ଏକ ଦିନ, ଗଛର ମୂଳ ତଳେ ଅଶ୍ରୟ ନେଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିବା ଏକ ଆତ୍ମାକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଇଲା – “ତୁମେ କିପରି ଜୀବନ ନେଉଛ?” ସେ ଆତ୍ମା କହିଲେ, “ଏକ ସୂତ୍ରଧାରକୁ ଯେତେ ମନି ଦିଆଯାଇଥିଲା, ତାହାର ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ସଦା ତୃପ୍ତ ରହିପାରିଛି। ମୁଁ ଦେହତ୍ୟାଗ କରିଛି, ତଥାପି ମୋ ଜ୍ଞାନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇନି। ମୁଁ ଯେ କଥା କହିଥିଲି, ସେହି ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଛି।” ପୃଥିବୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଏହି ଭାବରେ ମଥୁରାର ମହାତ୍ମ୍ୟ ବିବରଣ କରାଯାଇଥିଲା – “ମଥୁରାର ଏହି ମହାତ୍ମ୍ୟ ତୁମେ ଶୁଣ। ପବିତ୍ର ଏକ ସ୍ଥାନ, ଘର, ମନ୍ଦିର କିମ୍ବା ଚଉକ – କୌଣସି ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ କୃତ ପାପ ଏଠାରେ ଆସିଲେ ପରି ଦୂର ହୋଇଯାଏ। କିନ୍ତୁ ମଥୁରାରେ କୃତ ପାପ ସେଠାରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଅକୃତଜ୍ଞ, ମଦ୍ୟପାନ କରିଥିବା, ଚୋରି କରିଥିବା କିମ୍ବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା, ସେମାନେ ଏକ ପାଦରେ ହଜାର ବର୍ଷ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବେ। ଅନ୍ୟଙ୍କ ପତ୍ନୀରେ ରୁଚି ରଖୁଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଲୋକମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଦାନ ଦେଇ ରାଗ ଛାଡି ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଲାଗି ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ହଜାର ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯେପରି ଫଳ ମିଳେ, ମଥୁରାରେ ତାହା ଅଧିକ ମିଳେ। ଯେଉଁଠି ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ଋଗ୍ବେଦ ନାହିଁ ତାହାକୁ ‘ମାଥୁର’ କୁହାଯାଏ, ଅନ୍ୟେ ଚାରି ବେଦର ଜ୍ଞାନୀ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି। ଚାରି ବେଦ ଛାଡି ମଥୁରାର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ମଥୁରାର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଚାରି ଭୁବନ ଏବଂ ଚାରି ଭୁଜା ଭଗବାନଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି। ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକମାନେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି, ଅଜ୍ଞାନୀ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ଭାବରେ ମଥୁରାର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମହାତ୍ମ୍ୟ ବିବରଣ ଅନ୍ତେ, ଶ୍ରୀ ବରାହ ପୁରାଣର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଅନ୍ତିମ ହେଲା। ଏହାପରେ, ପୃଥିବୀ ଦେବୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ – “ଏହାକୁ ଆସିକୁଣ୍ଡା ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ, ଦୟାକରି ଏହା ବିଷୟରେ କହନ୍ତୁ, ମହାପ୍ରଭୁ।” ଶ୍ରୀ ବରାହ କହିଲେ – “ଏକ ସମୟରେ ଏକ ରାଜା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଗଲେ। ରାଜା ଯିବା ପରେ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରିବାକୁ ଲଗିଲା। ଏହି ଶାସନ କାଳରେ ନାରଦ ଏସିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ କଥା ଗ୍ରହଣ କରି ରାଜାଙ୍କୁ କିଛି କହିଲେ, ଏବଂ ଏହି କଥା କହି ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ନାରଦ ତୁମ ପିତାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କଣ କହିଥିଲେ?” ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଜାଣିଲେ ଯେ ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି, ତେଣୁ ନାରଦ କହିଲେ – “ତୁମ ପିତା ଋଣମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।” ତାପରେ ଚିନ୍ତା ହେଲା – “ମଥୁରା ନଗରକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଏବଂ ନାନା ତୀର୍ଥ ଅଛି। ଆମେ ବିମତୀ ସହିତ ସରାସରି ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବା ନାହିଁ।” ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନେ କଲ୍ପଗ୍ରାମକୁ ଯାଇଛନ୍ତି। “ମୁଁ ଆଗକୁ ଦେଖିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ସାନନା ରହନ୍ତୁ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବିଜୟ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ବିଜୟ, ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଜୟ, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ବିଜୟ! ସୃଷ୍ଟିର ମାଳିକଙ୍କୁ ବିଜୟ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମାଳିକଙ୍କୁ ବିଜୟ, ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଜୟ – ଶ୍ରୀ ବରାହ, ତୁମେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୃଥିବୀ, ଯେଉଁଥିରେ ତୀର୍ଥମାନେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ମୁଁ ଏହି କଥା କହିଛି। ଏବେ ଏକ ବର ଚୟନ କର – ଯାହା ତୁମ ମନରେ ଅଛି, ମୁଁ ବରାହ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମାଳିକ, ଯଦି ସମ୍ଭବ, ଆମକୁ ଭୟମୁକ୍ତ କର। ବିମତୀ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଭୟଙ୍କର ଆତଙ୍କ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।” ଶ୍ରୀ ବରାହ କହିଲେ – “ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ମୁଁ ମଥୁରାରେ ଆସିଛି। ମୁଁ ଆସିଲାପରେ, ପୃଥିବୀ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ତାଙ୍କୁ ହତ କରି ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ପୃଥିବୀରେ ରଖିଲି। ତରୁଆରିର ଟିପ୍ରେ ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇ, ଏହି ସ୍ଥାନ ଆସିକୁଣ୍ଡା ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା, ପୃଥିବୀ।