ଧରିତ୍ରୀ ଦେବୀ କହିଲେ—ଏହି ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟର ଆରମ୍ଭ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରୁ କରି, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଶେଷ କରିବା ଉଚିତ୍। ଲୋକମାନେ ଯେପରି ମୁକ୍ତି ପାଇଥାନ୍ତି, ସେଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ଘର ଛାଡ଼ି ସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର, ଏବଂ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବିକଳଙ୍ଗ ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ୍। ପ୍ରଥମେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପରେ ଧରିତ୍ରୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିବା ଉଚିତ୍। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରି, ନିୟମିତ ଭାବରେ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଘୋଷିତ ହୋଇଛି। ଏପରି କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପୁନି ମୋ ଲୋକକୁ ଫେରି ଆସନ୍ତି ନାହିଁ—ସେ ବହୁତ ଆଦର ପାଉଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଯାହାଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧାଦି କାର୍ଯ୍ୟ ଅର୍ଧ-ଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତିରେ ହୁଏ, ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ଥି ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଆକୃତିରେ ରହିଥାଏ, ଏହାର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ଅଛି—ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ବିଶ୍ରାନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଧରିତ୍ରୀ, ଗର୍ତ୍ତେଶ୍ୱର ଓ ଭୂତେଶ୍ୱର ନାମକ ତୀର୍ଥରେ ଦୁଇ କୋଟି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି। ମଥୁରାରେ ଯେଉଁ ଆକୃତି ଲୋକମାନେ ଦେଖନ୍ତି, ସେହି ମୋର ଆକୃତି ମଧ୍ୟ। ଏବେ ଶୁଣ, ଦେବୀ, ମହାତ୍ମା ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ସଂପର୍କରେ ମଥୁରାରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା—ସେଠାରେ ସେ ଦେବତାଙ୍କର ସ୍ପଷ୍ଟ ଆକୃତି ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ପରେ, ଧରିତ୍ରୀ, ସେ ପକ୍ଷୀ ଦେବତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଗଲେ। ଗରୁଡ଼ କହିଲେ—"ଜୟ ହେଉ, କେଶବ, ପ୍ରଭୁ! ଜୟ ହେଉ, କୃଷ୍ଣ! ତୁମକୁ ନମସ୍କାର! ଜୟ ହେଉ, ମୂର୍ତ୍ତିମାନ! ଜୟ ହେଉ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ! ଜୟ ହେଉ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଅଳଙ୍କାର!" ସେଠାରେ, ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦେବତା ଦେହଧାରଣ କରି ଦଢ଼ା ହେଲେ। ସେ ପଚାରିଲେ—"ମୁଁ କ'ଣ କରିବି? ଏହି ସ୍ତୁତି କି, କିମ୍ବା ଆଉ କିଛି ଆଶା କରୁଛ?" ଗରୁଡ଼ କହିଲେ—"ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଆସିଛି, କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ଆକୃତି ଦେଖିପାରିଲି ନାହିଁ। ମଥୁରାର ଲୋକମାନେ ଏବଂ ଏହି ସଂସାର ମାତ୍ର ଆପଣଙ୍କ ଆକୃତି ଦେଖିଛନ୍ତି। ତେଣୁ, ଦେବଦେବ, ଏହି ସ୍ତୁତି ଆପଣଙ୍କ କୃପା ପାଇଁ କରାଯାଇଛି।" ଦେବତା ମୃଦୁ କଥାରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ କହିଲେ—"ହେ ପକ୍ଷୀ, ମଥୁରାର ଲୋକମାନେ ଯେଉଁ ଆକୃତି ଦେଖନ୍ତି, ସେହି ମୋର ଆକୃତି।" ଦୁଷ୍କର୍ମୀମାନେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ମଥୁରାରେ ମୋ ଆକୃତି ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଗରୁଡ଼ ମଧ୍ୟ ଏଇଛାରେ ଇଚ୍ଛାମତେ ବିଦାୟ ନେଲେ। ମଥୁରାର ଲୋକମାନେ ମୋତେ ପୂଜା କଲେ, ମୁଁ ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ। କିଛି କୀଟ, ପତଙ୍ଗ, କିମ୍ବା ପଶୁ ଜନ୍ମରେ ଥିବା ଯେଉଁମାନେ ହେଉନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, କିମ୍ବା ଏକାଦଶୀରେ ଉପବାସ କରି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ଉପବାସ କରି ସ୍ନାନ କରନ୍ତି—ଏହା କରିଥିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଏଠାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଦେବୀ, ମହାବିଦ୍ୟେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ମୁଚିଯାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ଗ୍ରହଦୋଷ ଲାଗେ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ବିଶ୍ରାନ୍ତି ନାମକ ଦୀର୍ଘ ବିଷ୍ଣୁ କେଶବଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଏ, ସେଠି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ମିଳିତ ଜପ, କ୍ରିୟା କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନ ସଠିକ ଭାବରେ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମହାଫଳ ମିଳେ। ଏହିପରି ମହାତ୍ମା ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସଂପର୍କରେ ପୁରାତନ କଥା ମଥୁରାରେ ଘଟିଥିଲା। ତାଙ୍କର ସତୀ ସୁଶୀଳା ନାମର ଗୁଣବତୀ ଜନନୀ ଥିଲେ। ସେ ଶୋକାକୁଳ ହୋଇ, ଏକାକି ବସି କାନ୍ଦୁଥିଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଗଛ ତଳେ ଏକ ଋଷି ବସିଥିଲେ। ସେ ମହାନ ଦୟାଳୁ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ନାରୀଙ୍କୁ ମୃଦୁ କଥାରେ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ।