ମଥୁରା ତୀର୍ଥର ମହିମା ବିଷୟରେ ବରାହ ପୁରାଣରେ ଏଭଳି କଥା ଆସିଛି: ଏଠାରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି, ଯାହାକୁ ମୁଚୁକୁନ୍ଦ କ୍ଷେତ୍ର କୁହାଯାଏ। ଏଠିରେ ଏକ ପୋକରି ବି ଅଛି; ଏହି ପୋକରିରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମନୋଚାହିଦା ଜଳ ଲାଭ କରାଯାଏ। ଏଠିରେ ଏହି ଜନ୍ମର ଅପରାଧ ଓ ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଅପରାଧ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଜନାର୍ଦନ ଉପରେ ଯାହାର ଭକ୍ତି ଅଛି, ସେଠି ଅନେକ ମନ୍ତ୍ର ଅବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ। ଏଠି, ଦେବୀ, ଯେଉଁ ଜଣେ ମଥୁରାକୁ ଆସି ଚାରିପାଖେ ପରିକ୍ରମା କରି ଶୟନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଭଗବାନ ହରିଙ୍କୁ ଜାଗିରେ ଦେଖିବାର ସଉଭାଗ୍ୟ ମିଳେ। ଏହା ବିଶେଷ କରି କୁମୁଦ ମାସର ନବମୀ ତାରିଖରେ ହୁଏ। ଏଠି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ, ମଦପାନକାରୀ, ଗୋହତ୍ୟାକାରୀ, ଓ ବ୍ରତଭଙ୍ଗ କରିଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଆସି ପରିକ୍ରମା କରିପାରିବେ। ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ମଥୁରାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦନ୍ତମାଜି, ଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସ୍ନାନ କରି, ନିର୍ବାଚନ ବ୍ରତରେ ରୁହି, ଯେଉଁ ଜଣେ ପରିକ୍ରମା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କେହି ଛୁଇଁଲେ ଅପରାଧ ହୁଏ। ମଥୁରାକୁ ଗଲେ ଏଠିରେ ସ୍ୱୟଂଭୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପାରିବେ। ଦେବତାଙ୍କ ପୂର୍ବରେ ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳର କୂଆ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଚତୁଃସାମୁଦ୍ରିକ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏଠି ଯେଉଁ ଜଣେ ଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେ ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏଭଳି ମଥୁରା ତୀର୍ଥର ମହିମା ବିଷୟରେ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହୁଏ। ଏବେ ମଥୁରା ପରିକ୍ରମା ଓ ଏହା ସମ୍ବନ୍ଧିତ କ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ବହୁ ଥର ଶୁଣିଛନ୍ତି, ଏହା ସହିତ ଏଠିର ତୀର୍ଥଗୁଡିକର ବିଶେଷ ମହିମା ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଏ। ଏଭଳି ଫଳ କୌଣସି ଦାନ, ତପ, ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ମିଳିପାରିବ ନାହିଁ। ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଏ: ଚାରି ଦିଗର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିଲେ ଏହି ଫଳ କିପରି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ? ଶ୍ରୀ ବରାହ କହିଲେ: ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପଥ ଅନୁସାରେ ଶୁଭ ଦୂରତା ମାପି ପରିକ୍ରମା କରିଲେ ଏହି ଫଳ ମିଳେ। ପୃଥିବୀ ପରିକ୍ରମାର ଯୋଜନା ମାପିବା ଉଚିତ। ଏହି ତୀର୍ଥଗୁଡିକ, ଦେବତାମାନେ, ଓ ଆକାଶର ତାରାମାନେ—ଏହା ବ୍ରହ୍ମା, ଲୋମଶ, ନାରଦ, ଧ୍ରୁବ, ଶୁଗ୍ରୀବ ଓ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଦ୍ୱାରା ପରିକ୍ରମା କରାଯାଇଛି। କମ୍ଜୋର ଓ କମ୍ବୁଦ୍ଧି ଜୀବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଯାତ୍ରା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ମଥୁରାକୁ ଆସି ପରିକ୍ରମା କରିଲେ ଏହାର ଫଳ ମିଳେ। ଏହିପରି ଏହି ଚାହିଦା ରଖିଥିବା ଲୋକମାନେ ଶ୍ରମ କରି ପରିକ୍ରମା କରିବା ଉଚିତ। ପୃଥିବୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: ଏହି ପରିକ୍ରମାର ଶୁଭ ବିଧି ଓ ଏହାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ କ୍ରମକ୍ରମେ କୁହନ୍ତୁ। ବରାହ ଉତ୍ତର କଲେ: ଏହା ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଛି, ଯେଉଁପରି ଆପଣ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ପୁରାଣରେ ତୀର୍ଥମହିମା ବିଷୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥା ଶୁଣିଲା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏଠି ଲାଭ ହୁଏ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥଜଳର ଫଳ ମଧ୍ୟ ଏଠି ମିଳେ। ଏଠି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏଠିରେ ମିଳୁଥିବା ଫଳ ସେସବୁଠୁ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ। ଏଭଳି କହି, ଋଷିମାନେ ସ୍ୱୟଂଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ବିଦାୟ ନେଲେ, ଧ୍ରୁବ ସହିତ ଏହି ଦିନେ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଯାତ୍ରା କଲେ। ମଥୁରା ପରିକ୍ରମା କରିଲେ ସମସ୍ତ ଅପରାଧରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏଭଳି ମଥୁରା ପରିକ୍ରମା ବିଷୟରେ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହୁଏ, ବରାହ ପୁରାଣର ମଥୁରା ମହିମା ଅଂଶରେ।