ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ। ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତାହାର କାରଣ ବ୍ଯାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। କହିଲେ—'ହେ ପ୍ରିୟ, ତୁମର ବଂଶ ମଧ୍ୟ ନିୟତିଅନୁଯାୟୀ ନାହିଁ। ମୋତେ ସବୁ କଥା କହ, ଯଦି ମୋର କଥା ସତ୍ୟ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ, ମୁଁ ତାହା କରିଦେବି।' 'ଏହି ଯେ ମୋ ଦେହରେ ଅଛନ୍ତି, କ୍ଷୀଣ ମଛରିକା ସ୍ୱରୂପରେ—ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଧାଗାମନ୍ତ୍ର, ଏକ ସମୟରେ ଧାଗା ରୂପରେ ତିଆରି। ରାନୀଙ୍କୁ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇବା ପାଇଁ, ସଦା ଏଠାରେ ପ୍ରଭାବତୀ ନାମକ ଏକ ଦାସୀ ଅଛନ୍ତି।' ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଏହି ଧ୍ରୁବତୀର୍ଥରେ ଘଟିଥିଲା। ଏହି ମହାତ୍ମ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ମଥୁରାରେ ଯେଉଁଠି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଏ, ସେଠି ମୋକ୍ଷ ନିଶ୍ଚିତ, କୌଣସି ସଂଶୟ ନାହିଁ; ସାଂଖ୍ୟ କିମ୍ବା ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ। ମଥୁରା ସମାନ ତୀର୍ଥ ନାହିଁ, କେଶବ ସମାନ ଦେବତା ନାହିଁ। ଏହିପରି ଅତି ପବିତ୍ର ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣ ଅଛି ଏହି ସ୍ଥାନର। ଏହିପରି ମହାତ୍ମ୍ୟ 'ପାପ ଶୋଧନର ମହତ୍ତ୍ଵ' ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ।