ବରାହ ପୁରାଣର 'ଅସିକୁଣ୍ଡାର ମହିମା' ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା ପରେ, ଶ୍ରୀବରାହ ଦେବ କହିଲେ—ପୁରୁଣା କାଳରେ ଜଣେ ରାକ୍ଷସ ଏକ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣ ସହ କଥାହେଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ପୃଥିବୀ ଦେବୀ ପଚାରିଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପଚାରିଥିଲେ? ସମସ୍ତ କଥା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।" ଶ୍ରୀବରାହ ଦେବ କହିଲେ, "ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁନାହାନ୍ତି, ନ ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଶ୍ନାନ କରନ୍ତିନାହିଁ। ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ କିମ୍ବା ଶୋଇବାବେଳେ ସେ ସଦା ଭ୍ରମିତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହନ୍ତି। ସେ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, କୁସଙ୍ଗରେ ରହନ୍ତି, ତାଙ୍କର ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ। ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ସ୍ୱୟଂଭୂ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଯେପରି ଦେଖ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କର ମା' ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି, ସେହିପରି ସେ ଦୁଷ୍ଟ ପୁରୁଷ ଚୋରି କରି ଅପରାଧରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ। ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ଭାଗିବା ସମୟରେ ସେ ଗଭୀର, ଅନ୍ଧକାର ଗଡ଼ିଆଳି ଗଡ଼ିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏଠାରେ ସେ ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି ନେଇ ଅଟକି ରହିଲେ।" "ଏହା ସମୟରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମନ୍ତ୍ରବଳରେ ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଏବେ ଏକ ରାକ୍ଷସ ଆସି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ—'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ମୁଁ ସେହି ଦେଇଦେବି। ଖାଦ୍ୟ, ଯେଉଁଟିକୁ ମୁଁ ବହୁଦିନ ଧରି ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି, ଏବଂ ଯେତେ ଚାହିଁବ, ତେତେ ଦେଇଦେବି। ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି କାଫିଲାକୁ ଖାଇ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବି। ମୁଁ ଏକା ଏହି କାଫିଲା ପାଇଁ ଆସିଛି; କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏହାକୁ ଯିବା ଦେବିନାହିଁ। ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖିପାରିବେ ନାହାଁ, କାରଣ ମୋର ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତିରେ ଯଦି ମୋର ଖାଦ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ତେବେ ଦୋଷ ତୁମର ଉପରେ ପଡ଼ିବ। ଦୟା କର, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋତେ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ।'" "ଏହାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପଚାରିଲେ—'କିଏ ଦୋଷ କାରଣରେ ତୁମେ ଏହି ରାକ୍ଷସ ଦେହ ପାଇଛ?' ରାକ୍ଷସ କହିଲେ—'ଅଚରଣ ଓ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି।'" "ସେ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ—'ତୁମେ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛ; କୁହ, ମୁଁ କଣ ଦେବି? ମୋ ଅନୁଗ୍ରହରେ କଣ ପ୍ରିୟ କାମ କରିପାରିବି? ଯଦି ତୁମେ ମୋ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ସେହି ଦେଇଦେବେ—'" "ଏବେ ଯାହା ମଥୁରାରେ ସ୍ନାନ କରି, ବିଶ୍ରାନ୍ତି ତୀର୍ଥରେ କରାଯାଇଥିଲା—'" "ସେ ଦୁଃଖରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପଚାରିଲେ—'ହେ ରାକ୍ଷସ, ବିଶ୍ରାନ୍ତି ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ବିଷୟରେ କିପରି ଜାଣିଲୁ? ଏହି ନାମ କିପରି ପଡ଼ିଲା? କୁହ। ଉଜ୍ଜୟିନୀ ନାମକ ନଗରରେ ମୁଁ ସଦା ବାସ କରୁଥିଲି। ଏକଥର ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିରକୁ ଗଲି। ପ୍ରତିଦିନ ମୁଁ ବିଶ୍ରାନ୍ତି ତୀର୍ଥର ମହିମା କୁହୁଥିଲି।'" "ସେଠାରେ, ହେ ନିର୍ମଳେ, ସେଠି ବିଶ୍ରାନ୍ତି ବୋଲି ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଜଣାଯାଏ, ମୁଁ ଏହାର ନାମ ଶୁଣିଛି। ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତି, ତେଣୁ ଏହାକୁ ବିଶ୍ରାନ୍ତି ବୋଲାଯାଏ। ଏକମାତ୍ର ସ୍ନାନର ଫଳ ତୁମେ ପାଇଛ, ହେ ରାକ୍ଷସ।" ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହ ପୁରାଣର 'ବିଶ୍ରାନ୍ତିର ମହାତ୍ମ୍ୟ' ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ତାପରେ ପୃଥିବୀ ଦେବୀ ପଚାରିଲେ—"ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେଠାକୁ ଦେଖିବାରେ କେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସବୁ କଥା କୁହନ୍ତୁ।" ଶ୍ରୀବରାହ ଦେବ କହିଲେ—"କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ମଥୁରାର ଫଳ ମିଳେ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା। ବର ଚୟନ କର, ମଙ୍ଗଳମୟେ, ଯାହା ତୁମ ମନରେ ଅଛି; ମୁଁ ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ, ଏହି କଥା ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜାଣିଛି।" "ମୋର ଆଶ୍ରୟ ସଦା ମଥୁରାରେ ଦିଅ, ହେ ପ୍ରଭୁ। ମଥୁରାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ତୁମେ ରକ୍ଷକ ହେବା। ନାହିଁଲେ, କେହି ସିଦ୍ଧି ପାଇବେନାହିଁ; ଏହି କଥାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପ୍ରକୃତିରେ ଭକ୍ତି କଲେ ଏପରି ସିଦ୍ଧି ଲୋକ ପାଇଥାଏ।