ଭଗବତୀ ପୃଥିବୀଙ୍କୁ ଶ୍ରୀବରାହଦେବ କହିଲେ— ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଘୃତ ଭରା ପାତ୍ର ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପଞ୍ଚ ଯୋଜନା ଲମ୍ବା ଓ ପଞ୍ଚ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ଥ ଏମିତି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଭୋଗବିଲାସ ମିଳେ ଓ ଅନେକ ଅପ୍ସରାମାନେ ସେଠାରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି। ପ୍ରତିଦିନ ସେଠାକୁ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ମଣ୍ଡଳରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଉତ୍କର୍ଷ ପାଇଁ ଯାଆଯାଏ। ହେ ଦେବୀ, ସମସ୍ତେ ସେଠାର ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, କାରଣ ପୃଥିବୀ ଉପରେ କରାଯାଇଥିବା ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ସେଠାରେ ମିଳେ। ଯେଉଁ ଗୃହରେ ଧର୍ମୀକ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ଦେବତା ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତି ଓ ଏହା ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରିଦିଏ। ପଶୁ, ପିଶାଚ, ରାକ୍ଷସ, ଓ ଅନ୍ୟ ଅବରୋଧକ ଶକ୍ତିମାନେ ମୋତେ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖି ଅଶାନ୍ତି କରନ୍ତିନାହିଁ। ମୁଁ ସବୁ ଦିଗରେ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦିଗପାଳମାନେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛି, ହେ ସୁନ୍ଦର-ମୁଖୀ। ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦକ୍ଷିଣକୁ ଯମ, ଉତ୍ତରକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୁବେର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ମଥୁରାରେ କେହି ଗୃହ କିମ୍ବା ପ୍ରାସାଦ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ପାଣି ଥିବା ପୋଖରୀ ପାଖରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ନିଜ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ସେହିଠି ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ହେ ପୃଥିବୀ, ମୁଁ ଯାହା କହୁଛି, ସେଠି ଶୀତକାଳରେ ଉଷ୍ଣ ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ଶୀତଳ ହୁଏ। ବର୍ଷାକାଳରେ ପାଣି ବଢ଼େନାହିଁ, ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ କମେନାହିଁ। ପ୍ରତି ପଦକ୍ଷେପରେ ମଥୁରାରେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ଫଳ ମିଳେ। ବର୍ଷାକାଳରେ ମୁଖ୍ୟ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳୀରେ ନିୟମିତ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ପବିତ୍ର ନଦୀ ଓ ସଙ୍ଗମରେ ମଧ୍ୟ। ଏଠି ଏକ ପରମ ଦିବ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି, ଯାହାର ନାମ ମୁଚୁକୁନ୍ଦ। ସେଠି ପୋଖରୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ମନୋରଞ୍ଜକ ଫଳ ମିଳେ। ଏଠି ଏ ଜନ୍ମର ଓ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂରିଯାଏ। ଯେଉଁଠି ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରାଯାଏ, ସେଠି ଅନେକ ମନ୍ତ୍ରର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ହେ ଦେବୀ, ଯେଉଁଠି ପରିକ୍ରମା କରି ସେଉଁଠି ବିଶ୍ରାମ କରାଯାଏ, ଏବଂ ମଥୁରାରେ ହରିଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରାଯାଏ, ବିଶେଷକରି କୁମୁଦ ମାସର ନବମୀ ତିଥିରେ, ସେଠି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା, ମଦପାନକାରୀ, ଗୋହନ୍ତା କିମ୍ବା ବ୍ରତଭଙ୍ଗ କରିଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ମଥୁରାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦନ୍ତ ମାଜି, ଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଭଲଭାବେ ସ୍ନାନ କରି, ମୌନବ୍ରତ ଧାରଣ କଲେ ଏବଂ ପରିକ୍ରମା କରୁଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ କେହି ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଫଳ ଅପରିମିତ ହୁଏ। ଏଠି ମଥୁରାରେ ଆତ୍ମଭୂତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେଉଁଠି ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ପବିତ୍ର ପାଣିର କୁଆଁ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଚତୁର୍ସାମୁଦ୍ରିକ ବୋଲି ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେଠି ଯେଉଁଠି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଥାଏ, ସେ ମୋ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏପରି ମଥୁରା ତୀର୍ଥର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏହା ପରେ, ମଥୁରା ପରିକ୍ରମା ଓ ତାହା ସଂପୃକ୍ତ ନିୟମଗୁଡିକ ଅନେକଥର ଶୁଣିଯାଇଛି, ଏବଂ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳୀମାନଙ୍କର ବିଶେଷ ମହିମା ମଧ୍ୟ। ଏପରି ଫଳ ଦାନ, ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ମିଳିପାରିବ ନାହିଁ। ହେ ହରି, ଚାରି ଦିଗର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ କି?— ଏହାର କୌଣସି ଉପାୟ ଅଛି କି?