ଏହିପରି ଏକ ଦିନ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କର ନାଥ, ମୁଁ ତୁମ ଦୟା ପାଇଁ ଏହି ସ୍ତୁତି କରୁଛି—ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୋର ପ୍ରଣାମ ତୁମକୁ ଅର୍ପିତ। ଏହାପରେ, ଭଗବାନ ମୃଦୁ କଥାରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ପକ୍ଷୀ, ମଥୁରାର ଲୋକମାନେ ଯେଉଁ ରୂପ ଦେଖନ୍ତି, ସେହି ମୋର ରୂପ ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ ଅଛି।” କିନ୍ତୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଅନେକ ପାପୀମାନେ ମଥୁରାରେ ମୋ ରୂପକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ହେ ଦେବୀ, ଗରୁଡ଼ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ସେଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ। ମୁଁ ମାନ୍ୟବାଦରେ କେବଳ ପୂଜିତ ହେବା ଦ୍ୱାରା ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ। ଏଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, କିଛି କୀଟ, ପତଙ୍ଗ କିମ୍ବା ପଶୁ-ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଜଣେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଅଶ୍ୱିନ ମାସର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, କିମ୍ବା ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କରି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ଦେଖନ୍ତି, ଅଥବା ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଉପବାସ କରି ସ୍ନାନ କରନ୍ତି—ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ଯେକେହି ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି, ଏଠାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମହାବିଦ୍ୟେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନର ପାପ ମୁଚିଯାଏ। ଏଠି ସ୍ନାନ କଲେ ଗ୍ରହଦୋଷ ଲାଗୁନଥାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ବିଶ୍ରାନ୍ତି ନାମକ ଦୀର୍ଘ ବିଷ୍ଣୁ କେଶବଙ୍କୁ ଦେଖିବେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଯଥାଯଥ ଉପାସନା, ପାଠ, ଧ୍ୟାନ କଲେ, ସେଠି ମହା ଫଳ ମିଳେ। ଏହିପରି ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି ପୁରାତନ କଥାରେ, ବରାହ ପୁରାଣର ‘ମଥୁରା ମାହାତ୍ମ୍ୟ’ ନାମକ ଉଣାଶୀତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ଏବେ, ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ—ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମଥୁରା ନଗରରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ନାମକ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସହ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସୁଶୀଳା ନାମର ଏକ ଗୁଣବତୀ ମହିଳା ଥିଲେ। ସେ ଏକାକି ଦୁଃଖିତ ମନେ ଅନେକ ଦିନ ଦୁଃଖ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଗଛ ତଳେ ବସିଥିବା ଜଣେ ଋଷିଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲେ। ସେ ଋଷି ଦୟାବାନ୍ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ମୃଦୁ କଥାରେ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ—“କାହିଁକି ତୁମେ ଏପରି ଦୁଃଖିତ?” ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସୁଶୀଳା କହିଲେ—“ହେ ଋଷି, ମୁଁ ଅସୁଭାଗ୍ୟବଶତଃ ସନ୍ତାନ ସୁଖ ପାଉନାହିଁ।” ଋଷି ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ କହିଲେ—“ଦେବୀଙ୍କ ଦୟାରେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଏକ ପୁଅ ପାଇବେ।” ଏହିପରି ଶୁଣି, ସେ ଶୋଭାମୟୀ ନାରୀ ଋଷିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଦୟା ଚାହିଲେ। ଏହା ଦେଖି, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ କହିଲେ—“ମୋର ମତ ମଧ୍ୟ ଏହିଠାରେ ଏକାକାର।” ପରେ, ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ସଙ୍ଗମରେ ଦୁହେଁ ଏକାଠି ସ୍ନାନ କରି, ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଏଭଳି, ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଦଶ ବର୍ଷ ଚାଲିଗଲା। ଏକ ଦିନ ଦେବତାମାନେ କୃପା କରି କହିଲେ—“ତୁମେ ଦୁହେଁ ଶୋଭା ଓ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଏକ ପୁଅ ପାଇବେ। ଦେବତାଙ୍କର କୃପାରେ ଏହି କଥା ନିଶ୍ଚିତ ହେବ।” ପ୍ରଭାତରେ ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅନେକ ଧନ ଦାନ କଲେ। ଏହା ପରେ, ସୁଶୀଳାଙ୍କ ଗର୍ଭ ଧାରଣ ହେଲା ଓ ଦଶମ ମାସରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲା। ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଏଥିପାଇଁ ହଜାର ଗାଈ, ସୁନା ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କଲେ। ପୁଅର ଜନ୍ମ ଓ ନାମକରଣ ସଂସ୍କାର କଲେ, ପରେ ଅନ୍ନପ୍ରାଶନ, ମୁଣ୍ଡନ, ଉପନୟନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂସ୍କାର କରାଇଲେ। ଦାନ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ପୁଅ ଯୁବକ ହେବା ପରେ ଦେଖିଲେ ସେ ସନ୍ତାନହୀନ। ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ ଯୁବତୀ, ସୁନ୍ଦରୀ, ଗୁଣବତୀ ଓ ଶୋଭା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ। ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଲୋକମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ଉପକୃତ ହେଉଥିବା ପାଇଁ ଧର୍ମ ଚାଳନା କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଜଳମଣ୍ଡପ, ଦୈନିକ ଭୋଜନ, ଖାଦ୍ୟ, ଓ ଜୀବିକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଥିଲା। ଏହିପରି ଭାବେ, ମଥୁରାର ପବିତ୍ର କଥା ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ ଉଲ୍ଲେଖିତ ହେଉଛି।