ଓ ବସୁନ୍ଧରା, ମଥୁରାର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ମହିମା ଅସୀମ। ଯେଉଁଠାରେ ଜଳସ୍ନାନ କରାଯାଏ, ସେଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳିଥାଏ। ଯିଏ ଏଠାରେ ବୃଷଭ ମୁକ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ନିଜ ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ଓ ମହାପୂରୁଷମାନେ ସଦା ଉଦ୍ଧାର ପାଆନ୍ତି। ଏହିପରି ମହାପୁରାଣର ମଥୁରା ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ "ଅକୂର ତୀର୍ଥର ଶକ୍ତି" ନାମକ ଅଧ୍ୟାୟର ବର୍ଣ୍ଣନା ଏଠି ସମାପ୍ତ ହେଉଛି। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ମଥୁରାର ଅନ୍ୟ ମହାନ ତୀର୍ଥ ବତ୍ସକ୍ରୀଡ଼ନକ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ମୋ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୂଜ୍ୟ। ଏଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ବାୟୁଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଏଠି ସାଲ, ତାଳ, ତମାଳ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଗଛ ରହିଛି। ଏଠି ଭାଣ୍ଡୀରକ ତୀର୍ଥରେ ନିୟମିତ ଓ ସଂଯମିତ ଭୋଜନ କରି ସ୍ନାନ କଲେ, ଏଠି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଲେ, ସେ ମୋ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଏଠି ମୁଁ ଗୋମାନ୍ୟ ଓ ଗୋପମାନେ ସହିତ କ୍ରୀଡ଼ା କରେ। ଏହି ପବିତ୍ର ତଳାବରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଘନ ଜ୍ଵାଳି ଓ ଲତା ରହିଛି, ଏଠି ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ସହିତ ଖେଳିବାର ଆନନ୍ଦ ମିଳେ। ଏବେ ମୁଁ ଆଉ ଏକ ତୀର୍ଥ କଥା କହିବି, ଯାହା ମହାପାପ ନାଶ କରେ। ଯେଉଁଠି କେଶୀ ନିହତ ହେଇଥିଲେ, ସେଠିର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଶତଗୁଣ ବେଶି। ଏଠି ପିଣ୍ଡଦାନ କଲେ ଗୟା ତୀର୍ଥର ସମ ଫଳ ମିଳେ। ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ସୂର୍ୟତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ, ଯାହା ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ନାମରେ, ସେଠି ମୁଁ ଆଦିତ୍ୟମାନେ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲି ଓ କାଳିୟ ନାଗକୁ ଦମନ କରିଥିଲି। ଆଦିତ୍ୟମାନେ କହିଥିଲେ, "ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତୀର୍ଥରେ ଆମକୁ ସ୍ନାନ କରିବା ଅଧିକାର ଦିଅ।" ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ଖେଳିବା ପରେ, ଏଠି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କଲେ ମୋ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଏହିପରି, ମଥୁରା ମାହାତ୍ମ୍ୟର "ମଥୁରାର ପ୍ରକାଶ" ନାମକ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଠି ସମାପ୍ତ ହେଉଛି। ଏବେ ମୁଁ ମଲୟାର୍ଜୁନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ ଓ ଏହା ସଂପୃକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ମହିମା କଥା କହିବି। ଏଠି ଯମୁନା ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଲେ, ଏଠି ଗୋପାଳଙ୍କ ଛାଣି ଉପରେ ଗଡ଼ି ଓଳଟାଯାଇଥିଲା, ଘରର ମଟକ ଓ ଘଡ଼ା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା। ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ, ଯେଉଁଠି ନିୟମିତ ଓ ସଂଯମିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସହିତ ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ, ସେଠି ନିଜ ଲୀନ୍ ଯମୁନା ଜଳରେ ନିମଜ୍ଜିତ ହେଲେ, ଆମ ବଂଶର ଯେଉଁଠି ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ସଦା ଏହି ତୀର୍ଥର ଗୀତ ଗାନ କରନ୍ତି—"ଧନ୍ୟ ସେଉଁଠି ଯିଏ ଯମୁନା ଜଳରେ ତର୍ପଣ କରିଥାଏ।" ଏଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ ଓ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ମୋ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଏଠି ପ୍ରତିଦିନ ଶୁଭ ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଦର୍ଶନ ଦିଅନ୍ତି। ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭି, ଏଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ ସୂର୍ୟଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ସୂର୍ୟସ୍ଥଳ ନିକଟରେ ଏକ ପବିତ୍ର ଜଳକୁଣ୍ଡ ଅଛି। ଏଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ, ଚାହିଁଲେ ସେଉଁଠି ଇଚ୍ଛାମତା ଗତି କରିପାରିବେ। ସେଠି ଏକ ଗୁପ୍ତ ଓ ପରମ ତୀର୍ଥ "ବୀରସ୍ଥଳ" ଅଛି, ଯାହା ମୋର ନିଜସ୍ୱ କ୍ଷେତ୍ର। ଏଠି ଏକ ରାତି ରହି ସ୍ନାନ କଲେ, ଏଠି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଏହିପରି ମଥୁରା ମାହାତ୍ମ୍ୟର "ମଲୟାର୍ଜୁନ ତୀର୍ଥ ମାହାତ୍ମ୍ୟ" ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଉଛି।