ଓ ପୃଥିବୀ, ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟ ଭୂମିରେ ବୃନ୍ଦାବନ ଦ୍ବାଦଶମ ତୀର୍ଥ ଭାବେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖିଛି, ଯାହା ବୃନ୍ଦା ଦେବୀଙ୍କ ରକ୍ଷାଧୀନ ଅଛି । ବୃନ୍ଦାବନ ଓ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି । ଏହିପରି ମଥୁରା ମହାତ୍ମ୍ୟ ବିଷୟରେ ଦିବ୍ୟ ଭାବେ ବରାହ ପୁରାଣର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା, ଯାହାକୁ “ମଥୁରା ତୀର୍ଥ ମହାତ୍ମ୍ୟ” ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏବେ ଆସନ୍ତୁ, ଯମୁନା ତୀର୍ଥର ମହିମା ଶୁଣିବାକୁ । ଏହିପରି ମଥୁରା ଦର୍ଶନ କରି, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ । ଏହି ସମୟରେ ରାଜାଙ୍କ ରାଣୀ ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଥିବା ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ । ତେବେ ରାଜା ରାଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏକଥା ମୋତେ କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବେ କୁହିଥିଲ । ତୁମେ ତୁମ ଗୁପ୍ତ କଥା କହ, ତାପରେ ମୁଁ ମୋର କହିବି ।” ଏହିପରି, ରାଣୀ ତାଙ୍କ ହୃଦୟର ଆନନ୍ଦର କାରଣ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ । ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ କୁମୁଦା ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନେ ଏହି ସହର ଦର୍ଶନ କରିଥିଲି । ତାହା ପରେ ଏହି ତୀର୍ଥର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ମୋର ପ୍ରାଣ ଛାଡିଥିଲି । ରାଜନ୍, ତୁମେ ମୋତେ ବିବାହ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ସ୍ମୃତି କେବେ ମୋତେ ଛାଡିନଥିଲା । ଧାରାପତନକ ନାମକ ତୀର୍ଥରେ ମୁଁ ମୋର ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲି ।” ତାପରେ ସେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମର କଥା ମଧ୍ୟ କହିଲେ, କିପରି ସେ ଯମଲୋକରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ମୋତେ ଦେଖୁଥିଲେ, ଦୁଇଜଣେ ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ନିୟତି ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । “ହେ ଦେବୀ, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ମହାନ ଘଟଣା ତୁମକୁ କହିଦେଲି । ଯିଏ ପାପ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ପିତୃଲୋକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ । ସେ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଦିବ୍ୟ ଶରୀର ଧାରଣ କରି, ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । ଏଠିଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଏ, ସେଠାରୁ ସେ ମୋର ଲୋକକୁ ଯାଏ । ଏଠି ଯେଉଁମାନେ ସ୍ନାନ କରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେନାହାନ୍ତି ।” “ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଗୁପ୍ତ କଥା କହିବି, ହେ ବସୁନ୍ଧରା, ଶୁଣ । ସେଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ସ୍ନାନ, ପାନ, ନିୟମିତ ଆଚରଣ ଓ ନିୟମିତ ଖାଦ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସୋମତୀର୍ଥରେ, ଯମୁନା ଜଳରେ, ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ । ଏଠି ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଉଚିତ । ଏଠି ଯେଉଁଠାରେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଏ, ସେମାନେ ମୋର ଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି । ହେ ଦେବୀ, ଏଠି ଯେଉଁ ନିମ୍ନଜାତିର ଲୋକ ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ତପସ୍ବୀ ହୁଏ । ଯିଏ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରି ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । ଏଠି ନିୟମିତ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରିବା କଠିନ ନୁହେଁ । ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ମନରେ ଏହାକୁ ତିଆରି କରିଥିଲେ । ଏଠି ଯେଉଁମାନେ ସ୍ନାନ କରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି ଓ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେନାହାନ୍ତି । ସେଠି ବିଘ୍ନେଶ୍ୱର ଯେଉଁମାନେ ସ୍ନାନ କରିଛନ୍ତି ସେମାନେ କେବେ ବିଘ୍ନ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ । ସେଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥରେ ବିଘ୍ନରାଜା କେବେ ଦୁଃଖ ଦେଇପାରେ ନାହିଁ । ପାର୍ବ୍ବତୀପୁତ୍ର ସେମାନଙ୍କର ସବୁ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରନ୍ତି । ତାହାପରେ କୋଟିତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ । ସେଠି ଲୋଭ ଓ ମୋହ ତ୍ୟାଗ କରି ଯିଏ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ । ଏହା ପରେ ଅଛି ଶିବକ୍ଷେତ୍ର, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଅର୍ଧ କ୍ରୋଶ ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସେଠି ସ୍ନାନ ଓ ପାନ କରି ମଥୁରା ତୀର୍ଥର ଫଳ ଲାଭ ହୁଏ । ଏପରି ଭାବେ, ମଥୁରା ମହାତ୍ମ୍ୟରେ ଯମୁନା ତୀର୍ଥର ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା । ଏବେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହି ମରଣଧାମରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଅକୃରାଘାଟର ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ କହିବି ।