ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ମହାନ ଋଷିଙ୍କ ଶୁଭ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲି। ପରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୟା ଓ ଗଙ୍ଗା ମହିମାରେ ପୁନଃ ମୁଁ ପବିତ୍ରତା ଲାଭ କରିଛି। ଏହି ତଥ୍ୟ ମୋ ମନରେ ଉଦିତ ହେଲା—ଅନୁଚିତ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ପାପ ଦୂର ହୋଇଗଲା। ଏବେ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମକୁ ନମସ୍କାର କରେ। ଏହିପରି ଅନୁମତି ମାଗି, ସେ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ଆକାଶରୁ ଦେହହୀନ ଧ୍ୱନି ଶୁଣିଲେ—“କାହିଁକି ଏବଂ କାହାର ଭୟରେ ତୁମେ ଏମିତି ମୃତ୍ୟୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଛ? ଏହି ସ୍ଥାନ ଚକ୍ରଧାରୀ ପାଦ ଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକ ପରି ଶୁଭ୍ର ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଏଠାରେ କୌଣସି ପାପ କରାଯାଇଥିଲେ ତାହା ହୀରା ପରି ଦୃଢ଼ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଏକଥର ସ୍ନାନ କଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପ ମଧ୍ୟ ଦୂର ହୁଏ। ଏଠାର ପଞ୍ଚ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିବା ସମାନ କିଛି ନାହିଁ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ନୈମିଷେ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଓ ପ୍ରୟାଗରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ଅସିକୁଣ୍ଡ ଓ କାଲିଞ୍ଜରରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ମହିମା। କୃଷ୍ଣ-ଗଙ୍ଗାର ମହତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରତିଦିନ ଦଶଗୁଣି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ମଥୁରାରେ ସଦ୍କର୍ମ ଓ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦୁହିଁ ନାଶ ପାଏ। ଏଠିର ପୁଣ୍ୟ ଓ ମହିମା ଏପରି ଯେ, ସେଠି ଦୁର୍ଲଭ ତମ ପାପ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବେ ନାଶ ହୁଏ। ଏହି ତୀର୍ଥର ମହିମା ଅନନ୍ତ ଓ ଅପାର—ତାହାର ସୀମା କେହି ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ଯେପରି ଶ୍ୱାସ ଶେଷ ହେଲେ ବାୟୁ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେପରି ଏହି ଦିବ୍ୟତା ବିଲୀନ ହେଲେ ତାହା ଅନୁଭବ କରିପାରିବା ଯାଏନାହିଁ। କେବଳ ନାମ କିମ୍ବା ଆକୃତି ମାତ୍ର ଅନୁଭବ ହୁଏ, ଯେପରି ଘମ ଦେଖାଯାଏ। ପୃଥିବୀ ନାଶ ହେଲେ ସେଉଁଠାରେ କିଛି ମିଳେ ନାହିଁ—ତେବେ ସେ ଦେବତାଠାରୁ ବଡ଼ କିଏ? ସେହି ବରାହ ଅବତାର ହେଉଛନ୍ତି ଯିଏ ପୁରାଣ ଉଦ୍ବୋଧ କରିଛନ୍ତି। କେବଳ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ଯେଉଁ ମାନବ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ ତିଥିରେ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ସେ ଦ୍ୱାଦଶ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ୱଳ ଦେହ ଧାରଣ କରି ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ଆରୋହଣ କରେ। ଏହି ସମୟରେ ବରାହ ଦେବ କହିଲେ—ଏଠାରେ ପଞ୍ଚାଳ ନାମକ ଜଣେ ସୁମନ୍ତୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଓ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଆପଣ ଆମର ଗୁରୁ ଓ ପିତା, ମୁଁ କ’ଣ କରିବି?” ସେ ପଚାରିଲେ, “ତିନି ରାତିର ପୃଥକ୍କ୍ରିୟା, କୃଚ୍ଛ୍ର, ପରାକ, କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବି କି?” ସୁମନ୍ତୁ କହିଲେ, “ଆକାଶ-ଭାରତୀରେ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସେହି ନିଶ୍ଚିତ ଓ ସତ୍ୟ। ପ୍ରତିଦିନ ସ୍ନାନ ପୂର୍ବରୁ ସେ ନିୟମିତ ଯିବେ। ଯେଉଁଯାଏଁ ଜୀବନ ରହିବ, ପାପରୁ ଦୂରେ ରୁହିବେ।” ଏପରି କରିଲେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶୁଭ ଗତି ଲାଭ କରିବେ ଓ ପାପ ମୁକ୍ତ ହେବେ। ମଥୁରା ତୀର୍ଥର ଏହି ମହିମା, ମାଟି ମଣିଷ! କୃଷ୍ଣ-ଗଙ୍ଗା ଓ କାଲିଞ୍ଜର ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ମହତ୍ତ୍ୱ ଧାରଣ କରିଛି। ଯେଉଁଠାରେ ଏହି କଥା ସ୍ରଦ୍ଧାଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସପ୍ତଜନ୍ମ ଜମା ପାପ ନାଶ ହୁଏ, ଅମରତ୍ୱ ଲାଭ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଏହିପରି ମହାପୁଣ୍ୟ ମୟ ତଥ୍ୟରେ ‘କୃଷ୍ଣ-ଗଙ୍ଗା ମହିମା’ ନାମକ ଏହି ୧୭୬ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏବେ, ହେ ଭୂମି, ବରାହ ଦେବ କହିଲେ—ଏବେ ତୁମେ ଦ୍ୱାରକାରେ ସାମ୍ବଙ୍କ ଶାପ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ଏକଦିନ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ପୁଅ, ଜଣାଣୀ ଓ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ସହିତ ସୁଖରେ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ପାଇଁ ଜଳ, ଅର୍ଘ୍ୟ, ଆସନ ଓ ମଧୁପାନ ପାତ୍ର ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣ ଏକାକି ଥିଲେ, ସାମ୍ବ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କଲେ। ସେ ସଦା ନାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ, ହେ ଦେବେଶ।