ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଉତ୍ସ, ଅବିନାଶୀ, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଦେବଦେବ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ, ଏହି ଧୂପ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅର୍ପିତ। ଆପଣଙ୍କ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉ, ଏବଂ ଅବିନାଶୀ ରୁହୁ। ଆଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଅବତାର ନେଇ, ଆପଣ ବୈରୋଚନିଶ୍ୱର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରି, ଦେବତାମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଯୋଗୀମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି। ଆପଣ ନିଜେ ହଁବା ଭୋଗକର୍ତ୍ତା, ନିଜେ ଅର୍ପଣକର୍ତ୍ତା, ନିଜେ ପୂଜାରୀ ଓ ନିଜେ ଅର୍ପିତ ଦ୍ରବ୍ୟ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ, ଆପଣ ଖାଦ୍ୟ, ଆପଣ ଜଳ ଓ ବସ୍ତ୍ରର ରୂପ ଅଟୁଟ ରହିଛନ୍ତି। ବର୍ଷା, ବରୁଣ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଜଳ, କେଶବ ଓ ଶିବ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠି ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛନ୍ତି। ଖାଦ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଜାପତି, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ। ଭାମନ ଜ୍ଞାନ ଦାତା, ଭାମନ ନିଜେ ଜଳର ରୂପରେ ବ୍ୟାପ୍ତ। ମୁଁ ଭାମନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରେ, ଭାମନ ମୋତେ ଦେଇଥାନ୍ତି। କପିଳଙ୍କ ଅଙ୍ଗରେ ଚୌଦ ଲୋକ ବିରାଜିତ। ହେ ଦିବ୍ୟଜନ୍ମା, ମହାମାନ୍ୟ, ଏହି ଅର୍ପଣ ମୋ ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଉଛି। ଯେ କୌଣସି ଭକ୍ତିଶୀଳ, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଏହି କ୍ରିୟା କରେ, ସେ ଶତଗୁଣ ଫଳ ଲାଭ କରେ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଉପାସନା କରିଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା, ହେ ପାପୀମାନେ, ତୁମେ ମୋତେ ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଏହି ବ୍ରତ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଳନ କରିବା ଦରକାର। ତୁମ ନିକଟରୁ ଶୁଣି, ମୁକ୍ତି ସାକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଏବେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏହା ଅନୁଭବ କରିବି। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହିପରି କହିବା ସହିତ, ଆକାଶରେ ଢୋଳ ଶବ୍ଦ ହେଲା। ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପିତୃମାନେ ତାଙ୍କର ଦେବ ରଥରେ ଆସିଲେ। ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହ କଥା ଓ ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା, ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା ଯେ, ସଦ୍ସଙ୍ଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯେପରି ଜଣେ ଦୁଷ୍ଟ ମନୋଭାବୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କରେ, ସେମାନେ ମୁକ୍ତିର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଏହି ତୀର୍ଥର ମହିମା ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ। ଯେ ଏହି କଥାକୁ ପରମ ଭକ୍ତି ସହିତ ପଢ଼ିବେ କିମ୍ବା ଶୁଣିବେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ତୀର୍ଥର ମହତ୍ତ୍ୱ ଅନୁଭବ କରିପାରିବେ। ଏହି ପିଶାଚ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହିପରି ଯମୁନା ସଙ୍ଗମର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବା ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ତାପରେ, ଶ୍ରୀବରାହ ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି—ଯେତେବେଳେ ମହାର୍ଷି କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ଯମୁନା ତୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ସେ ମନରେ ଗଙ୍ଗା ଓ ପାପନାଶିନୀ ଯମୁନାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ସୋମ ଓ ବୈକୁଣ୍ଠ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍ଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେଠାରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ରମ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଋଷିମାନେ ବସିଛନ୍ତି। ଏହି ଋଷିମାନେ ବେଦ ତତ୍ତ୍ୱର ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ। ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କୁ ଶୁଭପଥରେ ନେଇବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ସେଠାରେ କାଳଞ୍ଜର ପର୍ବତରେ, ତୀର୍ଥନାଥ ମହାଦେବ ଶିବ ବିରାଜିତ। ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଧରି ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ ବ୍ରତ ରହେ, ସେ ହିମାଲୟକୁ ଯାଇ, ବଦରୀ କ୍ଷେତ୍ରର ସମୀପକୁ ପହଞ୍ଚେ। ଏହିପରି, ଶୁଧ୍ଧ ଆତ୍ମା ଓ ତ୍ରିକାଳ ଦର୍ଶୀ ପ୍ରଭୁ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି। କୃଷ୍ଣ ତୀର୍ଥରେ, ପାଞ୍ଚାଳ ବଂଶର ସାମ୍ନାରେ, ବସୁ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବସୁଥିଲେ। ଭୟଙ୍କର ଦୁର୍ଭିକ୍ଷରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବନୀ ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଗିରିହସ୍ଥ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବେ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଚାଳାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହିପରି ଏହି ତୀର୍ଥ ଓ ଏହାର ପବିତ୍ରତା, ତାହାର ଉପାସନା, ଓ ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦିବ୍ୟ ଘଟଣାମାନେ ପବିତ୍ର ଜୀବନ ଓ ମୁକ୍ତିର ପଥ ଦେଖାଏ।