ମାଁ ଭୂମିକୁ ଶ୍ରୀ ବରାହ ଦେବ କହିଲେ, “ମୋର ମଥୁରା ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶସ୍ତ ଏବଂ ବିଶେଷ, ଏହା କିଶି ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରକାଶ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଏକାଏକି କୋଟି କୋଟି ତୀର୍ଥରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ଚିରଉତ୍ତମ ଏବଂ ଅତି ଗୁପ୍ତ। ଏ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହାର ବିଶେଷତା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି। ମଥୁରାରେ ପ୍ରସ୍କନ୍ଦନ, ଭାଣ୍ଡୀର, ଏବଂ ଛୟଟି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ସମାନ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ଅସିକୁଣ୍ଡ ସହିତ ବୈକୁଣ୍ଠ ତୀର୍ଥ ଏହି ଦଶ ମିଳି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ ମାନାଯାଏ। ଚକ୍ର ତୀର୍ଥ, ଆକ୍ରୂର ତୀର୍ଥ, ଏବଂ ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ୟ ତୀର୍ଥର ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରୁ ମଥୁରାର ପୁଣ୍ୟ ଏକ ଶତ ଗୁଣା ଅଧିକ। ଯେଉଁମାନେ ମଥୁରାର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଅଭିଗମନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଚିରଉତ୍ତମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁବେଳେ ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ଏହି ମଥୁରା ଚିନ୍ତନ କରିଥାଏ, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ମାଁ, ଏହି ମହାତ୍ମ୍ୟ ତୁମକୁ କହିଲି—ଏହା ଏକାଏକି ପାପ ନାଶକ। ଏଭଳି ମଥୁରାର ମହାତ୍ମ୍ୟ ବିଷୟରେ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଶ୍ରୀ ବରାହ ପୁରାଣରେ ଶେଷ ହେଲା। ପୁନି ଶ୍ରୀ ବରାହ ଦେବ କହିଲେ, “ମାଁ, ମୁଁ ସଦା ମଥୁରାରେ ବାସ କରିଅଛି। ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ମଥୁରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି ସମସ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ଚକ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଏହା କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପାଦ ତଳରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତ। ଏଠି ନିବାସ କରୁଥିବା ଲୋକ ନିଶ୍ଚିତ ମୋକ୍ଷ ପାଆନ୍ତି। ମଥୁରାରେ ମୃତ୍ୟୁ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥରେ ଦୁଇ କୋଟି ମୃତ୍ୟୁର ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ଉପାୟରେ ଅଚଳ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ଜନ୍ମ ତାଲିକାରେ ବହୁ ପରିବାର ସୁରକ୍ଷିତ ହୁଏ। ମାଁ ଭୂମି କହିଲେ, “ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଶେଷ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ବିଧିରେ ଲୋକ ମୋକ୍ଷ ପାଆନ୍ତି, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ—ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ଘର ଛାଡି ନିର୍ବିକଳ୍ପ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଥିରେ ଏକ ନିୟମ ଅଛି—ପ୍ରଥମେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା, ପରେ ଭୂମିକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିବା। ଏହି କ୍ରମରେ ସ୍ନାନ, ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ କ୍ରିୟା କରିବା ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଇବାକୁ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରଣ କରିଥିଲେ, ସେ ମୋ ଜଗତକୁ ପୁନଃ ଫେରିନାହାନ୍ତି, ବଡ ଆଦର ପାଆନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, କିମ୍ବା ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତିରେ କ୍ରିୟା କରିଲେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥି ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତିରେ ରହିଥାଏ, ତେବେ ଏହାର ବିଶେଷ ମହାତ୍ମ୍ୟ ଅଛି, ଏହି ତୀର୍ଥକୁ ବିଶ୍ରାନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ମାଁ, ଗର୍ତ୍ତେଶ୍ୱର ଏବଂ ଭୂତେଶ ତୀର୍ଥରେ ଦୁଇ କୋଟି ପୁଣ୍ୟ ଅଛି। ମଥୁରାର ଲୋକମାନେ ଯେଉଁ ଆକୃତିରେ ଅଛନ୍ତି, ଏହି ଆକୃତି ମୋର ଆକୃତି ମଧ୍ୟ। ମାଁ, ଏବେ ତୁମେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ମଥୁରାରେ ତାଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କର ସ୍ପଷ୍ଟ ରୂପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ପରେ ଗରୁଡ଼ ଦେବତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଗଲେ। ଗରୁଡ଼ କହିଲେ, ‘ବିଜୟ ହେଉ କେଶବ! ବିଜୟ ହେଉ କୃଷ୍ଣ! ନମସ୍କାର ହେଉ ଆପଣଙ୍କୁ! ବିଜୟ ହେଉ ଦେହଧାରୀ! ବିଜୟ ହେଉ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ! ବିଜୟ ହେଉ ବିଶ୍ୱର ଭୂଷଣ!’ ତେବେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେବତା ଦେହଧାରୀ ରୂପରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଦେବତା ପଚାରିଲେ, ‘ମୁଁ କଣ କରିବି? ଏହି ଷ୍ଟୁତି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି କାମ?’ ଗରୁଡ଼ କହିଲେ, ‘ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କର ରୂପ ଦେଖିପାରିଲି ନାହିଁ। ଆପଣଙ୍କର ରୂପ ମଥୁରାର ଲୋକମାନେ ସହିତ ବିଶ୍ୱରେ ଦେଖିଛନ୍ତି।’ ଏଭଳି ଶ୍ରୀ ବରାହ ପୁରାଣର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ମଥୁରାର ଅଦ୍ଭୁତ ମହାତ୍ମ୍ୟ ବିବର୍ଣ୍ନ ହେଲା; ଏହା ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଏଠି ରହିଥିବା ଲୋକର ମୋକ୍ଷ ନିଶ୍ଚିତ, ଏବଂ ଏଠି ଦେବତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଏକାଏକି ଅନୁଗ୍ରହ ମିଳେ।