ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଓ ପ୍ରୟାଗରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ନିୟମିତ ସ୍ନାନ କଲେ, ମଣିଷ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ। ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ଆସିକୁଣ୍ଡ ଓ କଳିଞ୍ଜରରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଖାଯାଏ। ଏଠି କୃଷ୍ଣ-ଗଙ୍ଗାର ପୁଣ୍ୟ ଦିନକୁ ଦିନ ଦଶଗୁଣି ବଢ଼ିଯାଏ। ମଥୁରାରେ ଭଲ କିମ୍ବା ମନ୍ଦ କାର୍ଯ୍ୟ ସବୁ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏଠିର ପବିତ୍ରତା ଓ ମହିମା ଏପରି, ଯେ ସମସ୍ତ ଘୋର ପାପ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ କରିଦିଏ। ଏହି ମହିମାର ସୀମା ଅସୀମ ଓ ଅପରିମେୟ—ଏହାର ଶେଷ କେହି ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ଯେପରି ଶ୍ୱାସ ଶାନ୍ତ ହେଲେ ବାୟୁ ଲୁଚିଯାଏ, ସେପରି ଏହି ଦିବ୍ୟତା ଲୁଚିଯିବା ପରେ ଦେଖାଯାଏନାହିଁ। ମାନ୍ୟରେ କେବଳ ନାମ କିମ୍ବା ରୂପର ଅନ୍ଶ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ, ଯେପରି ଶରୀରରେ ଘାମର ଚିହ୍ନ ରହିଯାଏ। ଭୂମି ନଶ୍ଟ ହେଲେ ତାହାକୁ ଖୋଜିପାଇଁ ଯାଏନାହିଁ, ତେଣୁ ସେଇ ଦେବତାଠାରୁ ଅଧିକ କିଏ ଅଛନ୍ତି? ସେହି ଦେବତା ବରାହ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପୁରାଣ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା। ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳକୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଯେଷ୍ଠ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ନବମୀ ତିଥିରେ ଯେଉଁମାନେ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି ଓ ସ୍ୱାମି ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ସେମାନେ ବାରୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ଆରୋହଣ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଏକଥା ବରାହ ଦେବ କହିଲେ—ଏଠି ପଞ୍ଚାଳ ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତି ସୁମନ୍ତୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି, ନମ୍ରତାରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ଆପଣ ଆମ ଗୁରୁ ଓ ପିତା, କି କରିବା ଉଚିତ ମୋର?" ସେ ପଚାରିଲେ—"ତିନି ରାତିର ଉପବାସ କିମ୍ବା କୃଚ୍ଛ୍ର, ପରାକ, କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବି କି?" ସୁମନ୍ତୁ କହିଲେ—"ଆକାଶ-ଭାରତୀରେ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସେହି ଠିକ୍, ତାହା କଦାପି ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ। ପ୍ରତିଦିନ ସ୍ନାନର ପୂର୍ବରୁ ନିୟମିତ ଯିବା ଉଚିତ। ଜୀବନକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାପରୁ ଦୂରେ ରହିବା ଚେଷ୍ଟା କର। ଏହିପରି କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଉତ୍ତମ ଗତି ଓ ପାପମୁକ୍ତି ମିଳିବ। ମଥୁରାର ଏହି ତୀର୍ଥର ମହିମା ଏପରି, ଓ ପୃଥିବୀ। କୃଷ୍ଣ-ଗଙ୍ଗା ଓ କଳିଞ୍ଜରର ମହିମା ମଧ୍ୟ ଏଭଳି।" ଏହି କଥା କିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଶୁଣିଥାଏ, ସେମାନଙ୍କର ସାତ ଜନ୍ମର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ସେମାନେ ଅମରତ୍ୱ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଅତି ମହାନ କୃଷ୍ଣ-ଗଙ୍ଗାର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା। ଏହା ପରେ, ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ—"ଏବେ ଦ୍ୱାରକାରେ ସାମ୍ବଙ୍କ ଶାପ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।" ଏଉଁ ସମୟରେ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ପୁଅ, ପତ୍ନୀ ଓ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ସହିତ ବସିଥିଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ପାଦ ପରିଷ୍କାର ପାଇଁ ଜଳ, ଅର୍ଘ୍ୟ, ଆସନ ଓ ମଧୁମିଶ୍ରିତ ପାନୀୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏକା ଦେଖି ସେଉଁଥିରେ ଏକ ଦେବତା ଆସି, ନିଜ ଅନୁରୋଧ ରଖିଲେ। ସେ ସଦା ନାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ। ଏହି ଦେବତା କହିଲେ—"ପ୍ରଭୁ, ଏହି ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କନ୍ୟାମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଖେଳାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛନ୍ତି; ଏହି ସୋଳ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ଜନ୍ମର ନାରୀମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛନ୍ତି।" "ସାମ୍ବଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ନାରୀମାନଙ୍କ ମନ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଆପଣଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି କଥା ଆଣିଛି।" "ଯେଉଁମାନେ କର୍ମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି; ବିପରୀତ କରିଲେ ନରକକୁ ପଡ଼ନ୍ତି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଥା ରହିଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଣିଷ ମଣିଷ ହିସାବରେ ଅଛି। ନରକରେ ଏହାର ବିପରୀତ ଅବସ୍ଥା ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି।" "ଯେଉଁମାନେ ଆସନରେ ବସିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଅଶାନ୍ତି ସତ୍ୟ ଥିଲା। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସଭା ଆସନ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଥିଲା, ସେମାନେ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ବସିଥିଲେ।" ଏହାପରେ ସାମ୍ବ ଆସିଲେ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ହାତ ଜୋଡ଼ି ନମସ୍କାର କଲେ। ସେଠାରେ ବିଶେଷ ରୂପବାନ୍ ସାମ୍ବଙ୍କୁ ଦେଖି ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷିତ ହେଲେ...