ମହାଦେବଙ୍କ ମୁହଁ ପ୍ରତିରୂପ ସ୍ୱରୂପ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଏକ ମହାପବିତ୍ର ନିବାସ ଅଛି । ସେଠାରୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଦେଖିଲେ, ମହାଦେବ ଗଣେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ ହୁଏ । ଏଠାରେ କୃଷ୍ଣ ନିଜର ଚମତ୍କୃତିମୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଗୋପୀମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ମଜାକ ଭାବେ ଜୟ କରିଥିଲେ । ଏଠିକୁ ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଯାତ୍ରା ମହାପାପକୁ ନାଶ କରେ । ସେଠି ଯାହା କିଛି ହେଲା, ଯେଉଁ ଭାବେ ଓ ରୂପରେ ହେଲା, ସେହିପରି ଥିଲା । ତା’ପରେ ଜମୁନା ନଦୀର ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଅତିଶୁଦ୍ଧ ଏକ ମହାତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ । ସେଠି ଗର୍ଗ୍ୟ ତୀର୍ଥ ନାମକ ଅତି ପୁଣ୍ୟସ୍ଥଳ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ମନୁଷ୍ୟ ଯିବା ଉଚିତ । ଏଠି ସ୍ନାନ କରି ଓ ସୋମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିଲେ, ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରାର ଫଳ ମିଳେ । ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହୋମ ଓ ଦାନ କରି, ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଏକତ୍ୱ ପାଇଁ ସମର୍ଥ ହୁଏ । ଏଭଳି ଧାରାଲୋପନକ ଓ ବୈକୁଣ୍ଠ ଖଣ୍ଡଵେଳକରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରୀତି ଅନୁସରଣ କରାଯାଏ । ଗୋପାଳଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ଓ ମୁକ୍ତିକେଶ୍ୱରରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ତୀର୍ଥ ଅଛି । ଏହି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳକୁ ‘ବିଶ୍ରାନ୍ତି’ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଅର୍ଥାତ୍ ବିଶ୍ରାମ ଦେବା ଅଞ୍ଚଳ । ଏଠି ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ପୂଜା କରି, ତା’ପରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ । ତୁମର ଆଜ୍ଞାରେ, ମୋର ମଥୁରା ଯାତ୍ରା ସଫଳ ହେବ । ବିଶ୍ରାନ୍ତିରେ ସ୍ନାନ କରି, ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେଇ, ପରେ ସୁମଙ୍ଗଳାକୁ ଯିବା ଓ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ସଫଳତା ଚାହିଁବା ଉଚିତ । ତୁମ ଦୟା ଦ୍ୱାରା ଏହି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ମୋ ପାଇଁ ସଫଳ ହେଉ । ସେଠି ପରିକ୍ରମା କରି, ମହାତ୍ମା ତାଁଠାରେ ବିଶ୍ରାମ କଲେ, ସୁରକ୍ଷିତ ଅନୁଭବ କଲେ । ନିଜ ନାମର ଚିହ୍ନ ସ୍ଥାପନ କରି, ସେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ । ଏହା ସବୁ ଦେଖି, ପରେ କୃଷ୍ଣ ନିର୍ମିତ ଦେବୀଙ୍କ ଦର୍ଶନକୁ ଯିବା ଉଚିତ । ସେଠି ଆନନ୍ଦ ର ନିବାସ ଓ ଭଲ ଫଳ ଦେଇଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୃହ ଅଛି । ସେଠି ସ୍ୱର ଉପଯୁକ୍ତ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାରରେ ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଏ । ଭୟରେ, କୃଷ୍ଣ ଚଣ୍ଡିକା ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ । ସେଠି ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କଲେ, ଯେଉଁ ଦେବୀ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି, ଲୋକ ଶୁଭ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି । ଉତ୍ତର ଦିଗରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଂସବଧ ପାଇଁ ସେ ଦେବୀ ପ୍ରକଟିତ ହେଇଥିଲେ । ପରେ, ମଲ୍ଲବିଜୟ ପାଇଁ ଇଛା କରି, କୃଷ୍ଣ ବଜ୍ରାନନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ । କୃଷ୍ଣ ନିଜ ଇଛାର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ । ସେ ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଚାହିଲେ, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ ଓ ଭାଗ୍ୟ ଆସେ । ସେ ଦେବତା, ଯିଏ ମଥୁରା ଖାଣ୍ଡର ନାୟକ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରକଟ । ଏପରି ନବମୀ ତିଥିରେ, କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ, ପରିକ୍ରମା କରି ଅନେକ ଦିଗରେ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଦିଗ ଅଛି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଏହି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ । ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା, ମଦ୍ୟପାନୀ, ଚୋର, ନିୟମ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ, ମଥୁରା ପରିକ୍ରମା କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି । ଏପରି ଭାବେ, ମଥୁରା ପରିକ୍ରମା ବିବର୍ଣ୍ଣ କରାଯାଇଛି, ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା । ଏବେ ଦେବବନର ମହିମା: ଯେଉଁମାନେ ଭ୍ରମିତ, ଧର୍ମରୁ ବିମୁଖ ଓ ଜ୍ଞାନ ଶୂନ୍ୟ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନରକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ପଡ଼େନି, କାରଣ ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ କାମ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ଶ୍ରୀବରାହ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଛନ୍ତି: ଯେଉଁ ଦେବୀ ନରକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର କରନ୍ତି, ସେଇ ମଥୁରା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନାଶ କରେ । ଯେଉଁମାନେ ମଥୁରାରେ ବାସ କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ସେଠିର ତୀର୍ଥସ୍ଥଳରେ ସେବା କରନ୍ତି—ସେମାନେ ମହାପୁଣ୍ୟର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି ।