ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ବିବରଣୀ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଯାତ୍ରୀ ପୁଣ୍ୟସ୍ଥଳ ଓ ମହାସ୍ଥଳର ଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ, ବଡ଼ ପାପର ସମାପ୍ତି ହୁଏ। ଏହି ସ୍ଥଳଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହ ଏକାତ୍ମତାର ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିଥାଏ। ତାପରେ ହୟମୁକ୍ତି ଓ ସିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନକୁ ସଙ୍ଗୀ ମାନେ ସହିତ ଯିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି ଏହି ବିଶେଷ କ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦନ କରାଯାଏ। ସେଠି ଏକ ରାଜପୁତ୍ର ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି; ଯାନରେ ଯାଇଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେନାହିଁ। ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳରେ ସେଠି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଓ ସ୍ପର୍ଶ କରିବାରେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହିଠାରେ ମଲ୍ଲିକା ଦେବୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ ହୁଏ, ଯେଉଁଠାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଜୟ ଦିଆଯାଏ। ଏଠି କର୍ଚ୍ଚିକା ଯୋଗିନୀ ଅଛନ୍ତି, ଯୋଗିନୀମାନେ ତାଙ୍କ ସାଥିରେ ବିରାଜିତ। ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଓ ସ୍ପୃଶ୍ୟ — ଦୁଇଜଣ ମାତାଙ୍କୁ ଏହି ଜଗତ ପୂଜା କରେ। ତାପରେ ବର୍ଷାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ଗଡ଼ିଆଁ ପାଇଁ ଯିବା ଉଚିତ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୋଖରୀ ପାପକୁ ଦୂର କରେ। ଏହାପରେ କ୍ଷେତ୍ରପାଳ ଓ ଶିବ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ନାଥ, ଦୁଷ୍ଟତାର ସାମାପ୍ତିକୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏଠି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଲୀଳା ସେତୁ ଅଛି, ଯାହା ବଡ଼ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ଏଠି ଗୋପମାନେ ସହିତ କୃଷ୍ଣ ପ୍ରତିଦିନ କିଛି ସମୟ ରହୁଥିଲେ। ବଲିପୋଖରୀ ଅଛି, ଶୁଭ ଓ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା ପାଇଁ ତିଆରି। ଏଠି କୃଷ୍ଣ କୁକୁଡିମାନେ ସହିତ ଖେଳ କରିଥିଲେ। ଏଠି ଏକ ଉଚ୍ଚ ଦଣ୍ଡ ଅଛି, ଅତି ସୁନ୍ଦର ଶିରୋଭାଗ ଓ ସୁଗନ୍ଧି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିବା। ଏହାକୁ ପରିକ୍ରମା କରି ନମ୍ରତା ସହ ପୂଜା କରିବା ପରେ, ବସୁଦେବ ଓ ଦେବକୀ ତାଙ୍କ ଗର୍ଭର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ଏହାପରେ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ନାରାୟଣଙ୍କ ନିବାସକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ। ଦର୍ଶନ କରି, ଦଳ ଓ କ୍ରିୟାର ନାଥଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ସୂଚନା ଦେଇ, ଅନୁମତି ନେଇ ଦ୍ୱାରପାଳ ଶିବଙ୍କ ଦର୍ଶନକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏଠି ମହାବିଦ୍ୟେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ବାଧାର ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ଦୂର କରନ୍ତି। ପ୍ରଭା ଓ ମଲ୍ଲିଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଦେଇ, ଚାହିଁଥିବା ଫଳ ଦିଆଯାଏ। ସେ ଏଠି ସଦା ବିରାଜିତ, ସଫଳତା ଦେଇ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି। ଏଠି ଏକ ଚିହ୍ନ ରହିଛି, ଯାହା ମନ୍ତ୍ରର ନିଶ୍ଚିତତା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ। ସଫଳତା ଓ ଭୋଗ ଦେଇଥିବା ଦେବୀ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରୀ ନାମରେ ପରିଚିତ। ଏଠି ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳର ପୋଖରୀ ଅଛି, ବଡ଼ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ଦର୍ଶନ କରିବା ମାତ୍ରେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ତାପରେ ବିଘ୍ନରାଜ ଗଣେଶଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ବାଧା ଦୂର ହୁଏ। ଏଠି ଶୁଭ ଗଙ୍ଗା ଅଛି, ବଡ଼ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ଏଠି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମହାନ ନିବାସ, ଯେଉଁଠାରେ ମହାଦେବଙ୍କ ମୁହଁର ଆକୃତି ଅଛି। ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଦେଖିଲେ ଗଣେଶ୍ୱର ଦେବତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ହୁଏ। କୃଷ୍ଣ ଗୋପିମାନେ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ରୂପର ରଂଗ କ୍ରୀଡ଼ା କରି, ତାଙ୍କ ସମ୍ପଦର ଉପରେ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ। ଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏଠି ଯାତ୍ରା ବଡ଼ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ଏଠି ଯାହା କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁ ରୂପ ଓ ପ୍ରକାରରେ, ସେହିପରି। ଏହାପରେ ଯାତ୍ରୀ ଯମୁନାର ଜଳରେ ଥିବା ଏହି ମହାନ, ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ଯିବା ଉଚିତ। ଉଚ୍ଚ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥିବା ଗାର୍ଗ୍ୟ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠି ସ୍ନାନ କରି ଓ ସୋମେଶ୍ୱର ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ଫଳ ମିଳେ। ଏଠି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ହୋମ ଓ ଦାନ କରିବା ପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାଥିରେ ଏକତ୍ୱ ଲାଭ ହୁଏ। ଏହିପରି ଧାରାଲୋପନକ ଓ ବୈକୁଣ୍ଠ ଖଣ୍ଡବେଳକରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଅଛି।