ଏହି ମହାନ ଭାରାହ ପୁରାଣରେ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ମହାତ୍ମ୍ୟର ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ଆସେ। ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଓ ସେଠାର ଲୋକମାନେ ଜଣେ ବଣିକଙ୍କୁ ନିଜ ପିତା ପରି ଆଦର କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ସେଉଁଠି ସେବା କରିଥିଲେ। ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲାପରେ, ଶ୍ରୀବରାହ ଦେବ କହିଲେ—ଯେପରି ଦିନ ପ୍ରଥମ ଦିନର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ସେହିପରି ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ କରାଯିବା ଦରକାର। ସେଠି ଥିବା ଦେବୀମାନେ ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତରେ ଦକ୍ଷ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ସମସ୍ତ ମନ, ଶରୀର ଓ ଚିତ୍ତ ଦେଇ ଘରକୁ ଭୁଲିଯାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଦେବୀମାନଙ୍କର ମୁହଁ ମ୍ଲାନ ଓ ଦୁଃଖିତ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ତାଙ୍କର ଭୂଷଣ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେମାନେ ଅପଙ୍ଗ ଦେହ, ଘାଓ ଓ ରକ୍ତରେ ଭିଜା ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ପୁଅ ନଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ କୌଣସି ମାର୍ଗ, ସ୍ଵର୍ଗ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ—ଏହା ଜାଣି ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କର ଏହି ଦୁଃଖର କାରଣ ପଚାରିଲେ। ଦେବୀମାନେ କହିଲେ—ସେଇ ପ୍ରଭୁ ହେଉଛନ୍ତି ସମୟ ନିଜେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ କର୍ମ ଭୋଗ କରାଯାଏ। ସେଉଁଠି ସଦା ସନାତନ କାଳ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ତାହାର ଉତ୍ତର ଦେଉଥିଲେ। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପୁଣି ଦେବୀମାନଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କଲେ। ସେ କହିଲେ—ମୋ ଦୁଃଖର ଏହି ଅପଙ୍ଗତା ଯଦି ତୁମେ ଖୋଲି କହିବ, ଯଦିଓ ଏହା ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ। ତାପରେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜେଷ୍ଠା ଦେବୀ କହିଲେ—ଶୁଣ, ବତ୍ସ, କିପରି ଏହି ଅପଙ୍ଗତା ହେଲା ମୁଁ କହିବି। ମଧୁ ନାମକ ଏକ ଚମତ୍କାର ନଗର ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ସେଠାକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଚାଲିଗଲେ, ଚାରି ମାସର ବ୍ରତ ଓ ନିୟମ ପାଳନ କଲେ। ସେଠି ଅତି ସୁନ୍ଦର ବାଗିଚା ଥିଲା, ଉଚ୍ଚ ଦେଵାଳିରେ ଘେରା ଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫଳ ଦେଉଥିବା ଗଛ ରହିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଫଳବନ୍ତୀ ବାଗିଚା ଓ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଦାସମାନେ ଧ୍ଵଂସ କରିଦେଲେ। ବହୁତେ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟ ମନ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଥମିଲେ ନାହିଁ। ସେଉଁଠି ଏକ ସିଂହ କେଜରେ ପଡ଼ିଥିବା ପରି ଚିନ୍ତା କଲେ—'କିଏ ଆମକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ?' ଦେବୀ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କରି କହିଲେ—'ହାୟ, ଏତେ ଦୁଃଖ!' ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଃଖରେ ବହୁତ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିଲେ। ସେ ହାତ ଜୋଡି, ମୃଦୁ ଓ ଦୁଃଖିତ ସ୍ୱରରେ ଦେବୀମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତନା ଦେଇଲେ—'ମୁଁ ଏଠାରେ ଥିଲେ, ସେଇ ରାଜାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାନ୍ତି।' ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବୀ ଚେତନା ପାଇଲେ ଓ ପଚାରିଲେ—'ତୁମେ କିଏ? ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ?' ଗୋକର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ—'ପୂର୍ବେ ମୁଁ ତୁମମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଦେଖିଥିଲି, ଆଜି ତୁମେ ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଓ ଦୁଃଖିତ ଦେଖାଯାଉଛ, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ମୋର ଦୁଃଖ ବଢ଼ାଇଛି।' ତାପରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜେଷ୍ଠା ଦେବୀ ତାଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇ ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କହିଲେ—'ସେ ସମୟରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ମନୋହର ଆକୃତି, ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗ, ଓ ଫୁଲ ଉତ୍ପାଦନରେ ଲାଗିଥିଲୁ। କିନ୍ତୁ ରାଜପରିଚାରକମାନେ ଆମକୁ କାଟି, ଉଖାଡ଼ି ଦୁଃଖ ଦେଲେ। ଫୁଲ ମାଳା ନଥିଲା, କେବଳ ମୂଳ ଓ ତଣ୍ଡ ରହିଗଲା।' 'ସେଠାରେ ଏକ ପାଥର ଦେବତା ଅଛନ୍ତି, ମାଟି କିମ୍ବା ଇଟର ଏକ ଗଠାରେ ବନ୍ଦ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଡ଼ା ପୁଣ୍ୟମୟ, ଏହା ସେଇ ଉଦ୍ୟାନ ପାଇଁ ସିଞ୍ଚାଇ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ଏଠି ଫଳଦାୟକ ଗଛ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗଛ ଅଛି, ଏମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ଏପରି ଅପଙ୍ଗତା ଆସିବ ନାହିଁ।' ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପଚାରିଲେ—'ଏଠାରେ କୁଆଁ-ଦେବତା ତିଆରି କଲେ କେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ?' ତାପରେ ଜେଷ୍ଠା ଦେବୀ କହିଲେ—'ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଵର୍ଗ ମିଳେ, ଦାନ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଜଳାଶୟ, କୁଆଁ, ପୋଖରୀ, ଓ ଦେବତାଙ୍କର ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିଲେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ଜମି ଓ ଗାଁଠି ଦାନ କରିଲେ ଯେଉଁ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ତାହାର ମହିମା ସ୍ଵର୍ଗ ଲୋକରେ ପ୍ରଶଂସିତ।' ଏପରି ଭାବରେ ଶ୍ରୀବରାହ ପୁରାଣର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଦିବ୍ୟ କଥା ଶେଷ ହେଉଛି।