ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ କୁମାରୀ ଯିଏ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ଶ୍ରୀମତୀ ଥିଲେ, ସେଉଁଠି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିବାହରେ ଦିଆଯାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ କିଛି ଅପୂର୍ବ ଘଟଣା ଘଟିଗଲା—ଏହି କନ୍ୟାଙ୍କ ଅସ୍ଥିଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଗ୍ରହ କରି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଥୁରାକୁ ଯାଉଥିଲେ। କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠି ଅସ୍ଥିରେ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତି ଥାଏ, ସେଜଣେ ସଦା ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଏକ କାଫିଲା ସହିତ, ସେ ଯୁବତୀ ମଥୁରାକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଏହି କୁମାରୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀ ଥିଲେ—ତାଙ୍କର ଦେହ ନମ୍ର ଓ ସୁକୁମାର, କେଶ ଘନ ଓ କୁନ୍ଦଳିତ କଳା। ତାଙ୍କର ଆଙ୍ଗୁଳି, ପାଦଅଙ୍ଗୁଳି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବେ ଗଠିତ, ନଖ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ, ଶୁଭ ପ୍ରତୀତି। ତାଙ୍କର କଟି ସ୍ଲିମ୍, ଉଦର ସମ, ସ୍ନିଗ୍ଧ ଓ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତନ ଥିଲା। ନଖ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଚକ୍ଷୁର ଆକର୍ଷକ, ଭୃକୁଟି ମନୋହର, ଦେହ ମାପ ମାନ୍ୟ, କଥା ମଧୁର। ଏହି ଚର୍ମ-ଶୋଭିତ କନ୍ୟା ଯାହାକୁ ଦେଖୁଥିଲେ, କିମ୍ବା ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ, ସେମାନେ ମନୋହରତାରେ ଆକର୍ଷିତ ହୁଅଥିଲେ। ସେ ଯୁବତୀ ସବୁଠାରେ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, କାନ୍ୟାକୁବ୍ଜର ରାଜା, ଯିଏ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଅପାର ଧନର ମାଲିକ, ଦର୍ଶନରେ ମନୋହର ଓ ଆକର୍ଷକ, ସେ ଯୁବତୀ ରାଜସ୍ବାସିନୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଚିତ୍ତାକର୍ଷିତ ହେଲେ। ଗୀତ-ନୃତ୍ୟରେ ଆସକ୍ତ, ସେ ରାଜସ୍ବାସିନୀମାନଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏପରି, ସେ ଯୁବତୀ ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ରହିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏଭଳି ଘଟଣାବଳୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି, ମଥୁରାର ମହିମା, କୃଷ୍ଣ-ଗଙ୍ଗା ଓ କାଳିଞ୍ଜରର ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣାନ୍ତ କରି, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବରାହ ପୁରାଣର ୧୭୫ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଉଛି। ପରେ, ଶ୍ରୀ ବରାହଦେବ କହିଲେ: ଏହି ବ୍ୟାପାରୀଙ୍କର ସାମଗ୍ରୀ ନେଇ, ସେ ଏହି ଦଳ ସହିତ ଏକାଠି ହେଲେ। ସେ ବ୍ୟାପାର କରିବାରେ ସଫଳ ହେଲେ, ଧନୀ ଓ ଦର୍ଶନୀୟ ହେଲେ। ସେମାନେ ମଥୁରାନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ, ପାଞ୍ଚାଳ ନାମକ ଜଣେ ପ୍ରଭୁ ପ୍ରଭାତେ ତାଙ୍କ ସେବକମାନେ ସହିତ ଗର୍ବରେ ଏକ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ଆସିଥିଲେ। ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖି ବାରମ୍ବାର ବହୁ ଦାନ ଦେଇଥିଲେ। ଏପରେ, ଉତ୍ସୁକତାବଶତଃ, ସେ ଗର୍ତ୍ତେଶ୍ୱର ନାମକ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ। ସମାନ ସମ୍ମାନରେ, ଧାତ୍ରେୟିକା ନାମକ ଜନାନୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶନ କଲେ। ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେ ତାଙ୍କୁ ମଣିମାଳା ଦାନ କଲେ। ସେ ପ୍ରତିଦିନ କୃଷ୍ଣ ଓ ଗଙ୍ଗା ମୂଳରେ ଥିବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ। ଏଭଳି କରି କରି ଛଅ ମାସ କଟିଗଲା। ଏକ ଦିନ, ତାଙ୍କ ନିଜ ଆଶ୍ରମରେ ଥିବା ଜଣେ ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ତାଙ୍କ ଦେହ କୀଟପ୍ରଭୃତି ଦ୍ୱାରା ଢାକା ଥିଲା। ସେଉଁଠି ପ୍ରତି ସ୍ନାନରେ ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ଅନେକ କୀଟ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ। ସୁମନ୍ତୁ ନାମକ ଏହି ପ୍ରମୁଖ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ କିଛି ଦିନ ଦେଖି ଅବାକ ହେଲେ। ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ, ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ତୁମେ ଦିନ ରାତି କ’ଣ କରୁଛ? ମୋ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦିଅ। ତୁମେ ପାଞ୍ଚାଳ, ବ୍ରାହ୍ମଣପୁତ୍ର କି ବ୍ୟାପାରୀ?” ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରୁ ଆସି, ମଥୁରାକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ସ୍ନାନ ପରେ, ତିନି ଗର୍ତ୍ତେଶ୍ୱର ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ। ସୁମନ୍ତୁ କହିଲେ: “ସେଉଁଠି ସ୍ନାନ ନ କଲେ କୀଟରେ ଢାକା ଥିଲେ, ସ୍ନାନ କଲେ ଶୁଭ୍ର ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିଲେ। ତୁମ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଗୁପ୍ତ ମହାପାପ ଅଛି। କାଳିଞ୍ଜର ସ୍ପର୍ଶରେ ତୁମ ଦେହ ପବିତ୍ର ହେଉଛି। ତୁମ ଗୁପ୍ତ ପାପ କ’ଣ, ଆମକୁ କୁହ। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ମହିମା ଦେଖି, ତୁମ ଭଲ ପାଇଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି।” ପ୍ରଶ୍ନ କଲାପରେ ସେ କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ, ପୁନର୍ବାର ପୂର୍ବପରି ଚାଲିଗଲେ। ପରେ, ଜଣେ ଜନାନୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଗଲା: “ତୁମେ କିଏ, ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ? କାହାର କନ୍ୟା, ମଧୁର କଥା କହିଥିବା ଏଇ ଯୁବତୀ, କେଉଁ ଦେଶରୁ ଆସିଛ?” ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଏବଂ ମଥୁରା ମହିମାର ଚମତ୍କାର ଏଠି ଅନ୍ତ ହୁଏ।