ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ଏକ ମହାନ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟାରେ ତିନିଟି ଜିନିଷ ସଦା ପବିତ୍ର ରହିଥାଏ—କନ୍ୟାପୁତ୍ର, ଦର୍ଭା ଏବଂ ତିଳ; ଏହିପରି ରୂପା ଦାନ, ଆଦର ଦେଖାଇବା ଏବଂ ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ। ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦୁଇଜଣେ ଦୁଇଜଣ ଦ୍ୱିଜ ମଧ୍ୟ ରୋଷ, ଯାତ୍ରା ଓ ତ୍ୱରା ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ—ଏହି ବିଷୟରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା ସଠିକ୍ ଭାବରେ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୃତ୍ୟ ଦେବତା, ପିତୃଗଣ, ମାତୃପକ୍ଷ ପିତୃମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ମାନବ କୁଳକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି। ପିତୃଗଣଙ୍କ ଦଳ ସୋମ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ, ଚନ୍ଦ୍ର ଯୋଗର ଆଧାର; ଏହିପରି ଯୋଗ ନିୟମ ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିର୍ତ୍ତିତ ହେବାକୁ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଛି। ଯଦି ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକ ଯୋଗୀ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ସେ ସମସ୍ତ ଭୋକ୍ତା ଏବଂ ଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି। ଏହି ଉପଦେଶ ପୂର୍ବ ଯୁଗରେ ସନତ୍କୁମାର, ବାୟୁ ଏବଂ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଶଂଭୁ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଋଷିପୁତ୍ର ମୈତ୍ରେୟ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ; ଯଥା ଅନୁକ୍ରମ ରହିଛି, ତାହା ମୁଁ ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମକୁ କହିଲି। ଏହା ସମସ୍ତ ପୁରାଣରେ ସାଧାରଣ ପିତୃ କ୍ରିୟା; ଏହି କ୍ରମ ଜାଣିଲେ ବନ୍ଧନ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହି ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ କରି ନିଷ୍ଠା ମନ୍ଦିତ ଋଷିମାନେ ମୋକ୍ଷ ପାଇଛନ୍ତି; ଏବେ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଗୋମୁଖ ପଥ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର। ଏହିପରି ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ତୁମକୁ କହିଲି; ପିତୃମାନେ ପୂଜା କରି ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ—ଏହାଠାରୁ ଉପରେ କିଛି ନାହିଁ, ଏହି ପିତୃ କ୍ରିୟା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ। ଏହି କଥା ଶୁଣିବା ପରେ, ବୃହତ ମୁନି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ଚିତ୍ତ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧି ସମ୍ପନ୍ନ, ଭୂମି ଦ୍ୱାରା ପିତୃ କ୍ରିୟା ଏବଂ ଶତଜନ୍ମର ସ୍ମୃତି ଆପଣାରେ ଆଣିଲେ। ଭୂମି ପ୍ରସ୍ନ କଲେ: "ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଗୌରମୁଖ କିଏ? ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ କେଉଁ ନାମରେ ଥିଲେ? ସେ କିପରି ସ୍ମରଣ କଲେ—ସ୍ମରି ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜନ କଣ କଲେ?" ଶ୍ରୀ ବରାହ କହିଲେ: "ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ସେ ଭୃଗୁ ନିଜେ ଥିଲେ, ଓ ବ୍ରହ୍ମା; ଏହି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମହାମୁନି ତାଙ୍କ ଉତ୍ତରଧିକାରୀ। ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ତୁମେ ତୁମ ପୁଅମାନେ ଦ୍ୱାରା ଜଗ୍ରତ ହେବେ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଅବସ୍ଥା ପାଇବେ; ଏହିପରି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ସ୍ମରଣ କଲେ।" ସେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କଲେ, ଏବଂ କଣ କରିଥିଲେ ତାହା ମନେ ପକାଇଲେ। ଏହିପରି, ସେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା କରି, ପରେ ହରିଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପ୍ରଭାସ ନାମକ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଗୌରମୁଖ ଦୈତ୍ୟନାଶକ ଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଉଭୟ ହେଲେ। ଗୌରମୁଖ ଷ୍ଟୁତି କଲେ: "ମୁଁ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଅଭିମାନ ନଶ କରିଥିବା, ଶିବ, ନାରାୟଣ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ ନିଶ୍ଚୟର ଆଧାର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଶ୍ୱିନ ସହିତ ବିଧାନ କରିଥିବା ଆଦିପୁରୁଷ, ପୁରାତନ ଦୈତ୍ୟନାଶକ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବି।" "ଯିଏ ବେଦ ନାଶର ସମୟରେ ମତ୍ସ୍ୟ ରୂପ ଧରିଥିଲେ, ମହା ଶରୀରେ ପୃଥିବୀକୁ ଧରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁଛ ବିଜୁଳି ଭଳି ଚମକିଥିଲା, ଦେବତାମାନେ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଆଦିପୁରୁଷ।" "ଯିଏ ମନ୍ଥନ ପାଇଁ କୂର୍ମ ରୂପ ଧରି ମହା ପାହାଡ଼କୁ ବହିଥିଲେ, ଆଦିପୁରୁଷ, ଦେବତାମାନେ ନାୟକ, ଦୈତ୍ୟନାଶକ, ମୋତେ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତୁ।" "ମହାବରାହ, ଯିଏ ପୃଥିବୀର ତଳ ତଳ ଉପରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ, ଯଜ୍ଞ ରୂପ ମହାତ୍ମା, ଦେବ ଏବଂ ସିଦ୍ଧମାନେ ପୂଜିଥିବା, ପୁରାତନ ଦୈତ୍ୟନାଶକ, ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତୁ।" "ଯିଏ ନରସିଂହ ରୂପ ଧରି ଅବିନାଶୀ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୟଭୀତ, ଶୁଣା ମୁହଁ, ସୁନା ଟିପ୍ପ ଚମକିଥିବା, ରତ୍ନ ନିବାସୀ ଦୈତ୍ୟନାଶକ, ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତୁ।" "ବଳିଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ନାଶ ପାଇଁ ନିଜ ଗୁପ୍ତ ଯୋଗ ରୂପ ଧରି, ଦଣ୍ଡ, ଛଡ଼ ଓ କୃଷ୍ଣା ଚର୍ମ ଚିହ୍ନ ଧରି, ପୃଥିବୀକୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିଲେ, ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତୁ।" "ଏକୁଇସ୍ ବାର ବିଶ୍ୱ ଜୟ କରି, ଜୟ କରି କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର ବଳଶାଳୀ, ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ, ଦୈତ୍ୟନାଶକ, ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତୁ।" "ଅନେକ ରୂପ ଧରି, ଚାରି ମୂଳ ଆକୃତି, ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ଭଳି ଚିହ୍ନ ରହିଥିବା, ରାମ ଆଦି ରୂପ ନେଇ, ଦୈତ୍ୟନାଶକ, ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତୁ।" "ଚାଣୂର, କଂସ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଭୟରେ, ଦେବମାନେ ଭୟଭୀତ, ପ୍ରତି ଯୁଗରେ ବାସୁଦେବ ରୂପ ଧରି, କ୍ରମେ କଳ୍କି ରୂପ ଧରି ବର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କରିଥିବା, ମହାତ୍ମା ଦେବ, ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତୁ।" "ଶାଶ୍୵ତ, ବ୍ରହ୍ମ ଭରିତ, ପୁରାତନ ଯିଏ, ଦେବ, ସିଦ୍ଧ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ଜ୍ଞାନ ପଥ ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଅନେକ ଉପାୟରେ ପୂଜିଥିବା; ମତ୍ସ୍ୟ ଆଦି ରୂପ ଧରି ଚରାଚର ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଥିବା, ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତୁ।" "ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁରୁଷକୁ ନମସ୍କାର! ପୁନଃ ପୁନଃ ନମସ୍କାର! ସମ୍ମୁଖ ଓ ପଛରେ ନମସ୍କାର; ମୋତେ ମୋକ୍ଷ ଅବସ୍ଥାକୁ ନେଇଯିଅ—ନମସ୍କାର!" ଏହିପରି ଷ୍ଟୁତି କରିବା ସମୟରେ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ଦେବ ମହାମୁନିର ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହେଲେ। ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି ମୁନିଙ୍କ ଚିତ୍ତ ନିଜ ଶରୀରରେ ଅଟୁଟ ରହି, ସେ ଶାଶ୍୵ତ ବ୍ରହ୍ମ ଅବସ୍ଥାକୁ ପାଇଲେ; ଦିବ୍ୟ ଆତ୍ମା ନିବୃତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା, ଯାହା ପୁନଃଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତି ଅଟୁଟ। ଏହି ସମୟରେ, ଭୂମି କହିଲେ: "ତାଳେ, ଦେବମାନେ ରାଜା ଶତକ୍ରତୁ, ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଶାପରେ ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରିବେ, ସୁପ୍ରତୀକ ପୁତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ।" ଭୂଧରା କହିଲେ: "ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ନିଷ୍କାସିତ, ମୂଢ଼!" ଏହା ଶୁଣି ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବମାନେ ସହିତ ମାନବ ଲୋକରେ ଆସିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଅଜୟ ଦେବତା ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ, ଦୈତ୍ୟ ଦୂର୍ଜୟ ଭାରତ ଭୂମିରେ, ବାରାଣସୀର ପୂର୍ବ ଭାଗରେ, ଦେବ, ଯକ୍ଷ ଏବଂ ମହାନାଗମାନେ ସହିତ ରହିଥିଲେ।