ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ପିତୃପକ୍ଷର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିପରି କରିବା ଉଚିତ, ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ଏଠି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ, ନୀରବତାରେ, ମଧୁର ମୁହଁରେ ଏବଂ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ସହିତ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି, ସେ ଭକ୍ତି ସହିତ, କ୍ରୋଧ କିମ୍ବା ତ୍ୱରା ବିନା ଭୋଜନ ଦେବା ଦରକାର। ଦୁଷ୍ଟତାରୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ପଢି, ଭୂମିରେ ତିଳ ଛଡ଼ାଇ, ସେମାନେ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି। ଏଠି, ପୁତ୍ର ନିଜ ବାପା, ପିତାମହ ଓ ପ୍ରପିତାମହଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି କହେ: "ମୋର ଏହି ନିବେଦିତ ଭୋଜନ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଆକୃତି ପୂଷ୍ଟି ଲାଭ କରନ୍ତୁ, ଏହି ଦିନେ ସେମାନେ ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତୁ।" ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦେହରେ ବି ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ପିତୃମାନେ ଏହି ଦିନ ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଭୂମିରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପିଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତୁ। ଭକ୍ତି ସହିତ ମୁଁ ଯାହା କହିଛି, ତାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତୁ। ମାତୃପକ୍ଷର ପିତାମହ, ତାଙ୍କ ବାପା ଓ ପ୍ରପିତାମହ ମଧ୍ୟ ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସନ୍ତୋଷ ପାଉନ୍ତୁ, ଦୁଷ୍ଟ ଭୂତପିଶାଚ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବେ ନଶ୍ୱର ହେଉନ୍ତୁ। ଏଠି, ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର ହରି, ଅବିନାଶୀ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ନିବେଦିତ ଭୋଗର ଭୋକ୍ତା, ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ସମସ୍ତ ଦେମନ୍ ଓ ଅସୁର ଦୂରେଇଯାଉନ୍ତୁ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯେତେବେଳେ ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଭୋଜନ ଦେବା ଓ ଅଚମନ ପାଇଁ ପାଣି ଦେବା ଉଚିତ। ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରି ଅନୁମତି ଦେଇଲେ, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ପିଣ୍ଡ ଓ ପାଣି ଉଠାଇବା ଉଚିତ। ପିତୃସ୍ଥଳର ପାଣି ଏବଂ ଏକ ଅଞ୍ଜଳି ପାଣି ନେଇ, ସେହି ପବିତ୍ର ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଦର୍ଭା ଉପରେ ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଜାଣା ସହିତ ମାତୃପକ୍ଷ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମ ପିଣ୍ଡ ନିଜ ବାପାଙ୍କୁ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଗୋଟିଏ ପିତାମହଙ୍କୁ, ତୃତୀୟ ପ୍ରପିତାମହଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଦରକାର। ଦର୍ଭା ମୂଳରେ ହାତରେ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ସେହି ଶିତଳ ଅନୁଭୂତି ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଓ ମାତୃପକ୍ଷ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଗନ୍ଧ, ମାଳ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୋଭା ଦ୍ୱାରା ଆର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହାପରେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଅଚମନ ଦିଆଯିବା ଦରକାର। "ତୁମେ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ," ବୋଲି ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦାନ ଦେଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଦାନ ଦେଇ, ବୈଶ୍ୱଦେବ ମନ୍ତ୍ର "ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱଦେବତା ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତୁ" ବୋଲି ପଢ଼ିବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ "ତଥାସ୍ତୁ" କହିଲେ, ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗିବା ଏବଂ ପରେ ଦେବତା ଓ ପ୍ରଥମେ ପିତୃମାନେ ଦେଇ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ପ୍ରକାରେ ମାତୃପକ୍ଷ ପିତୃମାନେ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୋଜନ, ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦାନ ଓ ବିଦାୟ ଦେଇ, ସ୍ନାନ ପୂର୍ବରୁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏହି କ୍ରମରେ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ପିତୃମାନେ, ପରେ ମାତୃପକ୍ଷ ପିତୃମାନେ, ସ୍ନେହ ଶବ୍ଦରେ ବିଦାୟ ଦେଇ, ସମ୍ମାନ କରି, ଅନୁମତି ମିଳିଲେ ଦ୍ୱାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାଥି ଦେଇ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହାପରେ ବୈଶ୍ୱଦେବ ନାମକ ନିତ୍ୟକର୍ମ କରି, ସମ୍ମାନିତ ଅତିଥି, ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ ଓ ନିଜେ ଏକାସାଥି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ପିତୃ ଓ ମାତୃପକ୍ଷ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ସ୍ନିଗ୍ଧ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ତିନୋଟି ବିଷୟ ପବିତ୍ର—ଜାତା ନାତି, ଦର୍ଭା ଓ ତିଳ; ରୌପ୍ୟ ଦାନ, ସମ୍ମାନ ଦେବା ଓ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର। କ୍ରୋଧ, ଯାତ୍ରା ଓ ତ୍ୱରା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଅନୁଚିତ; ଏହି ତିନିଟି ଭୋଜନ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହୁଏ। ବିଶ୍ୱଦେବ, ପିତୃମାନେ, ମାତୃପକ୍ଷ ପିତୃମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ପୁରୁଷ ବଂଶ, ଯେଉଁମାନେ ନିୟମରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହୁଏ। ପିତୃମାନେ ସୋମ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ, ଚନ୍ଦ୍ର ଯୋଗର ଆଧାର; ଯେଉଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଯୋଗ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହିତ କରାଯାଏ, ତାହା ସର୍ବୋତ୍ତମ। ସେଠି ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଏକ ଯୋଗୀ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ଗ୍ରାହକ ଓ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରନ୍ତି। ଏହି ଉପଦେଶ ପୂର୍ବକାଳରେ ସନତ୍କୁମାର, ବାୟୁ ଓ ଦେବମଧ୍ୟରେ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ କୁହାଯାଇଥିଲା। ଋଷିପୁତ୍ର ମୈତ୍ରେୟ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ। ଯେପରି ଏହି କ୍ରମ ଆସିବ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହା କୁହିଛି। ସମସ୍ତ ପୁରାଣରେ ଏହି ସାଧାରଣ ପିତୃକର୍ମ ଅଛି; ଏହି କ୍ରମ ଜାଣିଲେ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହି ଉପରେ ଭରସା କରି, ନିଷ୍ଠାବାନ ଋଷିମାନେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି; ଏବେ ଗୋମୁଖ ପଥ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ସର୍ବୋତ୍ତମ ହୁଅ। ଏପରି ଭାବେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଯେପରି ଜିଜ୍ଞାସା କଲ, ମୁଁ ଭକ୍ତି ସହିତ କହିଦେଲି; ପିତୃମାନେ ପୂଜା କରି, ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହାଠାରୁ ଉପରେ କିଛି ନାହିଁ, ଏହି ପିତୃକର୍ମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପରମ। ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ମହାମୁନି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ପିତୃକର୍ମ ଓ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ପୃଥିବୀ ପଚାରିଲେ: "ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଗୌରମୁଖ କିଏ? ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ସେ କିଏ ଥିଲେ? କିପରି ସେ ସ୍ମରଣ କଲେ, ଏବଂ ସେ କ’ଣ କଲେ?" ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: "ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ସେ ଭୃଗୁ ଥିଲେ, ଏହି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ତାଙ୍କ ବଂଶଜ। ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା କହିଥିଲେ, ତୁମ ଝିଅମାନେ ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରିବେ ଓ ଉତ୍ତମ ଅବସ୍ଥା ଦେବେ; ଏପରି ଭାବେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ସ୍ମରଣ କଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କରି, କ’ଣ କରିଥିଲେ, ମୁଁ କହିବି। ସେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ପରେ ହରିଙ୍କ ସ୍ତୁତି କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପବିତ୍ର ପ୍ରଭାସ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଗୌରମୁଖ ଦୈତ୍ୟନାଶକ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ।