ଏକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟାର ବିଧିବତ ବିବରଣା ଏହିପରି ଅଛି: ଆସନ ପାଇଁ କୁଶା ଗାସ ଦେଇ, ସମ୍ମାନ ପୂର୍ବକ ଅଫରିଂ ପ୍ରଦାନ କରିବାପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଦେବତାଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ। ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଧିମତ ଭାବରେ ଯବ ଜଳ ଦେଇ ଅର୍ଘ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ; ମନୋରମ ଧୂପ ଓ ଦୀପ ପ୍ରଦାନ କରିବା ସହିତ, ପିତୃପୂଜା ପାଇଁ ଆପସବ୍ୟ ରୀତିରେ ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଏ। ଏପରେ, ଅନୁମତି ମିଳିଲାପରେ ଦୁଇଭାଗ ଦର୍ଭା ଦେଇ, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ତିଳ ଜଳ ଓ ଆପସବ୍ୟ ରୀତିରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ଯଦି କୌଣସି ଅତିଥି ଭୋଜନ ଆଶା କରି ଆସନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯାତ୍ରୀ ହେଲେ, ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଅନୁମତି ପାଇଁ, ଚାହିଁଲେ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରିଅନ୍ତୁ। ଯୋଗୀମାନେ ନିଜ ଆକୃତି ବଦଳାଇ ଏହି ଭୂମିରେ ଉପକାର ପାଇଁ ଘୁଞ୍ଚି ଚାଲନ୍ତି, ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ରୂପ କେହି ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ଯଦି କୌଣସି ଅତିଥି ଆସନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ଅଛି; ଯଦି ଦ୍ବିଜମାନ୍ୟ ଅତିଥି ସମ୍ମାନିତ ହେଉନାହିଁ, ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଫଳ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଅନ୍ତର୍ଗତ ଲୁଣ ଓ ଖାର ନଥିବା ଶୁଧ୍ଧ ଭୋଜ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଅଗ୍ନିକୁ ଦିଅନ୍ତି; ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ ଏହି କାମ ତିନିଥର କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମ ହୋମ ଅଗ୍ନିକୁ "ସ୍ୱାହା" ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦିଅନ୍ତି, ଯିଏ ପିତୃମାନ୍ୟଙ୍କୁ ଅଫରିଂ ଓଉଁଛି; ତାପରେ ସୋମକୁ, ଯିଏ ପିତୃମାନ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ଅନ୍ୟତମ। ତୃତୀୟ ହୋମ ବୈୱସ୍ୱତକୁ ଦିଅନ୍ତି; ଅଫରିଂର ଅବଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାତ୍ରରେ ରଖିଅନ୍ତି। ଏପରେ, ଭଲଭାବେ ପକାଯାଇଥିବା ଏବଂ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଭୋଜ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରି, ନମ୍ର ଓ ସମ୍ମାନିତ ଭାବରେ "ଆପଣମାନେ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଗ କରନ୍ତୁ" ବୋଲି କହିଅନ୍ତି। ଏହି ଭୋଜନ କ୍ରମରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଚିତ୍ତ ଓ ଶାନ୍ତ ମୁହଁରେ, ଆନନ୍ଦ ଓ ସନ୍ତୋଷ ସହିତ ଭୋଜନ କରନ୍ତି; ଏହି ଭୋଜ୍ୟ ବିନା କ୍ରୋଧ ଓ ତ୍ୱରାରେ, ଭକ୍ତି ଭାବରେ ପ୍ରଦାନ କରିଅନ୍ତି। ଅପବିତ୍ରତାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଭୂମିରେ ତିଳ ବିଛାଇ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପିତୃମାନ୍ୟଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ର ପଠନ୍ତି। "ମୋର ବାପା, ବାପାଙ୍କ ବାପା, ତାଙ୍କ ବାପା—ଯେଉଁମାନେ ଅଫରିଂରେ ପୋଷିତ ହୁଅନ୍ତି, ଆଜି ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଉନ୍ତୁ।" "ମୋର ବାପା, ବାପାଙ୍କ ବାପା, ତାଙ୍କ ବାପା—ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶରୀରରେ ବସିଛନ୍ତି, ଆଜି ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଉନ୍ତୁ।" "ମୋର ବାପା, ବାପାଙ୍କ ବାପା, ତାଙ୍କ ବାପା—ମୁଁ ଭୂମିରେ ଯାଁ ଦାନ କରିଛି, ତାହାରୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଉନ୍ତୁ।" "ମୁଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏଠାରେ ଯାଁ କହିଛି, ତାହାରୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଉନ୍ତୁ।" "ମୋର ମାମା, ତାଙ୍କ ବାପା, ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ବାପା—ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଉନ୍ତୁ; ସମସ୍ତ ଦେବତା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଉନ୍ତୁ, ଦୁଷ୍ଟ ଭୂତମାନେ ନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତୁ।" "ହରି, ଯଜ୍ଞର ନାୟକ, ଅବିନାଶୀ ଆତ୍ମା, ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନ୍ୟଙ୍କର ଅଫରିଂ ଭୋଗ କରିବାର ଅଧିକାରୀ, ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ; ତାଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତିରେ, ଦେମନ୍ ଓ ଅସୁର ତୁରନ୍ତ ଦୂର ହେଉନ୍ତୁ।" ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ଭୂମିରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଭୋଜ୍ୟ ଓ ଜଳ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଏକଥର କିମ୍ବା ପୁନଃପୁନ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ଏବଂ ଅନୁମତି ଦେଲେ, ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତ ଭାବରେ ଭୂମିରୁ ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ ଉଠାଅନ୍ତି। ପିତୃସ୍ଥଳର ଜଳ ଏବଂ ଏକ ମୁଠି ଜଳ ଦେଇ, ମାତୃପିତୃଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଦର୍ଭା ଗାସର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ, ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଜାବା ସହିତ ପିଣ୍ଡ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ପ୍ରଥମ ପିଣ୍ଡ ନିଜ ବାପାକୁ, ଅବଶିଷ୍ଟ ଦେଖି ଦିଅନ୍ତି; ଦ୍ୱିତୀୟ ପିଣ୍ଡ ଦାଦାକୁ, ତୃତୀୟ ପିଣ୍ଡ ପ୍ରପିତାମହକୁ। ଦର୍ଭା ଗାସର ମୂଳରେ, ହାତକୁ ଉଙ୍ଗୁଅନ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଉଙ୍ଗୁଅନ୍ତ ଲଗାଇ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତି; ମାତୃପିତୃଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଗନ୍ଧ, ମାଳା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତି। ଦ୍ବିଜମାନ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ପିତୃମାନ୍ୟଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଭାବରେ, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଆଚମନ ଜଳ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। "ସୁଭ ହେଉ" ଶୁଭାଶୀଷ୍ ଦେଇ, ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଦାନ ପ୍ରଦାନ କରି, ବୈଶ୍ୱଦେବ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି: "ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱଦେବତା ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଉନ୍ତୁ"—ଏପରି ଜଣାଇବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ "ତଥା" କହିଲେ, ତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଅନ୍ତି; ପରେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଏବଂ ପ୍ରଥମେ ପିତୃମାନ୍ୟଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରକାରେ, ମାତୃପିତୃଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ, ଭୋଜନ, ଦାନ ଓ ବିଦାୟ ଅନୁସୂଚିତ; ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ନିମ୍ନାନ୍ତର ନାଆଁ ପୂର୍ବରୁ, ଦ୍ୱିଜମାନ୍ୟଙ୍କୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ପିତୃମାନ୍ୟଙ୍କୁ, ତାପରେ ମାତୃପିତୃଙ୍କୁ, ସନ୍ମିଳିତ ଭାବରେ ସମ୍ମାନ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଅନ୍ତି; ସମ୍ମାନ କରି, ଅନୁମତି ମିଳିଲେ, ଦ୍ୱାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାଥି ଦେଇ ବିଦାୟ ନିଅନ୍ତି। ଏପରେ, ଦୈନିକ ବୈଶ୍ୱଦେବ କ୍ରିୟା କରି, ସମ୍ମାନିତ ବ୍ୟକ୍ତି, ପରିଚାରକ, ଆତ୍ମୀୟ ଓ ନିଜେ ସହ ଭୋଜନ କରନ୍ତି। ଏପରି ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ପିତୃ ଓ ମାତୃପିତୃଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି; ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅଫରିଂରେ ପୋଷିତ, ପିତୃମାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ତିନିଟି ଜିନିଷ ପବିତ୍ର: ଜମାତା, କୁଶା ଗାସ, ତିଳ; ଏହିପରି ସିଲଭର ଦାନ, ସମ୍ମାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ। କ୍ରୋଧ, ଯାତ୍ରା, ତ୍ୱରା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ଭୋଜନକାରୀ ଦ୍ୱିଜମାନ୍ୟଙ୍କୁ ବିଷୟରେ ଏହି ତିନିଟି ଏବଂ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ବିଶ୍ୱଦେବ, ପିତୃ ଓ ମାତୃପିତୃ, ଦ୍ୱିଜମାନ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜ ପରିବାର ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହୁଅନ୍ତି। ପିତୃମାନ୍ୟଙ୍କ ଦଳ ସୋମ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ, ଚନ୍ଦ୍ର ଯୋଗର ଆଧାର; ଏହିପରି, ଯୋଗ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନାଯାଏ।