ସେ ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଏକ ବ୍ୟାପାରୀ ହେବାକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ । ପରେ, ସେ ଉତ୍ତର ଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ଉତ୍ତମ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ଅନେକ ଦ୍ରବ୍ୟ ମାଗିଲେ । ବ୍ୟାପାର ଲାଗି ସେ ଲାଭ ଓ ହାନି ବିଚାର କରି, ବିକ୍ରୟ ଯୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁ କିଣିଲେ । ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି, ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା, ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଉପଯୁକ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ନେଲେ । ଏକଥର, ତାଙ୍କର କାଫିଲା ବିଶ୍ରାମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା । ଏକ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନରେ, ନଦୀ ତଟରେ ସେମାନେ ନିଜ ନିବାସ ଗଠନ କଲେ । ସେ କିଛି ଦାସଙ୍କୁ ଘେରି, କଣ କରିବା ଉଚିତ ତାହା ଦିଶାନିର୍ଦେଶ ଦେଉଥିଲେ । ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ସମୟରେ, ସେ ଏକ ଉତ୍ତମ ସ୍ଥାନ ଦେଖିଲେ । ସେଠାରେ ଫଳଧାରୀ ବୃକ୍ଷ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଥିଲା । ସେ ବୃକ୍ଷରେ ଚଢ଼ି, ଗୁଫା ଦ୍ୱାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ଦେଖିଲେ । ଶବ୍ଦର ଉତ୍ସ ଶୁଣିବା ପରେ ମଧ୍ୟ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କଲେ—“ଏହା କଣ?” ତାପରେ ସେ କହିଲେ, “ଏହିଠାରେ ଆସ, ଓ ଅତିଥି, ମୁଁ ତୁମକୁ ଅତିଥିସତ୍କାର ଦେବି । ଏଠାରେ ମିଠା ଫଳ, ମଧୁ, ମାଂସ ଓ ଜଳ ଅଛି । ମୋ ପିତାମାତା ଆସିଲେ, ତୁମକୁ ବିଶେଷ ସମ୍ମାନ ଦେବେ । ଯେ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କର ପିତାମାତା ନରକରେ ଅଛନ୍ତି, ନିଶ୍ଚୟ... ଯଦି ଏକ ଅତିଥି, ଯାହା ଆଶା ଭଙ୍ଗ ହୋଇଛି, ଗୃହ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଏ... ତେଣୁ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ଅତିଥି ସତ୍କାର କରିବା ଉଚିତ ।” ଏପରି ଶୁଭ କଥା ବ୍ୟାପାରୀ କହିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଇଥିଲା । ସେ ପଛରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ତୁମେ କିଏ, ଓ ଋଷି, ପୁରାତନ ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ? ତୁମେ ଦେବତା କିମ୍ବା ଗୁପ୍ତ ଜୀବ? ତୁମେ କିଏ? ସତ୍ୟ କହ, ତୁମେ ଉତ୍ସାହୀ ଓ ଅତିଥି ପ୍ରେମୀ ।” ଏଭଳି ପ୍ରସ୍ନ କରାଯାଉଥିବା ସମୟରେ, ଗୃହସ୍ଥ ପକ୍ଷରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପରେ, ପାର୍ଯ୍ୟତ୍ ପରିବାର କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ । ଯାହା ତିଆରି ପକ୍ଷରୁ ଅସମ୍ମତି, ତାହା ତପସ୍ବୀ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅସମ୍ମତି ଲାଗିଥିଲା । ବ୍ୟାସଙ୍କର ପୁତ୍ର ମହାପାର୍ଯ୍ୟତ ଶୁକ ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ । ସେଠାରେ ଅସିତ ଓ ଦେବଳ ମୁନି ଆସିଲେ । ଅଙ୍ଗିରାସ, ତୈତ୍ତିରୀୟ, ରୈଭ୍ୟ, କାଣ୍ବ, ମେଧାତିଥି, କୃତ; ଭାମଦେବ, ଆଶ୍ୱଶିରା, ତ୍ରିଶୀର୍ଷ, ଗୌତମ, ଉଦର—ସମସ୍ତେ ଶୁକଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି, ଧର୍ମ ନୀତି ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ । ମୁଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ନିରତ ଥିଲି, ଛୋଟବେଳେ ମଧ୍ୟ ସଦାଚାର ଅନୁସରଣ କରିଥିଲି, ତଥାପି ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇଗଲି । ମୋ ଶିକ୍ଷକ ସଦା ମୋତେ ବିରତ କରିଥିଲେ, କାରଣ ମୁଁ ଅନ୍ୟାୟ କଥା କହୁଥିଲି । ପ୍ରାଥମିକ ଯୁକ୍ତି ଓ ନିଶ୍ଚିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି, ଦୁଇଟି ଏକାପେକା ଅନ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ । ଏଭଳି ମୁଁ ମୋ ଶିକ୍ଷକ ଓ ପ୍ରମୁଖ ମୁନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିରୋଧିତ ହେଲି । ଶୁକ ରୂଷ୍ଟ ହୋଇ, ମୋତେ ଶାପ ଦେଲେ—“ଏହି ପିଲା କେବଳ ବକ୍ତବ୍ୟ କରିବାରେ ଲାଗିଛି ।” ଏହି କଥା ଉଚ୍ଚାରିତ ହେବା ସହିତ, ମୁଁ ଶୁକଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ଭାଇ ହୋଇଗଲି । ମୁନିମାନେ ଏହି ମହାତ୍ମା ଶୁକଙ୍କୁ ସତ୍ୟ ଅର୍ଥର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ଭବିଷ୍ୟତରେ, ଓ ଶୁଭ ଜନ, ମୁଁ ଏହି ଶୁକଙ୍କୁ ଏକ ବର ଦେବି । ସେ ସଦା ଉତ୍ତମ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳରେ ନିରତ ରହିବେ । ମଥୁରାରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ଯିବେ । ସେ ସଦା, ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଭାବରେ, “ମଥୁରା”, “ମଥୁରା” ଉଚ୍ଚାର କରିବେ । ମୁଁ ଏକ ଶବର ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ି, ଯାହା ମୋତେ ଏକ ପିଞ୍ଜରାରେ ରଖିଥିଲା । ତପସ୍ବୀଙ୍କ ଦୟାରେ, ଜ୍ଞାନ କେବେ ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଯାଇନାହିଁ ।