ଏକ ସମୟର କଥା, ଜନ୍ମଜନ୍ମାନ୍ତର ଦୁଷ୍କର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାୟ ଦ୍ୱାରା ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାକ୍ଷସ ଦେହ ପାଇଁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ଦୁଃଖ ଦେଖି, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ମୋତେ ବନ୍ଧୁ ସ୍ୱରୂପ ଆଚରଣ କରୁଛ, କ’ପାଇଁ ମୁଁ କ’ଣ ଦେଇ ପାରିବି? ମୋ ସହଯୋଗରେ, ତୁମ ପ୍ରିୟ କ’ଣ ଦରକାର? ମୁଁ ଯଦି ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ତାହା ଦେଇପାରିବି, କହ।” ତେବେ ରାକ୍ଷସ କହିଲେ, “ମଥୁରାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଯେଉଁ କାମ ତୁମେ ଵିଶ୍ରାନ୍ତି ତୀର୍ଥରେ କରିଥିଲ, ଏହି କଥା ମୋତେ କହ।” ଏହି ଶୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହୋଇ ପଚାରିଲେ, “ହେ ରାକ୍ଷସ, ତୁମେ କିପରି ଜାଣିଲେ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ବିଶ୍ରାନ୍ତି ବିଷୟରେ? ଏହି ନାମ କିପରି ହେଲା, ମୋତେ କହ। ମୁଁ ଉଜ୍ଜୟିନୀ ନାମକ ସହରରେ ସଦା ବସିଥିଲି। କିଛି ସମୟ ପରେ, ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିରକୁ ଗଲି। ପ୍ରତିଦିନ ମୁଁ ବିଶ୍ରାନ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରର ମହାତ୍ମ୍ୟ କଥା କହୁଥିଲି। ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ବିଶ୍ରାନ୍ତି ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଏହାର ନାମ ମୁଁ ଶୁଣିଛି। ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟ ଶାନ୍ତି ଓ ବିଶ୍ରାମ ପାଆନ୍ତି, ଏହି ଦ୍ୱାରା ଏହାର ନାମ ହେଲା ବିଶ୍ରାନ୍ତି। ଏଠାରେ ଏକମାତ୍ର ସ୍ନାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଫଳ ମିଳେ, ହେ ରାକ୍ଷସ।” ଏଭଳି ବିଶ୍ରାନ୍ତି ତୀର୍ଥର ମହତ୍ୱ ବିବୃତ୍ତି ସହିତ, ଏଠିରେ ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ପରେ, ପୃଥିବୀ ଦେବୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଦେଖି କେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ମୋତେ କହ।” ଶ୍ରୀବରାହଦେବ କହିଲେ, “ମାତ୍ର ଦର୍ଶନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ମଥୁରାର ସମସ୍ତ ଫଳ ମିଳିଯାଏ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଏଠିରେ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ତପସ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା। ମୋ ଚୟନ କର, ମଙ୍ଗଳମୟ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ମୁଁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଏହି ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣିଛ। ମୋର ଇଚ୍ଛା ଯେ, ମୋ ନିବାସ ସଦା ମଥୁରାରେ ରହୁ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ମଥୁରା କ୍ଷେତ୍ରର ରକ୍ଷକ ହେବେ, ନାହିଁ ହେଲେ କେହି ସିଦ୍ଧି ପାଇବେ ନାହିଁ—ଏହିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ନିଜ ଭାବରେ ଭକ୍ତି କଲେ ଏପରି ସିଦ୍ଧି ଲାଭ ହୁଏ। ମୋର ମାଥୁର ମଣ୍ଡଳ କୁଡ଼ି (୨୦) ଯୋଜନ ଚାରିପାଖରେ ବିସ୍ତୃତ। ଏହି ଗୁପ୍ତତମ ତଥ୍ୟକୁ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କହିନଥିଲି, ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଓ ପରମ। ଏଠିରେ ଅନେକ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କହିବି, ଶୁଣ। ପ୍ରସ୍କନ୍ଦନ, ଭାଣ୍ଡୀର, ଏବଂ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ସମାନ ଛଅ ତୀର୍ଥ, ଆସିକୁଣ୍ଡ, ଭାଇକୁଣ୍ଠ, ଏହି ସମସ୍ତ ଦଶ ଲକ୍ଷ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ଚକ୍ରତୀର୍ଥ, ଆକ୍ରୂର ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶାଦିତ୍ୟ ନାମକ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ମଥୁରାରେ ପାଇଥିବା ପୁଣ୍ୟ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଠାରୁ ଶତଗୁଣିକ ଅଧିକ। ଏଠିର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିବା ଲୋକେ ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯିଏ ମୃତ୍ୟୁବେଳେ ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ଏହି ମହତ୍ମ୍ୟକୁ ସ୍ମରଣ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଏହି କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି, ଏହା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ।” ଏହା ପରେ, ଶ୍ରୀବରାହଦେବ କହିଲେ, “ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ସଦା ମଥୁରାରେ ବସିଥାଏ। ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଥୁରା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ସମସ୍ତ ମହତ୍ମ୍ୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣ ତଳେ ଏଠିରେ ବିରାଜିତ। ଏଠିରେ ବସୁଥିବା ଲୋକେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ଏଠି ଦୁଇ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ସୋମଚକ୍ର ସ୍ୱରୂପ ଦେବତା ବିରାଜିତ। ଏଠିରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୁଇ କୋଟି ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ। ଏହି ଦ୍ୱାରା ଅକ୍ଷୟ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ, କେବଳ ଉପବୀତ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପରିବାର ସୁରକ୍ଷିତ ହୁଏ।” ଏଭଳି, ମଥୁରା ଓ ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମହତ୍ମ୍ୟ ଶ୍ରୀବରାହ ପ୍ରଭୁ ନିଜ ପ୍ରେମ ଓ ଦୟାରେ ପୃଥିବୀକୁ କହିଦେଲେ।