ନାରଦ କହିଲେ, “ମୁଁ ସଦା ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହି କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବି। ଏହି ଗାଥା ମାନବମାନ୍ୟରେ ସୁମନ୍ତୁ ଘୋଷଣା କରିବେ, ବିଶେଷ କରି ଯେପରି ଉତ୍ତର ପର୍ବତକୁ ଯାଇ ସେ ମାଂସପିଣ୍ଡ ସଦୃଶ ହୋଇଥିଲେ। ମୁଁ ନିର୍ମଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଦୟାରେ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିଛି; ଯେପରି ଉତ୍ତର ପର୍ବତରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଫଳ ମିଳେ, ସେପରି ମଥୁରାକୁ ଯାଇ ‘ଷଡ୍ସୂର୍ୟ’ ସ୍ଥାନରେ ପୂଜା କଲେ ମଧ୍ୟ ଫଳ ମିଳେ। ମଥୁରାରେ ମଧ୍ୟ ଦିନମଧ୍ୟାନ ସୂର୍ୟ ଉପାସନା କଲେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ଏଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ ପାଠ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ମହାପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। କୃଷ୍ଣା-ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: “ମଥୁରା ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ସ୍ଥାନ, ଏଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟପୂଜା ପ୍ରତି ଉତ୍ସାହ ଜନ୍ମେ। ନାରଦଙ୍କ କଥା ଅନୁସାରେ, ଜାମ୍ବବତୀପୁତ୍ର ସାମ୍ବ ଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ଏଠାରେ, ନାରଦଙ୍କ ପୂଜାରେ କିପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ତାହା ମୋର ସମ୍ମୁଖରେ କହ। ମୁଁ ସଦା ତୁମର ପ୍ରଶଂସାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛି। ତାପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ସ୍ପଷ୍ଟ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ସାମ୍ବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସାମ୍ବଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ; ସେ ସମୟ ମଧ୍ୟାନ ଥିଲା। ଯିଏ ମଧ୍ୟାନ ସମୟରେ ସ୍ନାନ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭେ। ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ, କୃଷ୍ଣା-ଗଙ୍ଗାର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ଦଢ଼ ମନରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ, ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ହୋଇ ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଥାଏ। ସାମ୍ବ ମଧ୍ୟାନ ସମୟରେ ଖୁସି ହୋଇ ଆକାଶରୁ ଦେଖିଲେ, ଦୁଇପ୍ରକାର ଯୋଗାଭ୍ୟାସ କରି ସାମ୍ବଙ୍କ କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ଶାନ୍ତି ହେଲା। ସାମ୍ବ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ରଥରେ ଦିନ ଓ ରାତି ବ୍ୟତୀତ କଲେ। ଏହି ଘଟଣା ସଦା ନୂତନ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ଉତ୍ତର ପର୍ବତ ଓ ଯମୁନାର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ଶରଣ ନେଇ, ପରେ ପଶ୍ଚିମ ପର୍ବତର ମୂଳସ୍ଥାନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ହୁଏ। ଏପରି ଭାବେ, ସାମ୍ବ ମଥୁରାରେ ଏକ ପ୍ରତିମା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ। ଏହିପରି, ମଥୁରାର ସାମ୍ବପୁର ନାମକ ସହର କୁଳନାଥ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ମାଘ ମାସର ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ଲୋକେ ଦିବ୍ୟ ସାମ୍ବପୁରକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ସେମାନେ ସେହି ଶାନ୍ତିମୟ ନିବାସକୁ ଯାନ୍ତି, ଯାହା ସୂର୍ୟମଣ୍ଡଳକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରେ। ‘ପାପଶାନ୍ତି’ ନାମକ ଏହି କଥା ମହାପାପକୁ ମଧ୍ୟ ନାଶ କରେ। ଏହିପରି, “ତିନିପ୍ରକାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା” ନାମକ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ପରେ, ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: “ଦ୍ୱିଜନ୍ମାନେ ନିମିତ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଭୋଜ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ, ନିୟମ ଓ ପବିତ୍ରତା ସହିତ, ସ୍ୱଭୋଜ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୋଜନ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱିଜନ୍ମମାନେ ପ୍ରସାଦିତ କରିବେ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ଯାହାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କଳୁଷମୁକ୍ତ। ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ପାଇଁ ମହାଉତ୍ସବ କରିବା ଉଚିତ। ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ, ଉପବାସ ଓ ବିଶ୍ରାନ୍ତି ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରି, ସେଠାରେ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରସାଦିତ କରିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭି ପିତୃପୁରୁଷମାନଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।” ଏହିପରି, “ମଥୁରାମାହାତ୍ମ୍ୟ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲବଣବଧ” ବିଷୟରେ ‘ରାମତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା’ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ପୁନି, ପୃଥିବୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ଦୋଷୀ ଓ ଦୋଷମୁକ୍ତ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସେ ଦୋଷୀ ହୁଅନ୍ତି।” ତାହାପରେ, ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: “ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ଦ୍ୱାରା ଭୋଜନ କରିବା, ରାଜଭୋଗ ଭୋଜନ କରିବା...” ଏହିପରି ଏହି ପବିତ୍ର କଥା ଅନୁକ୍ରମିକ ଭାବରେ ଉପସଂହାର ହେଲା।